Σε παιχνίδι για πολύ λίγες εταιρείες στο «σκληρό τερραίν» της κατανάλωσης, εξελίσσεται ο ανταγωνισμός του λιανεμπορίου. Κάτι που φυσικά φέρνει σε όλο και πιο δύσκολη θέση τις προμηθευτικές εταιρείες. Η συγκέντρωση του κλάδου των σούπερ μάρκετ σε πρωτοφανή επίπεδα – που δεν έχει … ολοκληρωθεί όμως ακόμη! – έχει διαμορφώσει ένα τοπίο πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα. Η ομάδα των «5+1» εταιρειών που πλέον διαφεντεύει την αγορά στο επίπεδο της ευρείας κατανάλωσης προϊόντων – όμιλος Σκλαβενίτη, Lidl Hellas, Μασούτης ΑΕ, ΑΒ Βασιλόπουλος ΑΕ, Μετρό ΑΕΒΕ και η ασθμαίνουσα Πέντε ΑΕ (Γαλαξίας) – έχει «ανοίξει» τον ανταγωνισμό μεταξύ τους σε πολλά επίπεδα.
Τα σούπερ μάρκετ και ο Σκλαβενίτης
Η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση είναι του ομίλου Σκλαβενίτη, ο οποίος λόγω του θηριώδους μεγέθους των πωλήσεων του, έχει αντιληφθεί ότι δεν μπορεί να «τρέχει» με τους διψήφιους ρυθμούς του παρελθόντος. Ως εκ τούτου έχει αναπτυχθεί δυναμικά σε όμορους χώρους – με την κατηγορία του έτοιμου φαγητού αυτή την περίοδο να βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής του. Και φυσικά δεν θα μείνει εκεί. Είναι βέβαιο ότι οι ανάγκες και οι φιλοδοξίες της διοίκησης του ομίλου είναι ακόμη μεγαλύτερες!
Από την άλλη πλευρά η η Lidl Hellas συνεχίζει ακάθεκτη την δυναμική της παρουσία στην αγορά με την αιχμή των προϊόντων της ιδιωτικής ετικέτας και σε αρκετές περιπτώσεις πρωταγωνιστεί στον πόλεμο των τιμών. Εχοντας υψηλά περιθώρια κερδοφορίας έχει τη δυνατότητα να προκαλεί τους ανταγωνιστές της σε ένα πεδίο που είναι προνομιακό για την ίδια – χτυπώντας τις τιμές στις δικές της «μπράντες». Και φυσικά να ενισχύει το δίκτυο των καταστημάτων σε περιοχές που δεν έχει ή έχει περιορισμένη παρουσία. Σε μία περίοδο που ένα σημαντικό τμήμα των καταναλωτών αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσχέρειες, είναι για τον γερμανικό όμιλο ο καιρός του!
Το στοίχημα του Μασούτη
Το μεγάλο όμως ερώτημα είναι η εταιρεία Μασούτης ΑΕ. Η πρόσφατη εξαγορά – δεν έχει δώσει ακόμη το «πράσινο φως» η Επιτροπή Ανταγωνισμού – της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός της πρόσθεσε ένα μεγάλο αριθμό καταστημάτων όλων των μεγεθών. Από μεγάλα σούπερ μάρκετ έως μικρά καταστήματα. Η απορία της αγοράς είναι πως θα αναδιατάξει όλο αυτό το δίκτυο. Το πλεονέκτημα εν προκειμένω της αλυσίδας είναι πως κατόρθωσε να αποκτήσει μία σημαντική πρόσβαση στην αγορά της Αττικής, όπου η παρουσία της ήταν «ελλειμματική». Δεν είναι σαφές αν θα κλείσει μη ανταγωνιστικά σημεία ή καταστήματα που «κανιβαλίζονται»« μεταξύ τους. Η αρχική πρόθεση της διοίκησης της εταιρείας είναι να μην κλείσει κανένα κατάστημα. Ωστόσο έχοντας αποκτήσει τον τζίρο της Κρητικός, θα ανταγωνιστεί σκληρά στην τρίτη θέση με την ΑΒ Βασιλόπουλος. Και το ερώτημα βέβαια είναι αν θα κατορθώσει να την διατηρήσει. Αυτό θα φανεί κυρίως φέτος, αλλά και τον επόμενο χρόνο. Θα είναι ένα κρίσιμο διάστημα.
Από την πλευρά της η ΑΒ Βασιλόπουλος ΑΕ μετά από την επί χρόνια συρρίκνωση του μεριδίου της στην αγορά και «παραγωγή» ζημιογόνων χρήσεων, με πολύ προσπάθεια εντός των επόμενων χρόνων θα έχει ολοκληρώσει τον μετασχηματισμό της. Η στρατηγική της είναι απλή: η δημιουργία εντός δικτύου περίπου 500 μικρών σημείων πώλησης (φραντσάιζινγκ) και περίπου 200 σούπερ μάρκετ. Οι ολλανδοί μέτοχοι της εταιρείας θεωρούν ότι με το συγκεκριμένο μοντέλο θα έχει μία ισχυρή θέση στην αγορά και θα και κερδοφόρα! Παράλληλα συνεχίζει να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και να περιορίζει το εργατικό κόστος με τα ταμεία χωρίς υπαλλήλους. Ολο αυτό βέβαια είναι ένα κρίσιμο στοίχημα και για την ελληνική διοίκηση και για τους ολλανδούς μετόχους της εταιρείας. Στα επόμενα χρόνια θα φανεί η αποτελεσματικότητα του.
Λόγω της μεγάλης τουριστικής κίνησης τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, καθώς και η Κρήτη αποτελούν το «φιλέτο» του λιανεμπορίου
Το μοντέλο του franchise
Στο ίδιο μοντελο με την ανάπτυξη των μικρών σημείων πώλησης με την μέθοδο του Franchise, δίνει έμφαση και η Μετρό ΑΕΒΕ – η στρατηγική ρης οποίας αναπτύσσεται σε τρεις πυλώνες: στην αγορά του χονδρεμπορίου, την οποία κατ΄ ουσίαν αυτή δημιούργησε στη σύγχρονη μορφή της, με ένα ευρύ δίκτυο cash and carry, στο κλασικό σούπερ μάρκετ, του οποίου συνεχίζει να αυξάνει τα σημεία πώλησης και στο δίκτυο των μικρών καταστημάτων με την μέθοδο του φραντσάιζινγκ. Το αδύνατο της σημείο παραμένει η αγορά της Κρήτης και των νησιών, όπου και προσπαθεί να δώσει έμφαση την τελευταία περίοδο. Είναι γεγονός ότι λόγω της μεγάλης τουριστικής κίνησης τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, καθώς και η Κρήτη αποτελούν το «φιλέτο» του λιανεμπορίου.
Η ένταση του ανταγωνισμού στο «πάνω μέρος» της αγοράς δεν θα αφήσει ανεπηρέαστη την κερδοφορία της, η οποία έχει συρρικνωθεί. Η επόμενη διετία θα είναι κρίσιμη.
Τις συνέπειες του ανταγωνισμού της ομάδα των «5» αλυσίδων υφίσταται εκτός των άλλων η Πέντε ΑΕ με τα σούπερ μάρκετ Γαλαξίας. Πρόκειται για μία οικονομικά υγιή εταιρεία – δεν έχει δάνεια σε τράπεζες και με την συντριπτική πλειονότητα των καταστημάτων της να είναι ιδιότητα. Αλλά στη διάρκεια των τελευταίων χρόνων έχει χάσει μερίδιο αγοράς. Η διοίκηση της εταιρείας ελπίζει ότι φέτος το θα είναι μία διαφορετική χρονιά από την δύο προηγούμενες. Επιχειρώντας να ανακτήσει τις απώλειες η διοίκηση της εταιρείας έχει αποφασίσει να δώσει έμφαση σε εξαγορές μικρών τοπικών επιχειρήσεων – δεν έχουν μείνει και πολλές στην ηπειρωτική Ελλάδα. Μετά από την απόκτηση της Παπαγεωργίου στα Ιωάννινα αναζητά την επόμενη εξαγορά της στην περιοχή της Δυτικής Ελλάδας. Η ένταση του ανταγωνισμού στο «πάνω μέρος» της αγοράς δεν θα αφήσει ανεπηρέαστη την κερδοφορία της, η οποία έχει συρρικνωθεί. Η επόμενη διετία θα είναι κρίσιμη.
