Προ των πυλών της ένταξης στην κατηγορία των χωρών υψηλού εισοδήματος βρίσκεται η Κίνα, σύμφωνα με την ταξινόμηση της Παγκόσμιας Τράπεζας. Ωστόσο, το Πεκίνο προτιμά να μην κατατάσσεται στην ίδια ομάδα με τις πλούσιες χώρες του κόσμου.
Καθώς οι ΗΠΑ και η Κίνα ανταγωνίζονται για την άσκηση επιρροής, το Πεκίνο παρουσιάζεται ως υπέρμαχος των χωρών του Παγκόσμιου Νότου στη Λατινική Αμερική, την Αφρική και την Ασία. Παράλληλα, επωφελείται από το τρέχον καθεστώς του ως «αναπτυσσόμενη» χώρα σε διεθνείς οργανισμούς, καθώς, μεταξύ άλλων, δεν υποχρεούται να συνεισφέρει σε ορισμένα παγκόσμια ταμεία για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, αναφέρει η Wall Street Journal.
«Η Κίνα θα παραμείνει πάντα μέλος του Παγκόσμιου Νότου και του αναπτυσσόμενου κόσμου», δήλωσε o Σι Τζινπίνγκ σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα κατά τη διάρκεια εκδήλωσης των Ηνωμένων Εθνών το 2024.
Παρ’ όλα αυτά, είναι πιθανό η Κίνα να ενταχθεί στην κατηγορία υψηλού εισοδήματος για το 2026, όταν η Παγκόσμια Τράπεζα δημοσιεύσει τους υπολογισμούς της τον ερχόμενο Ιούλιο.
Η Τράπεζα καθορίζει τις κατηγορίες της με βάση το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα (ΑΕΕ) — δηλαδή το συνολικό εισόδημα που αποκτούν οι κάτοικοι και οι επιχειρήσεις μιας χώρας, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Για τη μετατροπή άλλων νομισμάτων σε δολάρια, χρησιμοποιεί μια μέθοδο που εξομαλύνει τις διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών.
Η Κίνα στα όρια της κατηγορίας υψηλού εισοδήματος
Για το 2025, η Παγκόσμια Τράπεζα υπολόγισε το κατά κεφαλήν ΑΕΕ της Κίνας στα 14.230 δολάρια, ποσό οριακά χαμηλότερο από το κατώφλι των 14.375 δολαρίων που ορίζει την κατηγορία υψηλού εισοδήματος.
Το κατώφλι για την κατηγορία υψηλού εισοδήματος αναμένεται να ανέλθει στα 14.554 δολάρια για το 2026. Αυτό σημαίνει ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΕ της Κίνας θα πρέπει να αυξηθεί κατά 2,3% για να ξεπεράσει το όριο αυτό — ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον ιστορικό ρυθμό ανάπτυξης της χώρας, σύμφωνα με ανάλυση του Φίλιπ Σέλεκενς, επικεφαλής οικονομολόγου για την Ασία και τον Ειρηνικό στο Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (UNDP).
Ο όρος «υψηλό εισόδημα», σύμφωνα με τον ορισμό της Παγκόσμιας Τράπεζας, δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την έννοια του πλούτου όπως την αντιλαμβάνονται οι Αμερικανοί. Πέρυσι, το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εθνικό εισόδημα των ΗΠΑ ανερχόταν στα 88.810 δολάρια.
Κάθε διεθνής οργανισμός διαθέτει το δικό του σύστημα ταξινόμησης των εθνών. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο χαρακτηρίζει την Κίνα ως αναδυόμενη και αναπτυσσόμενη οικονομία, ενώ και ο ΟΗΕ την κατατάσσει στις αναπτυσσόμενες χώρες. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου επιτρέπει στις χώρες να αυτοπροσδιορίζονται, και η Κίνα εντάσσει τον εαυτό της στην κατηγορία των αναπτυσσόμενων χωρών.
«Είμαι της άποψης ότι η Κίνα θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να μην ταξινομηθεί ως ανεπτυγμένη οικονομία», δήλωσε στην Journal η Αλίσια Γκαρσία- Χερέρο, επικεφαλής οικονομολόγος για την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού στη γαλλική τράπεζα Natixis.
Μια ταχύτατα αναπτυσσόμενη οικονομία με τεράστιες ανισότητες
Σύμφωνα με τον ορισμό της Παγκόσμιας Τράπεζας, η Κίνα εντάχθηκε στην κατηγορία των χωρών ανώτερου-μεσαίου εισοδήματος το 2010, χρονιά κατά την οποία ξεπέρασε επίσης την Ιαπωνία, αναδεικνυόμενη στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου βάσει του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ).
«Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το πώς η Κίνα κατάφερε να ανέβει τόσο γρήγορα τη βαθμίδα του εισοδήματος», δήλωσε ο Σέλεκενς, οικονομολόγος του ΟΗΕ.
Αναγνωρίζοντας την πραγματικότητα ότι αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα παγκοσμίως, με ετήσιο εμπορικό πλεόνασμα που υπερβαίνει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, η Κίνα δήλωσε πέρυσι ότι δεν θα επιδιώξει να αξιοποιήσει το καθεστώς της ως αναπτυσσόμενη χώρα για να τύχει ειδικής μεταχείρισης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) —όπως, για παράδειγμα, μεγαλύτερα χρονικά περιθώρια για την εφαρμογή συμφωνιών.
Η Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία δεν χρησιμοποιεί τους όρους «ανεπτυγμένη» ή «αναπτυσσόμενη» χώρα, έχει ανακοινώσει ότι θα καταργήσει σταδιακά τη χορήγηση δανείων προς την Κίνα έως το 2031. Το ύψος των ετήσιων δανείων της προς την Κίνα μειώθηκε στα 750 εκατομμύρια δολάρια το 2025, από 2,4 δισεκατομμύρια δολάρια το 2017.
Η Κίνα έχει δηλώσει ότι στοχεύει να επιτύχει κατά κεφαλήν ΑΕΠ αντίστοιχο μιας «μέσης ανεπτυγμένης χώρας» έως το 2035 —επίπεδο που τα κρατικά μέσα ενημέρωσης προσδιορίζουν σε ποσό άνω των 20.000 δολαρίων. Παράλληλα, αυτοπροβάλλεται ως πρότυπο οικονομικής ανάπτυξης εκτός του δυτικού μοντέλου και έχει δημιουργήσει εναλλακτικές λύσεις έναντι των θεσμών που ελέγχονται από τη Δύση, όσον αφορά τη χρηματοδότηση και την παροχή βοήθειας.
Ο Σέλεκενς επισήμανε ότι οι γενικευμένοι χαρακτηρισμοί ενδέχεται να είναι παραπλανητικοί. Παράκτιες κινεζικές πόλεις, όπως η Σαγκάη και η Σενζέν, είναι πλούσιες εδώ και χρόνια με βάση τα περισσότερα κριτήρια, θυμίζοντας εύπορες πρωτεύουσες άλλων περιοχών της Ασίας, ενώ το φτωχότερο 20% του πληθυσμού της Κίνας ζούσε πέρυσι με λιγότερα από περίπου 120 δολάρια τον μήνα.
