Η επανέναρξη των εργασιών της γαλλικής κυβέρνησης σηματοδοτεί, σύμφωνα με σημείωμα της ελληνικής πρεσβείας στο Παρίσι, την έναρξη της θεσμικής διαδικασίας για τη σύνταξη και κατάθεση του σχεδίου νόμου για τον Προϋπολογισμό του έτους 2027, ο οποίος προγραμματίζεται να υποβληθεί επισήμως προς εξέταση στην Εθνοσυνέλευση στις 30 Σεπτεμβρίου. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Γάλλος Πρωθυπουργός Sébastien Lecornu και το επιτελείο του Υπουργείου Οικονομικών καλούνται να μελετήσουν κρίσιμες δημοσιονομικές παραμέτρους, καθώς το δημόσιο χρέος έχει φθάσει περίπου στο 117,5% του ΑΕΠ, ξεπερνώντας τα 3,5 τρισ. ευρώ. Παράλληλα, με το δημοσιονομικό έλλειμμα να παραμένει υψηλό, η κυβέρνηση καλείται να καταρτίσει τον προϋπολογισμό του 2027 μέσα σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο και πιεστικό πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον.
Για το έτος 2026, ο αρχικός στόχος για έλλειμα 5% του ΑΕΠ κρίνεται ιδιαίτερα δύσκολος, με τις εκτιμήσεις του ινστιτούτου Rexecode να το τοποθετούν στο 5,2% και του Προέδρου της Επιτροπής Οικονομικών της Εθνοσυνέλευσης, Éric Coquerel, στο 5,3%–5,4%
Στις υφιστάμενες πιέσεις προστίθενται οι επιπτώσεις της διεθνούς γεωπολιτικής σκηνής. Η συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή ασκεί ισχυρές πιέσεις στις διεθνείς τιμές της ενέργειας, διατηρώντας τα καύσιμα πάνω από το όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο και επηρεάζοντας άμεσα τους πολίτες και τις θέσεις εργασίας. Την κατάσταση επιβαρύνουν περαιτέρω οι συνέπειες των θερινών καυσώνων και των πυρκαγιών στην αγροτική παραγωγή και την ευρύτερη οικονομική δραστηριότητα, καθώς και οι πρόσφατες κυβερνοεπιθέσεις κατά κρατικών υποδομών, οι οποίες οδήγησαν στην απόφαση διεξαγωγής συμβουλίου άμυνας στα μέσα Σεπτεμβρίου. Παράλληλα, η λήξη των έκτακτων ενισχύσεων μετακίνησης στις 31 Αυγούστου —οι οποίες κάλυψαν 1,4 εκατομμύρια δικαιούχους σε τομείς όπως η αγροτική δραστηριότητα, οι κατασκευές (BTP), οι μεταφορές και χαμηλόμισθους εργαζομένους που διανύουν μεγάλες αποστάσεις— καθιστά αναγκαία την παράταση του επιδόματος ενέργειας (chèque énergie) στο πλαίσιο του νέου προϋπολογισμού για το 2027.
Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου
Η κύρια, ωστόσο, πρόκληση εντοπίζεται στη δυναμική συσσώρευσης και επιβάρυνσης του δημόσιου χρέους. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου (OAT) κινείται περίπου στο 4,2% (δείκτης TEC 10), αποτελώντας μια ισχυρή προειδοποίηση που σηματοδοτεί την αλλαγή του διεθνούς χρηματοπιστωτικού περιβάλλοντος. Όπως τόνισε ο υπουργός Δημοσίων Λογαριασμών, David Amiel, πριν από το 2030 το σύνολο των εσόδων από τον φόρο εισοδήματος κινδυνεύει να απορροφάται αποκλειστικά από την πληρωμή τόκων.
Η κύρια αιτία της δημοσιονομικής αυτής απόκλισης είναι η εκτόξευση του κόστους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους λόγω της σταδιακής αναχρηματοδότησης παλαιότερων τίτλων με υψηλότερα επιτόκια. Οι σχετικές δαπάνες αναμένεται να ανέλθουν στα 78 δισ. ευρώ φέτος, να ξεπεράσουν τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ το 2028 και να αγγίξουν τα 125 δισ. ευρώ το 2030, σημειώνοντας αύξηση 59% μέσα σε τέσσερα έτη, η οποία είναι πέντε φορές ταχύτερη από τη δυνητική ανάπτυξη της γαλλικής οικονομίας.
Δεδομένης αυτής της κατάστασης, η κυβερνητική διαδικασία προκρίνει την κατάθεση του προσχεδίου προϋπολογισμού, επιδιώκοντας τον θεσμικό διάλογο με τις πολιτικές ομάδες για την επίτευξη των απαραίτητων κοινοβουλευτικών συναινέσεων. Ο Γάλλος Πρωθυπουργός έχει συχνά υπογραμμίσει ότι η καθυστέρηση λήψης αποφάσεων ενόψει των προεδρικών εκλογών θα συνιστούσε παράγοντα θεσμικής και οικονομικής αστάθειας.
Το έλλειμα
Για το έτος 2026, ο αρχικός στόχος για έλλειμα 5% του ΑΕΠ κρίνεται ιδιαίτερα δύσκολος, με τις εκτιμήσεις του ινστιτούτου Rexecode να το τοποθετούν στο 5,2% και του Προέδρου της Επιτροπής Οικονομικών της Εθνοσυνέλευσης, Éric Coquerel, στο 5,3%–5,4%. Για το 2027, το Υπουργείο Οικονομικών προσανατολίζεται σε έναν μετριοπαθή στόχο ελλείμματος στο 4,9% του ΑΕΠ, εγκαταλείποντας την προοπτική υποχώρησης κάτω από το 3% έως το 2029.
Περαιτέρω, σύμφωνα με ανεξάρτητη έκθεση τεσσάρων διακεκριμένων οικονομικών εμπειρογνωμόνων (Xavier Jaravel, Xavier Ragot, Jean-Luc Tavernier, Natacha Valla) που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, η διατήρηση της υφιστάμενης πολιτικής θα οδηγούσε το έλλειμμα στο 5,9% το 2027 και κοντά στο 7% έως το 2030, καθώς οι δημόσιες δαπάνες αυξάνονται με ρυθμούς ταχύτερους από την οικονομική μεγέθυνση. Συνεπώς, η επίτευξη του στόχου του 4,9% το 2027 απαιτεί άμεση δημοσιονομική προσαρμογή ύψους 28 δισ. ευρώ, ενώ για τη σταθεροποίηση του χρέους έως το τέλος της επόμενης πενταετίας (2032) απαιτείται συνολική προσπάθεια 125 δισ. ευρώ (περίπου 20 δισ. ευρώ ετησίως).
Στρατιωτικές δαπάνες
Εκτός από τους τόκους του χρέους, η διεύρυνση των δαπανών τροφοδοτείται από τις στρατιωτικές δαπάνες που αυξάνονται κατά 20 δισ. ευρώ (+34%) έως το 2030, καθώς και από τη γαλλική συνεισφορά στον προϋπολογισμό της Ε.Ε., η οποία ενισχύεται κατά 10 δισ. ευρώ (+37%).
Επιπλέον, οι κοινωνικές δαπάνες επιβαρύνουν σημαντικά το δημοσιονομικό ισοζύγιο: η γήρανση του πληθυσμού και οι χρόνιες παθήσεις αυξάνουν τις δαπάνες υγείας κατά 10 δισ. ευρώ ετησίως (+40 δισ. ευρώ έως το 2030), ενώ οι συντάξεις επιβαρύνονται κατά 11-12 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως (+47 δισ. ευρώ έως το 2030).
Το φορολογικό πεδίο
Στο φορολογικό πεδίο, ο υπουργός Οικονομίας Roland Lescure επιβεβαίωσε την παράταση της έκτακτης εισφοράς στα κέρδη των μεγάλων επιχειρήσεων με κύκλο εργασιών άνω των 1,5 δισ. ευρώ (με συντελεστές προσαύξησης 20,6% και 41,2%), η οποία απέδωσε 7,5 δισ. ευρώ το 2025 και αναμένεται να αποδώσει 7,3 δισ. ευρώ το 2026, παρά τις ενστάσεις της εργοδοσίας (Medef) περί επιπτώσεων στην ανταγωνιστικότητα. Παράλληλα, εξετάζεται η επανεξέταση της αποτελεσματικότητας των φορολογικών απαλλαγών και εξαιρέσεων (niches fiscales), με προτάσεις που περιλαμβάνουν οριζόντια μείωση 10% στο συνολικό τους κόστος (88,3 δισ. ευρώ). Στο επίκεντρο βρίσκονται η έκπτωση φόρου για την έρευνα (CIR – 8 δισ. €), οι οικιακές υπηρεσίες (7,2 δισ. €), η έκπτωση 10% των συνταξιούχων (4,6 δισ. €) και το σύμφωνο Dutreil (4 δισ. €), με προτάσεις ειδικών (όπως ο Φρανσουά Εκάλ) για περικοπές 1 δισ. ευρώ από τις οικιακές υπηρεσίες και άλλο 1 δισ. από την αναμόρφωση του CIR.
Κοινωνικές δαπάνες
Στον τομέα των κοινωνικών δαπανών και της υγείας, η εκτελεστική εξουσία προωθεί ρυθμίσεις για τον περιορισμό του ελλείμματος της Κοινωνικής Ασφάλισης. Με προσχέδιο διατάγματος που αναμένεται να ισχύσει από την 1η Οκτωβρίου, τα ετήσια ανώτατα όρια της συμμετοχής των ασθενών (franchises médicales) και των κατ’ αποκοπή επιβαρύνσεων αυξάνονται κατά 40% (από 50€ σε 70€ έκαστο, διαμορφώνοντας το συνολικό ανώτατο όριο στα 140€ από 100€ ετησίως), ενώ προβλέπεται και ετήσια αυτόματη αναπροσαρμογή τους με βάση τον πληθωρισμό. Αν και η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η επιβάρυνση είναι περιορισμένη (περίπου 2€ τον μήνα για τους χρονίως πάσχοντες), εκπρόσωποι των εργαζομένων (όπως η Unsa) και πολιτικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης εκφράζουν την εναντίωσή τους. Επιπλέον, η αναθεώρηση προς τα κάτω των αποζημιώσεων από την Κοινωνική Ασφάλιση για φάρμακα, οδοντιατρικές
επισκέψεις, υγειονομικές μεταφορές και ιατροτεχνολογικά βοηθήματα μεταφέρει επιβάρυνση άνω του 1 δισ. ευρώ στις συμπληρωματικές/ιδιωτικές ασφαλίσεις, οδηγώντας σε αναπροσαρμογή των ασφαλίστρων.
Οι συντάξεις
Όσον αφορά τις συντάξεις, η μερική τιμαριθμική αναπροσαρμογή για τα υψηλότερα εισοδήματα (άνω των 2.000€ ή 3.000€ μικτά) εξετάζεται ως ενδεχόμενο μέτρο, με εκτιμώμενη απόδοση από 700 εκατ. έως 1,5 δισ. ευρώ, το οποίο συνεπάγεται σημαντικό πολιτικό κόστος.
Η προσεχής περίοδος θα εστιαστεί στη διαμόρφωση του Προϋπολογισμού του 2027, η οποία συνιστά μια ιδιαίτερα απαιτητική διοικητική και πολιτική διαδικασία στο πλαίσιο της υφιστάμενης πολιτικής συγκυρίας. Η αρμόδια υπουργική ομάδα καλείται να εξισορροπήσει την ανάγκη δημοσιονομικής πειθαρχίας προς κάλυψη των υποχρεώσεων της χώρας με τις θέσεις της αντιπολίτευσης, των κοινωνικών εταίρων και των παραγωγικών φορέων. Η αναγκαιότητα υλοποίησης της προσαρμογής των 125 δισ. ευρώ έως το 2032 για τη σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους, σε συνδυασμό με την αύξηση του κόστους εξυπηρέτησής του, περιορίζει τα περιθώρια δημοσιονομικών χειρισμών. Όπως υπογραμμίζεται από τους οικονομικούς εμπειρογνώμονες, η δημοσιονομική προσαρμογή απαιτεί ευρεία κατανομή των βαρών. Η κύρια πρόκληση για τη διοίκηση και την κυβέρνηση συνίσταται στην επίτευξη των απαραίτητων κοινοβουλευτικών συμβιβασμών —περιλαμβανομένης της πιθανής χρήσης των συνταγματικών προβλέψεων του άρθρου 49.3— διασφαλίζοντας παράλληλα τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και την απρόσκοπτη λειτουργία του κράτους.
