Ζανιάς (Eurobank): Το δημογραφικό έχει ήδη αρχίσει να παράγει συνέπειες

Στους κινδύνους που δημιουργεί για τη χώρα η εξέλιξη του δημογραφικού προβλήματος, αναφέρθηκε ο  πρόεδρος του Δ.Σ. της Eurobank,  Γιώργος Ζανιάς μιλώντας σε ειδική ημερίδα με θέμα «Υπογεννητικότητα & Οικογένεια: Συνθέτοντας Λύσεις Για Το Δημογραφικό Πρόβλημα».

Ο κ.Ζανιάς επισήμανε τις επιπτώσεις του δημογραφικού προβλήματος στην Ελλάδα καθώς -όπως είπε- « δεν αποτελεί μόνο ζήτημα πληθυσμιακής εξέλιξης, αλλά ένα κρίσιμο αναπτυξιακό ζήτημα που επηρεάζει την οικονομία, την εργασία, την κοινωνική ασφάλιση, την περιφερειακή συνοχή. Η αποτελεσματική αντιμετώπισή του προϋποθέτει μακροχρόνιο σχεδιασμό και συντονισμένες πολιτικές, ώστε η Ελλάδα να διασφαλίσει βιώσιμη ανάπτυξη και καλύτερες προοπτικές για τις επόμενες γενιές».

Το δημογραφικό είναι ήδη εδώ

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι, είπε ο πρόεδρος του ΔΣ της Eurobank, κάνοντας αναφορά στα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.« Το 2015 γεννήθηκαν στην Ελλάδα σχεδόν 92.000 παιδιά. Το 2025, μόλις 65.594. Μιλάμε για μείωση σχεδόν 29% μέσα σε μία δεκαετία. Και μόνο μέσα στον τελευταίο χρόνο, οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά ακόμη 4,2%. Οι αριθμοί αυτοί αρχίζουν πλέον να αποκτούν πολύ συγκεκριμένη εικόνα στην καθημερινότητά μας. Φέτος, λιγότερα από 70.000 παιδιά πέρασαν το κατώφλι της Α΄ Δημοτικού στα δημόσια σχολεία. Το δημογραφικό, επομένως, δεν είναι μια θεωρητική πρόβλεψη για το 2050 ή το 2100. Είναι ήδη εδώ».

Και δεν αφορά μόνο το ότι γεννιούνται λιγότερα παιδιά. Η Ελλάδα είναι ήδη μία από τις γηραιότερες κοινωνίες της Ευρώπης. Και η σχέση ανάμεσα στις γενιές αλλάζει με πολύ μεγάλη ταχύτητα. Σήμερα, για κάθε 100 ανθρώπους ηλικίας 20 έως 64 ετών, δηλαδή ανθρώπους που συμβατικά ανήκουν στην παραγωγική ηλικία, αντιστοιχούν περίπου 42 άνθρωποι άνω των 65. Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες αυτοί οι 42 στους 100 θα είναι περισσότεροι από 70 στους 100. Μόνο σε κάποιες ταινίες επιστημονικής φαντασίας βλέπουμε σήμερα τέτοιες γερασμένες κοινωνίες.

Την ίδια στιγμή συρρικνώνεται η παραγωγική βάση της οικονομίας. Οι δημογραφικές προβολές που έχουμε στη διάθεσή μας δείχνουν ότι τις επόμενες δεκαετίες θα έχουμε αισθητά λιγότερους ανθρώπους σε ηλικία εργασίας καθώς ο πληθυσμός 20 έως 64 ετών στην Ελλάδα θα μειωθεί κατά περισσότερο από 30% έως το 2064.

Αυτό δεν είναι μόνο δημογραφικό μέγεθος. Είναι οικονομικό μέγεθος. Σημαίνει λιγότερους ανθρώπους στην παραγωγή, μεγαλύτερη δυσκολία για τις επιχειρήσεις να καλύψουν τις ανάγκες τους, μεγαλύτερη πίεση στα ασφαλιστικά και υγειονομικά συστήματα. Σημαίνει διαφορετικές ανάγκες για κατοικία, περίθαλψη και φροντίδα. Και σημαίνει ότι το δημογραφικό αφορά τελικά την αναπτυξιακή προοπτική της ίδιας της χώρας.

Το σπουδαιότερο όμως είναι πως πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι. Και οι αιτίες του προβλήματος είναι πολύ πιο σύνθετες από όσο ίσως αφήνουν να εννοηθεί οι στατιστικές. Γι’ αυτό και η σημερινή συζήτηση δεν περιορίζεται στους αριθμούς.

Προτεραιότητα για τη Eurobank το δημογραφικό

Ο κ. Ζανιάς μιλώντας για τους λόγους  για τους οποίους η Eurobank αποφάσισε, ήδη από το 2021, να αναδείξει το δημογραφικό σε μία από τις βασικές κοινωνικές προτεραιότητές της, εξηγήσε ότι  «μια τράπεζα δεν υπάρχει ανεξάρτητα από την κοινωνία και την οικονομία μέσα στις οποίες λειτουργεί. Χρηματοδοτεί επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Στηρίζει επενδύσεις. Είναι η ίδια ένας μεγάλος εργοδότης. Δηλαδή, δημιουργεί ανάπτυξη, εισοδήματα, ευημερία.

Κυρίως όμως, καλείται από τη φύση της να σκέφτεται μακροπρόθεσμα. Να αναγνωρίζει έναν κίνδυνο πριν αυτός μετατραπεί σε κρίση».

Ακόμη,  αναφέρθηκε στην υπογονιμότητα και στο τι μπορεί σήμερα να προσφέρει η ιατρική στους ανθρώπους που θέλουν να αποκτήσουν παιδί και δυσκολεύονται αλλά και στην προσπάθεια της Eurobank να βοηθήσει και σε αυτόν τον τομέα , σε συνεργασία με τη Be Live, χάρη στην οποία έχουν γεννηθεί 100 παιδιά .

Πέντε χρόνια μετά την έναρξη αυτής της προσπάθειας, τόνισε ο πρόεδρος του Δ.Σ. της Eurobank,  δεν πιστεύουμε ότι υπάρχουν εύκολες απαντήσεις. Το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται ούτε με ένα μέτρο, ούτε από έναν φορέα, και ασφαλώς όχι από μία τράπεζα. Απαιτεί διάρκεια. Και πέρα από τις δημόσιες πολιτικές, απαιτεί την επιστημονική κοινότητα, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία των πολιτών.

Απαιτεί, πριν από όλα, να κατανοήσουμε σωστά το πρόβλημα. Αυτό φιλοδοξεί να κάνει και η σημερινή συνάντηση: όχι απλώς να επαναλάβουμε ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα σοβαρό δημογραφικό ζήτημα. Αλλά να καταλάβουμε καλύτερα γιατί συμβαίνει, ποιες συνέπειες έχει ήδη και, κυρίως, τι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό.

Το δημογραφικό είναι ένας μακροπρόθεσμος κίνδυνος που έχει ήδη αρχίσει να παράγει συνέπειες σήμερα. Και αν υπάρχει ένα πράγμα που γνωρίζουμε καλά ως Οργανισμός, είναι ότι τους μεγάλους μακροπρόθεσμους κινδύνους δεν τους αντιμετωπίζεις όταν οι προβλέψεις έχουν πλέον επιβεβαιωθεί. Τους αντιμετωπίζεις όσο έχεις ακόμη τη δυνατότητα να επηρεάσεις την εξέλιξή τους.

Γιατί, όπως είπε κάποτε ο Αϊνστάιν, “the future comes too soon”. Το μέλλον έρχεται πολύ γρήγορα».