Εξωδικαστικός μηχανισμός: Σε 16 χρόνια η αποπληρωμή οφειλών προς Δημόσιο [γραφήματα]

Σε μια περίοδο όπου το ιδιωτικό χρέος εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους της ελληνικής οικονομίας, ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών φαίνεται πως συνεχίζει να λειτουργεί ως… «βαλβίδα αποσυμπίεσης» για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Τα στοιχεία της Έκθεσης Προόδου Φεβρουαρίου 2026 της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους αποκαλύπτουν ένα βασικό χαρακτηριστικό των ρυθμίσεων: τη μεγάλη χρονική διάρκεια αποπληρωμής.

Η επιμήκυνση των ρυθμίσεων θεωρείται κρίσιμο εργαλείο προκειμένου να καταστούν βιώσιμες οι αποπληρωμές για τους οφειλέτες

Η μέση διάρκεια αποπληρωμής για οφειλές προς το Δημόσιο φτάνει τα 16 χρόνια, ενώ για οφειλές προς χρηματοοικονομικούς φορείς (servicers και τράπεζες) διαμορφώνεται στα 15 χρόνια. Ωστόσο η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με το είδος του δανείου.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός και οι κατηγορίες δανείων

Η μεγαλύτερη χρονική επιμήκυνση αφορά τα στεγαστικά δάνεια, όπου η μέση διάρκεια αποπληρωμής φτάνει τα 25 χρόνια. Στα επιχειρηματικά δάνεια η μέση διάρκεια ρύθμισης διαμορφώνεται στα 19 χρόνια, ενώ στα καταναλωτικά δάνεια περιορίζεται περίπου στα 14 χρόνια.

Το μέσο κούρεμα για χρέη προς το Δημόσιο ανέρχεται στο 13,55%, ενώ για οφειλές προς χρηματοοικονομικούς φορείς διαμορφώνεται σημαντικά υψηλότερα, στο 28,8%

Η επιμήκυνση των ρυθμίσεων θεωρείται κρίσιμο εργαλείο προκειμένου να καταστούν βιώσιμες οι αποπληρωμές για τους οφειλέτες, καθώς μειώνει σημαντικά τη μηνιαία δόση.

Τα κουρέματα που συνοδεύουν τις ρυθμίσεις

Εκτός από τη διάρκεια αποπληρωμής, καθοριστικό ρόλο στις ρυθμίσεις παίζει και το ύψος της διαγραφής οφειλών. Το μέσο κούρεμα για χρέη προς το Δημόσιο ανέρχεται στο 13,55%, ενώ για οφειλές προς χρηματοοικονομικούς φορείς διαμορφώνεται σημαντικά υψηλότερα, στο 28,8%. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι σχεδόν το 48,4% των ρυθμίσεων προς χρηματοοικονομικούς φορείς περιλαμβάνει κούρεμα άνω του 30%.

Αναλυτικά, τα μέσα ποσοστά διαγραφής διαμορφώνονται ως εξής:

• Δημόσιο: 13,55%
• Στεγαστικά δάνεια: 13%
• Επιχειρηματικά δάνεια: 29,93%
• Καταναλωτικά δάνεια: 33,22%

Συνολικά, το ποσό των διαγραφών που έχουν πραγματοποιηθεί μέσω του μηχανισμού φτάνει τα 5,48 δισ. ευρώ.

Πάνω από 55.000 ρυθμίσεις

Η δυναμική του εξωδικαστικού μηχανισμού παραμένει ισχυρή και το 2026, όπως προκύπτει από στοιχεία που δημοσίευσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας Μόνο τον Φεβρουάριο ολοκληρώθηκαν 2.055 νέες ρυθμίσεις, ενώ κατατέθηκαν 6.380 νέες αιτήσεις. Από την έναρξη λειτουργίας του μηχανισμού έχουν ολοκληρωθεί συνολικά 55.343 ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 17,07 δισ. ευρώ.

Τον Ιανουάριο μόνο, οι εταιρείες αυτές προχώρησαν σε ρυθμίσεις ύψους 309 εκατ. ευρώ, που αφορούσαν 4.705 οφειλέτες

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός και οι servicers

Το μεγαλύτερο βάρος των ρυθμίσεων έχουν οι εταιρείες διαχείρισης δανείων (servicers). Από τα 79,7 δισ. ευρώ δανείων που βρίσκονται σήμερα υπό διαχείριση servicers, τέσσερις εταιρείες κατέχουν σχεδόν το 90% της αγοράς. Τον Ιανουάριο μόνο, οι εταιρείες αυτές προχώρησαν σε ρυθμίσεις ύψους 309 εκατ. ευρώ, που αφορούσαν 4.705 οφειλέτες. Το 37% των ρυθμίσεων, σε όρους ποσών, αφορά στεγαστικά δάνεια.

Ειδικότερα:

• Τα στεγαστικά δάνεια αποτελούν την πλειονότητα των ρυθμίσεων για Intrum και doValue.
• Τα δάνεια μεγάλων επιχειρήσεων κυριαρχούν στη δραστηριότητα της Cepal.
• Τα καταναλωτικά δάνεια αποτελούν βασικό πεδίο για την QQuant

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός έχει πλέον εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους. Ωστόσο, τα στοιχεία αποκαλύπτουν και μια άλλη πραγματικότητα: για πολλούς οφειλέτες, η έξοδος από τα χρέη είναι μια διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες.