Κομισιόν: Ο νέος κανονισμός για τον χάλυβα προστατεύει την εγχώρια βιομηχανία

Με στόχο την προστασία της ευρωπαϊκής χαλυβουργίας ως στρατηγικής σημασίας κλάδο από τις επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας τίθεται σε ισχύ από 1 Ιουλίου η νέα ρύθμιση της ΕΕ.

Στο πλαίσιο των νέων κανόνων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα τον εκτελεστικό κανονισμό που καθορίζει την κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων στους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ. Το νέο σύστημα –το οποίο περιλαμβάνει μειωμένες συνολικές δασμολογικές ποσοστώσεις και υψηλότερο δασμό εκτός ποσόστωσης– στοχεύει στην προστασία της βιομηχανίας χάλυβα της ΕΕ μετά τη λήξη του μέτρου διασφάλισης της ΕΕ για τον χάλυβα.

Η κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων βασίζεται σε μια σειρά σαφώς καθορισμένων κριτηρίων στον νέο Κανονισμό της ΕΕ για τον Χάλυβα. Διασφαλίζει ένα προβλέψιμο επίπεδο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ για προμηθευτές τρίτων χωρών μέσω μιας δίκαιης και αντικειμενικής μεθοδολογίας, εξασφαλίζοντας παράλληλα την ποικιλομορφία του εφοδιασμού για τους χρήστες του κλάδου μεταποίησης στην ΕΕ.

Ο εκτελεστικός κανονισμός επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τον αντίκτυπο του Κανονισμού της ΕΕ για τον Χάλυβα στους εταίρους της με τους οποίους έχει συνάψει Συμφωνίες Ελεύθερων Συναλλαγών (ΣΕΣ), χωρίς να διακυβεύεται η αποτελεσματικότητα του μέτρου – το 80% των εισαγωγών χάλυβα στην ΕΕ προέρχεται από εταίρους ΣΕΣ.

Το ήμισυ της ετήσιας ποσόστωσης εισαγωγών της ΕΕ –η οποία ορίζεται σε 18,3 εκατομμύρια τόνους από τον Κανονισμό για τον Χάλυβα– έχει δεσμευτεί αποκλειστικά για προτιμησιακούς εμπορικούς εταίρους (ΣΕΣ), ενώ το υπόλοιπο μισό είναι διαθέσιμο σε όλους τους εμπορικούς εταίρους χωρίς διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των εταίρων ΣΕΣ.

Ως εκ τούτου, οι εταίροι ΣΕΣ της ΕΕ θα διατηρήσουν ένα σημαντικά υψηλότερο μερίδιο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ από τη μέση μείωση του 47% που προβλέπει ο Κανονισμός για τον Χάλυβα.

Η ΕΕ αντιμετώπισε τις ανησυχίες των εμπορικών της εταίρων μέσω εποικοδομητικών συζητήσεων στον ΠΟΕ (διαπραγματεύσεις βάσει του Άρθρου XXVIII της GATT), με αποτέλεσμα ένας σημαντικός αριθμός εταίρων να συμφωνήσει προσωρινά με τις ποσοστώσεις που τους αναλογούν.

Επόμενα βήματα

Δεδομένης της ανάγκης για κατανομή των ποσοστώσεων από την 1η Ιουλίου, ο Κανονισμός για τον Χάλυβα προβλέπει τη χρήση της διαδικασίας επείγοντος. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα κληθούν να ψηφίσουν εντός 14 ημερών από την έγκριση του Εκτελεστικού Κανονισμού από το Σώμα των Επιτρόπων και ότι ο Εκτελεστικός Κανονισμός θα ισχύει για μέγιστο χρονικό διάστημα 6 μηνών.

Στη συνέχεια, ο Εκτελεστικός Κανονισμός θα υποβληθεί εκ νέου στην αρμόδια επιτροπή των κρατών μελών βάσει της κανονικής διαδικασίας επιτροπολογίας (comitology) πριν από το τέλος του 2026.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τους εμπορικούς εταίρους στον ΠΟΕ στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων βάσει του Άρθρου XXVIII της GATT.

Ιστορικό

Ο πρόσφατα Κανονισμός για τον Χάλυβα που εκδόθηκε πρόσφατα αποτελεί μέρος της απάντησης της ΕΕ στην επίμονη παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον τομέα του χάλυβα, η οποία παραμένει ένα σοβαρό παγκόσμιο πρόβλημα και συνεχίζει να στρεβλώνει τις διεθνείς αγορές, επισημαίνει η Κομισιόν.

Το μέτρο ορίζει ατελείς ποσοστώσεις σε 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως, εισάγοντας δασμό εκτός ποσόστωσης ύψους 50% για 26 κατηγορίες προϊόντων χάλυβα που εισάγονται στην ΕΕ. Εισάγει επίσης μια απαίτηση ιχνηλασιμότητας για τη βελτίωση της διαφάνειας της εφοδιαστικής αλυσίδας χάλυβα της ΕΕ. Οι εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το πού λαμβάνει χώρα το στάδιο της τήξης και χύτευσης («melt & pour») της παραγωγής του εισαγόμενου χάλυβα.

Ως εκ τούτου, το μέτρο αποκαθιστά τον υγιή ανταγωνισμό σε μια αγορά που επηρεάζεται από στρεβλώσεις συνδεόμενες με την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, προστατεύοντας τις θέσεις εργασίας στην ευρωπαϊκή παραγωγή χάλυβα και δίνοντας στους Ευρωπαίους χαλυβουργούς την απαραίτητη οικονομική «ανάσα» για να επενδύσουν σε καθαρότερη, πιο καινοτόμο παραγωγή χάλυβα στην ΕΕ. Εξισορροπεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα διάφορα συμφέροντα, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ, των χρηστών χάλυβα, των εισαγωγέων και των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτήρισε τη βιομηχανία χάλυβα της ΕΕ ως βασική κινητήριο δύναμη για την ευρωπαϊκή ευημερία. Η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας (Competitiveness Compass) για την ΕΕ, η οποία εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2025, προσδιόρισε τον χάλυβα και τα μέταλλα ως βασικό τομέα δράσης, με το Σχέδιο Δράσης για τον Χάλυβα και τα Μέταλλα, που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025, να περιγράφει ένα εμπορικό μέτρο για την αντικατάσταση του μέτρου διασφάλισης για τον χάλυβα. Η Επιτροπή είχε εισαγάγει αρχικά το τελευταίο αυτό μέτρο στις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων χάλυβα τον Ιούλιο του 2018, προκειμένου να αποτρέψει την οικονομική ζημία των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ από την εκτροπή του εμπορίου και την αύξηση των εισαγωγών.