Σε ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά «νομίσματα» της εποχής μας εξελίσσεται η τεχνητή νοημοσύνη, καθώς η πρόσβαση στα πλέον προηγμένα μικροτσίπ αποτελεί πλέον εργαλείο εξωτερικής πολιτικής και στρατηγικών συμμαχιών. Σε αυτό το πλαίσιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφάσισαν να διευρύνουν σημαντικά την πρόσβαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) σε προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης, επιβραβεύοντας ουσιαστικά τον ενισχυμένο ρόλο του κράτους του Κόλπου στην περιφερειακή ασφάλεια και στη συνεργασία με την Ουάσιγκτον.
Η απόφαση αποτελεί το αποκορύφωμα μιας πολυετούς προσπάθειας των Εμιράτων να αποκτήσουν πρόσβαση στην πιο προηγμένη αμερικανική τεχνολογία, προκειμένου να επιταχύνουν τη διαφοροποίηση της οικονομίας τους πέρα από το πετρέλαιο και να εξελιχθούν σε διεθνή κόμβο τεχνητής νοημοσύνης, σημειώνει η Wall Street Journal.
Σύμφωνα με νέα ρύθμιση του αμερικανικού υπουργείου Εμπορίου, τα ΗΑΕ θα αντιμετωπίζονται πλέον, όσον αφορά τις εξαγωγές ευαίσθητης τεχνολογίας, με τον ίδιο τρόπο όπως οι χώρες-σύμμαχοι των ΗΠΑ στην Ευρώπη, αλλά και η Νότια Κορέα και η Ινδία. Μέχρι σήμερα βρίσκονταν σε κατηγορία κρατών με πολύ αυστηρότερους περιορισμούς, μαζί με χώρες όπως η Κίνα και η Υεμένη.
Η αλλαγή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την G42, τη μεγαλύτερη εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης των ΗΑΕ, η οποία θα μπορεί πλέον να προμηθεύεται πολύ πιο εύκολα προηγμένους επεξεργαστές από αμερικανικές εταιρείες όπως η Nvidia. Παράλληλα, αίρονται σημαντικά εμπόδια για επενδύσεις αμερικανικών κολοσσών, όπως η Microsoft και η OpenAI, οι οποίες σχεδιάζουν μεγάλα κέντρα δεδομένων στα Εμιράτα.
Μέχρι σήμερα, κάθε εξαγωγή εξελιγμένων τσιπ απαιτούσε ειδική άδεια από το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ, διαδικασία που μπορούσε να διαρκέσει πολλούς μήνες και συχνά καθυστερούσε μεγάλα επενδυτικά σχέδια. Αναλυτές του κλάδου εκτιμούν ότι η χαλάρωση των περιορισμών μπορεί να δημιουργήσει επιχειρηματικές ευκαιρίες αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η γεωπολιτική ανταμοιβή
Η αμερικανική απόφαση δεν θεωρείται άσχετη με τον ρόλο που διαδραμάτισαν τα ΗΑΕ κατά τη διάρκεια της πρόσφατης κρίσης με το Ιράν. Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, τα Εμιράτα συμμετείχαν ενεργά στις επιχειρήσεις αεράμυνας, συνέβαλαν στην αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων και βοήθησαν στη διατήρηση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Παράλληλα, η συμμετοχή τους στις Συμφωνίες του Αβραάμ από το 2020 και η σταδιακή εμβάθυνση των σχέσεων με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ ενίσχυσαν την εικόνα τους ως αξιόπιστου στρατηγικού εταίρου στην περιοχή.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η απόφαση αντικατοπτρίζει ακριβώς αυτή τη νέα πραγματικότητα, με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει τη δημιουργία ενός δικτύου τεχνολογικών συμμάχων απέναντι στην αυξανόμενη επιρροή της Κίνας.
Η G42 στο επίκεντρο
Κεντρικός πρωταγωνιστής των εξελίξεων είναι η G42, η οποία ελέγχεται από τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των ΗΑΕ, σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, αδελφό του προέδρου της χώρας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η G42 εξετάζει ακόμη και τη μετατροπή της σε εταιρεία αμερικανικού δικαίου, με κυρίαρχη συμμετοχή Αμερικανών επενδυτών, ώστε να καθησυχάσει τις ανησυχίες της Ουάσιγκτον σχετικά με πιθανή διαρροή τεχνολογίας.
Τα Εμιράτα πιέζουν για ευρύτερη πρόσβαση στα αμερικανικά τσιπ ήδη από την κυβέρνηση Μπάιντεν. Ωστόσο, η νέα γεωπολιτική συγκυρία φαίνεται ότι δημιούργησε ευνοϊκότερες συνθήκες για την αποδοχή των αιτημάτων τους.
Οι σκιές της υπόθεσης
Η απόφαση, πάντως, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η στενή σχέση του σεΐχη Ταχνούν με την οικογένεια Τραμπ. Λίγο πριν από την ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ, επενδυτικό σχήμα των Εμιράτων απέκτησε ποσοστό 49% στην εταιρεία κρυπτονομισμάτων World Liberty Financial, που συνδέεται με την οικογένεια του Αμερικανού προέδρου, επενδύοντας περίπου 500 εκατ. δολάρια.
Παράλληλα, τα ΗΑΕ έχουν ανακοινώσει σχέδια επενδύσεων ύψους έως και 1,4 τρισ. δολαρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες τα επόμενα χρόνια.
Δημοκρατικοί βουλευτές υποστηρίζουν ότι οι οικονομικές αυτές σχέσεις δημιουργούν σοβαρό ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, ενώ επισημαίνουν ότι ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε εισόδημα εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων από τη συμμετοχή του στη World Liberty Financial.
Ο Λευκός Οίκος απορρίπτει τις αιτιάσεις, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση βασίστηκε αποκλειστικά σε λόγους εθνικής ασφάλειας και στρατηγικής συνεργασίας.
Οι ανησυχίες για την ασφάλεια
Πέρα από την πολιτική διάσταση, δεν λείπουν και οι τεχνολογικές ανησυχίες. Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι η εγκατάσταση τεράστιων υπολογιστικών υποδομών τεχνητής νοημοσύνης εκτός αμερικανικού εδάφους ενδέχεται να δημιουργήσει νέους κινδύνους ασφαλείας.
Παρότι τα ΗΑΕ έχουν δεσμευθεί να αποτρέψουν οποιαδήποτε μεταφορά ευαίσθητης τεχνολογίας προς τρίτες χώρες, αρκετοί αναλυτές εξακολουθούν να εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο μπορούν να προστατευθούν πλήρως τα πλέον προηγμένα αμερικανικά συστήματα.
Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς τα εξελιγμένα τσιπ της Nvidia θεωρούνται πλέον το βασικό «καύσιμο» για την ανάπτυξη μεγάλων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης και αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα πεδία ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
Η υπόθεση των ΗΑΕ δείχνει ότι τα μικροτσίπ έχουν πλέον μετατραπεί σε διπλωματικό εργαλείο αντίστοιχης σημασίας με τις ενεργειακές συμφωνίες ή τις στρατιωτικές συνεργασίες. Η πρόσβαση στην υπολογιστική ισχύ δεν αποτελεί πλέον απλώς εμπορικό ζήτημα, αλλά στοιχείο της γεωπολιτικής ισορροπίας, με τις χώρες που αποκτούν προηγμένη τεχνολογία να ενισχύουν ταυτόχρονα τη στρατηγική τους θέση στη νέα εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
