Σε υψηλά πολλών ετών έχουν εκτοξευτεί οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων σε πολλές χώρες, ισχυρή ένδειξη ότι οι επενδυτές αμφισβητούν ζωηρά την αποτελεσματικότητα των εφαρμοζόμενων οικονομικών πολιτικών όσον αφορά τη συγκράτηση του πληθωρισμού -ιδίως βλέποντας το πετρέλαιο να κινείται και πάλι ανοδικά-, ενώ εκφράζουν σοβαρό σκεπτικισμό για την πολυπληθή έκδοση εταιρικών ομολόγων με φόντο την ανάπτυξη υποδομών για την τεχνητή νοημοσύνη.
Οπως γράφει χαρακτηριστικά το Bloomberg, τα ομόλογα μεγαλύτερης διάρκειας βρίσκονται στο επίκεντρο της αγωνίας των επενδυτών για τα πάντα, από τον πληθωρισμό έως τη φορτωμένη με χρέη έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης — και οι κυβερνήσεις πληρώνουν το τίμημα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι την Τρίτη διευρύνθηκε περαιτέρω το sell off στα αμερικανικά ομόλογα του Δημοσίου, οδηγώντας την απόδοση του 30ετούς ομολόγου έως και το 5,33%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2007.
Αντίστοιχα, άνοδο σημείωσαν και οι αποδόσεις των ευρωπαϊκών μακροπρόθεσμων ομολόγων. Η απόδοση του 30ετούς γερμανικού bund αυξήθηκε κατά 0,03 ποσοστιαίες μονάδες την Τρίτη στο 3,78%, το υψηλότερο επίπεδό της από την κρίση της Ευρωζώνης το 2011.
Οι αποδόσεις για τα ομόλογα διάρκειας 30 ετών αυξήθηκεαν επίσης κατά 0,03 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας στο 4,9% – το υψηλότερο επίπεδο από το 2008.
Στη Βρετανία, η απόδοση του 30ετούς gilt αυξήθηκε έως και 0,04 ποσοστιαίες μονάδες στο 5,86%, αγγίζοντας τα επίπεδα των πρώτων εβδομάδων του πολέμου στο Ιράν, τα οποία ήταν τα υψηλότερα μετά το 1998.
Στην Ιαπωνία, οι αποδόσεις των 30ετών ομολόγων αυξήθηκαν έως και 0,08 ποσοστιαίες μονάδες στο 4,16% την Τρίτη, κοντά σε ιστορικό υψηλό.
Η νέα άνοδος της τιμής του πετρελαίου την Τρίτη ξεπέρασε τα 91 δολάδια το Brent- που εντείνει τους φόβους για ένα παγκόσμιο πληθωριστικό σοκ, οι οποίοι εκδηλώθηκαν με την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, επιδρά συνδυαστικά στις αξιολογήσεις των επενδυτών με το διογκούμενο χρέος των κυβερνήσεων ως παράγοντας αύξησης του κόστους δανεισμού: το αμερικανικό χρέος πλησιάζει τα 40 τρισ. δολάρια και οι επενδυτές φοβούνται ότι οι κυβερνήσεις ενδέχεται να οδηγηθούν σε λήψη μέτρων στήριξης επιχειρήσεων και καταναλωτών από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας, πράγμα που σημαίνει μεγαλύτερη πίεση στα δημοσιονομικά.
Η μετατόπιση προς τα πάνω των αποδόσεων των μακροπρόθεσμων ομολόγων σημαίνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση αναγκάστηκε την περασμένη εβδομάδα να πληρώσει τα υψηλότερα επιτόκια από το 2011 για την έκδοση 30ετών ομολόγων.
Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη στάση των επενδυτών – Ο ρόλος των Big Tech
Κατά την εκτίμηση του Anshul Pradhan, επικεφαλής της έρευνας αμερικανικών επιτοκίων στην Barclays, ο οποίος μίλησε στους FT, τρεις είναι οι παράγοντες που καθορίζουν τη στάση των επενδυτών απέναντι στα 30ετή αμερικανικά ομόλογα: οι προοπτικές σε σχέση με τον προϋπολογισμό, οι εταιρικές εκδόσεις ομολόγων που σχετίζονται με το ράλι για την ανάπτυξη υποδομών AI και η αλλαγή στην ίδια τη βάση των αγοραστών αμερικανικών ομολόγων.
Οπως εκτιμούν αναλυτές του Bloomberg, πλέον του παράγοντα των φόβων των ομολογιούχων ότι οι κυβερνήσεις θα αποτύχουν να συγκρατήσουν τις δαπάνες, τονώνοντας την οικονομία και διατηρώντας τα επιτόκια υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ένας ακόμη παράγοντας καθορίζει τη στάση των επενδυτών: οι αλλαγές στη δομή της αγοράς και στα δημογραφικά δεδομένα τα οποία οδηγούν σε εξασθένηση της ζήτησης από αγοραστές που κάποτε ήταν σταθεροί.
Οσον αφορά τα εταιρικά ομόλογα που εκδίδουν οι Big Tech, η Barclays αναμένει ότι οι συνολικές εκδόσεις ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας το 2026 θα φτάσουν το ρεκόρ των 1,9 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, σε σύγκριση με τα 1,44 τρισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι.
Τροχοπέδη τα εταιρικά ομόλογα
Η αγορά των αμερικανικών κρατικών ομολόγων είναι μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Η μέση απόδοση ενός χαρτοφυλακίου αναφοράς κρατικών ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας έχει εκτιναχθεί σχεδόν στο 4,5%, το υψηλότερο επίπεδο στα στοιχεία που συλλέγει το Bloomberg από το 2015.
Σύμφωνα με τους αναλυτές του Bloomberg, αν και οι εγχώριοι παράγοντες διαδραματίζουν ρόλο σε κάθε αγορά, οι δομικές δυνάμεις που ωθούν προς τα πάνω τις αποδόσεις έχουν παγκόσμιο χαρακτήρα. Υπάρχει ο φόβος ότι μια ολοένα και πιο διαιρεμένη παγκόσμια τάξη πραγμάτων θα καταστήσει τις οικονομίες πιο επιρρεπείς σε διαταραχές της προσφοράς και σε επιμένουσες πληθωριστικές πιέσεις.
Πρόκειται για μια θύελλα για τους υπουργούς Οικονομικών, πολλοί από τους οποίους μετατοπίζουν την έκδοση χρέους προς βραχύτερες διάρκειες όπου οι αποδόσεις είναι χαμηλότερες. Ωστόσο, τα περιθώρια ελιγμών είναι περιορισμένα, καθώς οι επιτελείς είναι αναγκασμένοι να προσαρμόζονται σε έναν κόσμο όπου δεν μπορούν πλέον να «κλειδώνουν» το κόστος χρηματοδότησης για δεκαετίες με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια.
Ένα στοιχείο που λειτουργεί ως τροχοπέδη για τα κρατικά ομόλογα μεγαλύτερης ωρίμανσης παγκοσμίως είναι ο ανταγωνισμός από τους εταιρικούς δανειολήπτες. Ο ρυθμός-ρεκόρ εκδόσεων ομολόγων έχει προσθέσει σημαντική προσφορά διάρκειας στις αμερικανικές αγορές σταθερού εισοδήματος, ιδιαίτερα καθώς οι εταιρείες τεχνολογίας που αναζητούν χρηματοδότηση για επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη επιδιώκουν να δανειστούν σε μεγαλύτερες διάρκειες.
Αυτές οι αμερικανικές εταιρείες αξιοποιούν όλο και περισσότερο τις ξένες αγορές ομολόγων. Χαρακτηριστική περίπτωση η Alphabet που αποφάσισε να διαθέσει στην αγορά μια πρώτη έκδοση χρέους σε δολάρια Αυστραλίας ύψους 5 δισ. δολαρίων Αυστραλίας (3,6 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ).
Πώς έχει αλλάξει η βάση των αγοραστών
Η πρόκληση της προσφοράς έρχεται ακριβώς τη στιγμή που η βάση των αγοραστών μετατοπίζεται, επισημαίνουν οι αναλυτές. Παραδοσιακά, πολλές αγορές ομολόγων υποστηρίζονταν από τη ζήτηση για τίτλους μακράς διάρκειας από φορείς όπως τα συνταξιοδοτικά ταμεία, τα οποία επεδίωκαν να αντιστοιχίσουν τέτοιους τίτλους με τις υποχρεώσεις τους. Στις μέρες μας, πολλοί πάροχοι απομακρύνονται από τα συστήματα καθορισμένων παροχών, ενώ οι κανονισμοί ενθαρρύνουν τα ταμεία να επενδύουν περισσότερο σε μετοχές.
Ευρύτερα, καθώς η έκδοση κρατικών ομολόγων αυξήθηκε κατακόρυφα, οι χώρες βασίστηκαν περισσότερο στους ιδιώτες επενδυτές.
Τα πρακτικά από τη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής της Fed τον Ιούνιο δείχνουν ότι οι αξιωματούχοι ενημερώθηκαν για το πώς η κατοχή των κρατικών ομολόγων μετατοπιζόταν από «σχετικά μη ευαίσθητους στις τιμές κατόχους του δημόσιου τομέα σε πιο ευαίσθητους στις τιμές ιδιώτες επενδυτές», εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει το ασφάλιστρο διάρκειας (term premium) — δηλαδή την πρόσθετη απόδοση που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατούν χρέος μεγαλύτερης διάρκειας.
Αυτή η αλλαγή στους αγοραστές την τελευταία δεκαετία είναι υπεύθυνη για περίπου 90 μονάδες βάσης του ασφαλίστρου διάρκειας στα 30ετή αμερικανικά ομόλογα, σχολίασε ο Anshul Pradhan μιλώντας στο Bloomberg.
