Ο Κένεθ Ρόγκοφ ανησυχούσε παλαιότερα ότι το χρέος των ΗΠΑ θα επιβράδυνε την ανάπτυξη. Σήμερα, ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ανησυχεί για κάτι χειρότερο.
«Για να είμαι σαφής, δεν ανησυχούσα για το ενδεχόμενο κρίσης χρέους στις ΗΠΑ μέχρι πολύ πρόσφατα», είπε ο καθηγητής Οικονομικών στο Χάρβαρντ, μιλώντας στον Brian Sozzi, του Yahoo Finance.
Οι καταλύτες για την κρίση χρέους
Τι θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια τέτοια εξέλιξη; «Ένα σοκ, όπως ένας πόλεμος μεγαλύτερης κλίμακας από αυτόν που είχαμε στο Ιράν», η Ταϊβάν, «μια κυβερνοεπίθεση, κάποιο απρόβλεπτο σοκ» ανέφερε ο Ρόγκοφ. «Το πρόβλημα είναι ότι δεν διαθέτουμε ανθεκτικότητα».
Το χρέος, «ανάλογα με τον τρόπο μέτρησής του αγγίζει ιστορικά υψηλά επίπεδα και οδεύει προς ακόμη υψηλότερα», εξήγησε. Καθώς τα επιτόκια επανέρχονται σε ιστορικά φυσιολογικά επίπεδα, «ξαφνικά το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση στον προϋπολογισμό και οδεύει προς την πρώτη, σύμφωνα με το CBO».
Πρόσθεσε: «Σε πολιτικό επίπεδο, θυμίζουμε κάπως το ελάφι που μένει ακίνητο μπροστά στα φώτα ενός οχήματος».
Άλλες χώρες αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα, είπε, επισημαίνοντας τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, πρόσθεσε, «οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος οφειλέτης και, ως εκ τούτου, είναι οι πιο ευάλωτες σε αυτή την άνοδο των επιτοκίων».
Μια κρίση θα μπορούσε να λάβει διάφορες μορφές, εκτιμά ο Ρόγκοφ. Μία από αυτές είναι ο πληθωρισμός: «Μπορεί να πει κανείς ότι η Fed δεν θα το επέτρεπε ποτέ αυτό. Ωστόσο, σε μια ακραία κατάσταση, θα το έκανε».
Μια άλλη μορφή είναι η χρηματοοικονομική καταστολή «αυτό δηλαδή που έκανε η Ιαπωνία», δηλαδή η άσκηση πίεσης σε ασφαλιστικές εταιρείες, συνταξιοδοτικά ταμεία και άλλους εγχώριους φορείς ώστε να διακρατούν μεγαλύτερο όγκο κρατικού χρέους.
Η περικοπή δαπανών ή η αύξηση των φόρων αποτελεί την τρίτη επιλογή, «αλλά πιστεύω ότι, μέχρι να ξεσπάσει κρίση, οι ψηφοφόροι δεν θα το αποδεχτούν».
«Ίσως να μη συμβεί τίποτα για 15 χρόνια», σημείωσε.
Η τεχνητή νοημοσύνη
Επιπλέον επισημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρόκειται να λύσει το πρόβλημα.
«Αν η επίδρασή της είναι σημαντική, θα συνεχίσει να ωθεί τα επιτόκια υψηλότερα» εκτιμά ο Ρόγκοφ. Με το χρέος «να υπερβαίνει ήδη, όπως γνωρίζετε, το 100% του ΑΕΠ», κάθε αύξηση των επιτοκίων κατά μία ποσοστιαία μονάδα σημαίνει ότι «μπορεί μεν να έχεις αυξημένα έσοδα, αλλά καλείσαι να πληρώσεις εξίσου μεγάλα ή και μεγαλύτερα ποσά για την εξυπηρέτηση του χρέους».
Η τεχνητή νοημοσύνη ευνοεί επίσης το κεφάλαιο έναντι των εργαζομένων, είπε, και «η εργασία φορολογείται ευκολότερα από το κεφάλαιο».
