Μετά τη σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές και τον έλεγχο του Κογκρέσου η επόμενη μέρα αναμένεται να βρει την διακυβέρνηση Τραμπ στο μικροσκόπιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
«Βρείτε δικηγόρους», προειδοποίησε τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης ο βουλευτής Ρόμπερτ Γκαρσία από την Καλιφόρνια,ο οποίος πιθανότατα θα αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής.
Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να διεξάγουν έρευνες σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν, τη λειτουργία του FBI και, φυσικά, τις επιχειρηματικές συναλλαγές της οικογένειας του Ντόναλντ Τραμπ.
Όλα αυτά εκτιμάται ότι θα έχουν επιπτώσεις και στην Ευρώπη καθώς από τις τιμές της ενέργειας μέχρι τον πόλεμο στην Ουκρανία, πολλά εξαρτώνται για την ήπειρο από το τι θα συμβεί στην Ουάσινγκτον.
Το Politico έχει εντοπίσει πέντε σημεία που η Ευρώπη μπορεί να βιώσει τις συνέπειες της αλλαγής του πολιτικού σκηνικού στις ΗΠΑ
Θα υποστεί η Ευρώπη τις συνέπειες της απογοήτευσης Τραμπ;
Οι Δημοκρατικοί θα έχουν περισσότερες ευκαιρίες να αμφισβητήσουν τον Τραμπ μέσω των διαδικασιών έγκρισης δαπανών, καθώς και υιοθετώντας μια πιο επιθετική στάση κατά τη διάρκεια ακροάσεων ελέγχου και ερευνών. Είναι επίσης πιθανό να αρχίσουν να θέτουν αυστηρότερους όρους στη νομοθεσία που επιδιώκει ο Λευκός Οίκος.
Ωστόσο, ένας πρόεδρος των ΗΠΑ διαθέτει σημαντικά συνταγματικά περιθώρια ελιγμών όσον αφορά την εξωτερική πολιτική, τη διπλωματία και την εθνική ασφάλεια καθώς και την εμπορική πολιτική και ο Τραμπ έχει διευρύνει αδίστακτα αυτές τις εξουσίες, χρησιμοποιώντας προεδρικά διατάγματα και επινοώντας πρωτότυπους, αμφιλεγόμενους νομικούς ελιγμούς για να παρακάμψει το Κογκρέσο.
«[Ο Τραμπ] ηγείται των ενόπλων δυνάμεων. Ελέγχει τους δασμούς και τις εμπορικές συμφωνίες. Διαθέτει ένα ισχυρό βήμα επιρροής (bully pulpit). Ακόμη κι αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, εκείνος μπορεί να ασκήσει βέτο σε νομοσχέδια» εξηγεί στο Brussels Playbook ο Φιλ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφαλείας της πρώην αντιπροέδρου Κάμαλα Χάρις.
Ο Τραμπ πιθανότατα θα θελήσει να δείξει ότι παραμένει το «αφεντικό» και κυρίαρχος του κόσμου και έχει περισσότερες ευκαιρίες να το επιτύχει αυτό στη διεθνή σκηνή. Η Ευρώπη βρίσκεται εδώ και καιρό στο στόχαστρό του, καθώς και στο στόχαστρο των ένθερμων υποστηρικτών του κινήματος MAGA ενώ έμπειροι αναλυτές εκτιμούν ότι είναι πολύ πιθανόν να υποστεί τις συνέπειες της απογοήτευσης του Τραμπ.
«Πρέπει να προετοιμαστούμε όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για μεγαλύτερη οξύτητα, καθώς και για ακόμη περισσότερες απαιτήσεις του Τραμπ προς την Ευρώπη» προειδοποίησε ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, βετεράνος Γερμανός διπλωμάτης και επί μακρόν πρόεδρος της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια.
Ανάσα για την Ουκρανία
Οι περισσότεροι κορυφαίοι Δημοκρατικοί έχουν ταχθεί σταθερά υπέρ της αποστολής βοήθειας στην Ουκρανία, παρουσιάζοντάς την ως υπεράσπιση της παγκόσμιας δημοκρατίας και του διεθνούς δικαίου αλλά και ως ζήτημα που εξυπηρετεί τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας της Αμερικής.
Οι Δημοκρατικοί μπορούν να αρχίσουν να διαμορφώνουν τις συνθήκες για την παροχή βοήθειας στην Ουκρανία. Ωστόσο, «μην περιμένετε άμεση σωτηρία για τον Ζελένσκι», επισημαίνει η Μπρόνγουεν Μάντοξ, διευθύντρια της βρετανικής δεξαμενής σκέψης Chatham House. «Διότι, ακόμη κι αν οι Δημοκρατικοί αποφασίσουν να στείλουν περισσότερα εφόδια στο Κίεβο συμπεριλαμβανομένων χρημάτων, θα χρειαστούν μήνες, ίσως και χρόνια, μέχρι να υλοποιηθεί κάτι τέτοιο», εξηγεί.
Η Ουκρανία χρειάζεται άμεση βοήθεια, ιδίως πυραύλους Patriot για την αεράμυνά της, προκειμένου να βγάλει τον φετινό χειμώνα εν μέσω των συνεχιζόμενων ρωσικών βομβαρδισμών.
Μια ειρηνευτική συμφωνία «αλά Τραμπ»
Ο Τραμπ αυτοπροβάλλεται ως ο «πρόεδρος της ειρήνης» και διατείνεται με έμφαση ότι έχει τερματίσει οκτώ διεθνείς συγκρούσεις. Έχει δηλώσει ότι η περίπτωση της Ουκρανίας θα έπρεπε να είναι η ευκολότερη για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας, ενώ ολοένα και συχνότερα επιρρίπτει ευθύνες στον πρόεδρο της χώρας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, επειδή δεν κατόρθωσε να καταλήξει σε συμφωνία.
Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Κερτ Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τραμπ θα αγνοήσει τις διαμαρτυρίες από το Κίεβο και τους Ευρωπαίους συμμάχους και «θα αρχίσει να αίρει τις κυρώσεις και να συνάπτει επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Ρωσία».
«Μπορώ κάλλιστα να τον φανταστώ να ενεργεί μονομερώς, δίνοντας εντολή στο αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών να μην εφαρμόζει τις κυρώσεις, ενώ παράλληλα θα επιδιώκει περισσότερες συμφωνίες στον τομέα της ενέργειας με τη Ρωσία. Έχει συζητήσει με τον Πούτιν το ενδεχόμενο να επιστρέψουν οι μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι στη Ρωσία».
Ωστόσο, όσον αφορά το ΝАТО και την υλοποίηση των απειλών για μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, ο Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τραμπ «πολλά λέει, αλλά λίγα θα κάνει». «Στο ζήτημα του ΝАТО, δεν πιστεύω ότι θα υπάρξουν σημαντικές αλλαγές, είτε πρόκειται για αποχώρηση από τη Συμμαχία είτε για μείωση των στρατιωτικών δυνάμεων. Ο Τραμπ είναι ουσιαστικά μόνος του σε αυτό εντός των ΗΠΑ δεν έχει την υποστήριξη ούτε των Δημοκρατικών, ούτε των Ρεπουμπλικανών, ούτε του Κογκρέσου, αλλά ούτε και των μέσων ενημέρωσης».
Οι τιμές της ενέργειας
Εκτός εάν ο Τραμπ επιτύχει μια ειρηνευτική συμφωνία με την Τεχεράνη για το άνοιγμα των Στεντεν του Ορμούζ, η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση, που εκτοξεύει το κόστος ενέργειας στην Ευρώπη και επιδεινώνει την κρίση κόστους ζωής, θα συνεχιστεί, επηρεάζοντας καθοριστικά την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή.
Όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές, ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο’ Λίρι, προειδοποίησε ότι, χωρίς κάποια συμφωνία, ο κλάδος θα βρεθεί αντιμέτωπος με «μια πραγματική κρίση μέχρι τον ερχόμενο Μάρτιο ή Απρίλιο».
Ο Τραμπ δεν έχει καλές επιλογές όσον αφορά το Ιράν: είτε θα επανεκκινήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ελπίζοντας ότι οι Ιρανοί θα υποχωρήσουν ή ότι το θεοκρατικό καθεστώς θα καταρρεύσει· είτε θα υποχωρήσει ο ίδιος· είτε θα αποστασιοποιηθεί, δηλώνοντας ότι το πρόβλημα πρέπει να λυθεί από άλλους δηλαδή από τους Ευρωπαίους ή τους Ασιάτες.
Απλώς χάος χωρίς περιθώρια ενασχόλησης με οτιδήποτε άλλο
Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να απορροφηθούν τόσο πολύ από την πολιτική σύγκρουση στην Ουάσιγκτον, ώστε ούτε ο Τραμπ ούτε οι Δημοκρατικοί να διαθέτουν χρόνο για άλλα ζητήματα συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής πολιτικής.
Η πρώην Αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις προειδοποίησε, σε podcast τον περασμένο μήνα, ότι οι Δημοκρατικοί δεν θα έπρεπε να επιχειρήσουν ξανά την παραπομπή (impeachment) του Τραμπ, χαρακτηρίζοντας την ιδέα αυτή «όχι και τόσο καλή».
Ο Ραμ Εμάνουελ, πρώην δήμαρχος του Σικάγο, προέτρεψε τους Δημοκρατικούς να αποφύγουν τις «αψιμαχίες» και να εστιάσουν τις νομοθετικές τους προτεραιότητες στο κόστος διαβίωσης, στην αύξηση του ομοσπονδιακού κατώτατου μισθού και στη θέσπιση νέων κανόνων δεοντολογίας και για τους τρεις κλάδους της διακυβέρνησης.
Παρά τις εκκλήσεις αυτές, η Ουάσιγκτον σπάνια έχει καταφέρει να αποφύγει τις σφοδρές εσωτερικές συγκρούσεις.
Και η πολιτική «αιμορραγία» αναμένεται να εξαπλωθεί παντού, με ορισμένες από τις εντονότερες αντιπαραθέσεις να λαμβάνουν χώρα στο εσωτερικό του κάθε κόμματος, εκτιμά ο Τζον Φ. Χάρις από το POLITICO. «Και τα δύο μεγάλα κόμματα βρίσκονται αντιμέτωπα με κρίσιμα διλήμματα σχετικά με το πώς θα παρουσιαστούν στους ψηφοφόρους στη νέα πολιτική εποχή, μετά την αποχώρηση του Τραμπ», υποστήριξε ο Χάρις.
