Στιβ Φάινμπεργκ: Ο δισεκατομμυριούχος της Wall Street που επιχειρεί να αναδιοργανώσει την πολεμική βιομηχανία των ΗΠΑ

Η εξάντληση αμερικανικών πυραυλικών αποθεμάτων στον πόλεμο με το Ιράν έχει φέρει στο προσκήνιο τον Στιβ Φάινμπεργκ, τον δισεκατομμυριούχο των ιδιωτικών επενδύσεων που επιχειρεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο το Πεντάγωνο προμηθεύεται όπλα. Ως αναπληρωτής υπουργός Άμυνας, έχει αναλάβει να επιταχύνει την παραγωγή πυρομαχικών και να αναδιοργανώσει μια γραφειοκρατία που, κατά την άποψή του, δεν διαθέτει αρκετή εμπειρία στη βιομηχανική παραγωγή.

Η πίεση έγινε ιδιαίτερα εμφανής τον Ιούλιο, όταν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μετά από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στο Καμπ Ντέιβιντ, ζήτησε να επικοινωνήσει με τον Φάινμπεργκ. Ο Αμερικανός πρόεδρος ήθελε να μάθει γιατί εξακολουθούσαν να δημοσιεύονται πληροφορίες για προσωρινή αναστολή επιθέσεων κατά του Ιράν, εν μέσω ανησυχιών για τη μείωση των διαθέσιμων όπλων. Ο Φάινμπεργκ, ο οποίος ανέλαβε τη θέση το 2025, υποστηρίζει ότι η αποστολή του είναι σαφής: να αυξήσει γρήγορα την παραγωγική ικανότητα της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας, αναφέρει η Wall Street Journal.

Η λογική της Wall Street στο Πεντάγωνο

Ο Φάινμπεργκ συνίδρυσε την Cerberus Capital Management, εταιρεία ιδιωτικών επενδύσεων που ειδικεύεται μεταξύ άλλων στην αναδιάρθρωση επιχειρήσεων. Στο Πεντάγωνο επιχειρεί να εφαρμόσει παρόμοιες πρακτικές, δημιουργώντας νέα δομή προμηθειών που υπάγεται απευθείας σε αυτόν και ενισχύοντας την παρέμβαση του κράτους σε κρίσιμους προμηθευτές υλικών, κινητήρων πυραύλων και άλλων εξαρτημάτων.

Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο ανέθεσε έργο ύψους 300 εκατ. δολαρίων στην Alvarez & Marsal, εταιρεία συμβούλων με μακροχρόνιες σχέσεις με την Cerberus. Παράλληλα, προσέλαβε περίπου 300 συνταξιούχους ως στελέχη της αυτοκινητοβιομηχανίας και άλλων κλάδων, τα οποία επισκέπτονται εργοστάσια αμυντικών προμηθευτών για να προτείνουν τρόπους αύξησης της παραγωγής. Η αμοιβή τους ανέρχεται σε 150-170 δολάρια την ώρα.

Επιπλέον, η εταιρεία ανάλυσης δεδομένων Palantir έχει συνάψει συμφωνία αξίας έως 244 εκατ. δολαρίων για την πλατφόρμα War Machine, που αποσκοπεί στη βελτίωση της αποδοτικότητας των εργοστασίων. Ο Φάινμπεργκ υποστήριξε στην WSJ ότι το Πεντάγωνο χρειάζεται ειδικούς με πρακτική εμπειρία στη βιομηχανική λειτουργία, πέρα από τα στελέχη που διαχειρίζονται παραδοσιακά τις αμυντικές συμβάσεις.

Η προσέγγιση, ωστόσο, προκαλεί αντιδράσεις. Ορισμένοι αξιωματούχοι αναρωτιούνται γιατί το κράτος πρέπει να πληρώνει για υπηρεσίες που θα μπορούσαν να αναλάβουν οι ίδιες οι εταιρείες. Άλλοι θεωρούν ότι η νέα δομή επικαλύπτει υφιστάμενες υπηρεσίες και αυξάνει τη γραφειοκρατία αντί να την περιορίζει.

Συμφωνίες χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση

Το βασικό εμπόδιο παραμένει η χρηματοδότηση. Το Πεντάγωνο έχει συνάψει περισσότερες από δώδεκα προκαταρκτικές συμφωνίες με κατασκευαστές για την επιτάχυνση της παραγωγής πυραύλων Patriot, THAAD, Tomahawk και άλλων συστημάτων. Οι συμφωνίες αυτές αποσκοπούν στο να διαβεβαιώσουν τις εταιρείες ότι θα υπάρχει μακροπρόθεσμη ζήτηση, ώστε να επενδύσουν σε εγκαταστάσεις και προσωπικό.

Ωστόσο, πολλές δεν έχουν μετατραπεί σε οριστικές συμβάσεις, καθώς το Κογκρέσο δεν έχει εγκρίνει τα απαιτούμενα κονδύλια. Τον περασμένο Δεκέμβριο, ο Φάινμπεργκ ζήτησε περίπου 28 δισ. δολάρια επιπλέον για αγορές πυραύλων. Οι νομοθέτες τελικά πρόσθεσαν περίπου 8 δισ. δολάρια, θεωρώντας ότι το αίτημα είχε υποβληθεί πολύ αργά για να καλυφθεί πλήρως.

Ο αναλυτής αμυντικής βιομηχανίας Τοντ Χάρισον, του American Enterprise Institute, προειδοποιεί λέγοντας στην WSJ ότι οι προκαταρκτικές συμφωνίες δεν αρκούν χωρίς πραγματική χρηματοδότηση. Οι κατασκευαστές δύσκολα θα αναλάβουν το κόστος επέκτασης της παραγωγής, εάν δεν έχουν εγγυήσεις ότι το κράτος θα αγοράσει τα προϊόντα τους.

Πολιτικές αντιδράσεις και ερωτήματα σύγκρουσης συμφερόντων

Η σχέση του Φάινμπεργκ με την Cerberus έχει επίσης προκαλέσει ερωτήματα. Πριν αναλάβει το κυβερνητικό αξίωμα, μετέφερε τα επενδυτικά του συμφέροντα σε αμετάκλητο καταπίστευμα υπέρ των ενήλικων παιδιών του. Ωστόσο, η Cerberus διατηρεί συμμετοχές σε εταιρείες που επωφελούνται από τις αμυντικές δαπάνες, ενώ έχει δημιουργήσει και επενδυτικό ταμείο με επίκεντρο τον κλάδο.

Η γερουσιαστής Ελίζαμπεθ Γουόρεν έχει εκφράσει ανησυχίες για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων. Παράλληλα, επικριτές επισημαίνουν ότι το υπουργείο συνεργάζεται με συμβούλους και νομικές εταιρείες που έχουν δεσμούς με το επαγγελματικό περιβάλλον του αναπληρωτή υπουργού. Η Cerberus υποστηρίζει ότι ο Φάινμπεργκ δεν συμμετέχει πλέον στη λειτουργία της εταιρείας ή των επιχειρήσεών της.

Ο ίδιος δηλώνει ότι έχει την πλήρη στήριξη του Λευκού Οίκου και σκοπεύει να παραμείνει στη θέση του έως το τέλος της θητείας του. Η επιτυχία του, όμως, δεν θα κριθεί από τον αριθμό των συμβούλων ή των συμφωνιών, αλλά από το αν οι ΗΠΑ θα μπορέσουν να αναπληρώσουν εγκαίρως τα αποθέματά τους. Η εμπειρία της Wall Street μπορεί να προσφέρει εργαλεία αναδιοργάνωσης· δεν μπορεί, από μόνη της, να υποκαταστήσει τη χρηματοδότηση, τις παραγωγικές εγκαταστάσεις και τον χρόνο που απαιτούνται για την κατασκευή σύγχρονων όπλων.