Σε υψηλό τριών ετών αναρριχήθηκε η τιμή για το σιτάρι στο Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων του Σικάγου, καθώς οι αγορές εκφράζουν έντονη ανησυχία για ενδεχόμενη νέα κλιμάκωση του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Η περιοχή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες «σιταποθήκες» του πλανήτη. Η προοπτική εντατικοποίησης των επιθέσεων, ιδιαίτερα εναντίον λιμενικών και άλλων κρίσιμων υποδομών, δημιουργεί φόβους για σοβαρότερες διαταραχές στις εξαγωγές σιτηρών από τη Μαύρη Θάλασσα.
Ρωσία και Ουκρανία καλύπτουν από κοινού περισσότερο από το ένα τέταρτο των παγκόσμιων εξαγωγών σιταριού
Οι πολεμικές επιχειρήσεις έχουν ήδη προκαλέσει ζημιές σε λιμάνια και τερματικούς σταθμούς σιτηρών, περιορίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα αποστολής αγροτικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές. Την ίδια στιγμή, η Ρωσία φέρεται να προετοιμάζει εντονότερες επιθέσεις στην Ουκρανία, θεωρώντας ότι οι προσπάθειες για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.
Η άνοδος των τιμών για το σιτάρι
Η πρόσφατη άνοδος των τιμών, όπως αναφέρει το Bloomberg, σηματοδοτεί μια απότομη αλλαγή στην εικόνα της παγκόσμιας αγοράς σιταριού, καθώς μέχρι πρότινος, τα σχετικά υψηλά αποθέματα συγκρατούσαν τις τιμές σε χαμηλότερα επίπεδα.
Ρωσία και Ουκρανία καλύπτουν από κοινού περισσότερο από το 25% των παγκόσμιων εξαγωγών σιταριού, ενώ κατέχουν σημαντική θέση και στο διεθνές εμπόριο κριθαριού, καλαμποκιού και ηλιελαίου. Μια παρατεταμένη διαταραχή στις ροές από τη Μαύρη Θάλασσα θα μπορούσε, επομένως, να προκαλέσει νέο κύμα ανατιμήσεων στα τρόφιμα, σε μια περίοδο κατά την οποία νοικοκυριά και επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ήδη αυξημένες ενεργειακές και μεταφορικές δαπάνες.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι το βασικό πρόβλημα αφορά κυρίως τη δυνατότητα ασφαλούς μεταφοράς των φορτίων. Εφόσον δεν υπάρξει αποκλιμάκωση στην περιοχή και ουσιαστική βελτίωση της πρόσβασης των πλοίων στα λιμάνια χωρίς απειλές για την ασφάλειά τους, η ανοδική πορεία των τιμών εκτιμάται ότι μπορεί να συνεχιστεί.
Ανησυχητικά τα στοιχεία των εξαγωγών
Τα στοιχεία για τις εξαγωγές ενισχύουν την ανησυχία. Η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μείωση των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων κατά περισσότερο από το ήμισυ σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις για την τρέχουσα εμπορική περίοδο, σύμφωνα με το υπουργείο Γεωργίας της.
Παράλληλα, οι αποστολές ρωσικού σιταριού αναμένεται να καταγράψουν τον Αύγουστο πτώση άνω του 50% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους.
Τα συμβόλαια σιταριού στο Σικάγο σημείωσαν άνοδο έως και 2,6%, φθάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τον Ιούλιο του 2023. Είχε προηγηθεί άλμα 6,4% στην αμέσως προηγούμενη συνεδρίαση. Συνολικά μέσα στον Αύγουστο οι τιμές ενισχύθηκαν κατά 19%, αντανακλώντας τις σοβαρές δυσκολίες στις μεταφορές και στις εμπορικές ροές της Μαύρης Θάλασσας.
Τα στοιχήματα εκτείνονται πολύ πέρα από τις αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης. Η Ρωσία και η Ουκρανία είναι βασικοί προμηθευτές στη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ασία, με πολλούς καταναλωτές να εξαρτώνται από φθηνότερα σιτηρά από την περιοχή αυτή την εποχή του χρόνου.
Οι εισαγωγείς προσπαθούν τώρα, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, να εξασφαλίσουν ακριβότερες προμήθειες από πιο μακριά, συμπεριλαμβανομένης της Αυστραλίας και της Αργεντινής, γεγονός που θα αύξανε το κόστος και θα ωθούσε τις τιμές προς τα πάνω.
«Η Ρωσία και η Ουκρανία είναι γενικά προμηθευτές χαμηλού κόστους, αλλά τώρα που ένα μεγάλο ποσοστό της προσφοράς τους δεν είναι διαθέσιμο, οι καταναλωτές βρίσκονται σε πιο δύσκολη θέση», αναφέρουν εκπρόσωποι της αγοράς.
Προειδοποιήσεις αναλυτών για σοκ στην αγορά
Όπως ανέφεραν τις προηγούμενες μέρες αναλυτές, ο αντίκτυπος για την αγορά σιταριού θα είναι χειρότερος από ό,τι ήταν το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ για το αργό πετρέλαιο. «Όσο περισσότερο συνεχιστεί αυτό, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι συνέπειες που θα δούμε», αναφέρουν χαρακτηριστικά στους FT, δεδομένου ότι δεν υπήρχαν σημάδια αποκλιμάκωσης στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις οι διαταραχές στη λεκάνη της Μαύρης Θάλασσας και της θάλασσας του Αζόφ θα μπορούσαν να επηρεάσουν έως και 86 εκατ. τόνους εξαγωγών φέτος, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 17% του παγκόσμιου εμπορίου δημητριακών, σύμφωνα με την Oxford Economics, με 52 εκατομμύρια τόνους εξαγωγών της Ρωσίας και 34 εκατομμύρια τόνους εξαγωγών της Ουκρανίας να επηρεάζονται.
Η SovEcon που επικεντρώνεται στις αγροτικές αγορές της Μαύρης Θάλασσας, ανέφερε ότι εναλλακτικές διαδρομές για τις ουκρανικές εξαγωγές μέσω σιδηροδρόμων και του ποταμού Δούναβη θα αντικαταστήσουν μόνο περίπου 17 εκατομμύρια τόνους, ακόμη και αν διατεθεί πρόσθετη χωρητικότητα σε αυτές τις διαδρομές.
