Μια νέα, ιδιαίτερα σημαντική διάσταση στη στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας και Ιράν αποκαλύπτει έρευνα των Financial Times, σύμφωνα με την οποία η Μόσχα βοηθά μυστικά την Τεχεράνη να αναπτύξει τεχνολογία για προηγμένους υπερηχητικούς πυραύλους cruise. Το πρόγραμμα, με την κωδική ονομασία C430L, φέρεται να ξεκίνησε το 2023 και να συνεχίζεται ακόμη, σηματοδοτώντας μια από τις πιο σοβαρές μεταφορές στρατηγικής στρατιωτικής τεχνογνωσίας από τη Ρωσία προς το Ιράν.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η τεχνολογία ramjet, ενός κινητήρα που χρησιμοποιεί τον αέρα της ατμόσφαιρας για να παράγει ώση και επιτρέπει σε έναν πύραυλο cruise να διατηρεί ταχύτητες πολλαπλάσιες του ήχου. Σύμφωνα με ειδικούς που επικαλούνται οι FT, μια τέτοια τεχνολογία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί κυρίως για αντιπλοϊκούς πυραύλους και όπλα προσβολής χερσαίων στόχων.
Η σημασία της εξέλιξης είναι μεγάλη για την ισορροπία δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο. Ένας υπερηχητικός πύραυλος που πετά σε χαμηλό ύψος περιορίζει δραστικά τον χρόνο αντίδρασης των συστημάτων αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας. Για το Ιράν, η απόκτηση αυτής της δυνατότητας θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την ικανότητά του να απειλεί αμερικανικά πλοία και άλλες ναυτικές μονάδες στην περιοχή.
«Πρόκειται για τη μεταφορά μιας εξαιρετικά ευαίσθητης στρατηγικής στρατιωτικής τεχνολογίας», εκτίμησε ο αναλυτής Φάμπιαν Χιντς, ειδικός στα ιρανικά πυραυλικά συστήματα. Όπως σημείωσε, ένα τέτοιο πρόγραμμα θα ήταν δύσκολο να πραγματοποιηθεί χωρίς πολιτική έγκριση στο ανώτατο επίπεδο της ρωσικής ηγεσίας.
Τα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι FT περιλαμβάνουν διαρροές ρωσικής αλληλογραφίας, ταξιδιωτικά αρχεία και ανάλυση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Από αυτά προκύπτει ότι στελέχη της Rosoboronexport, της κρατικής ρωσικής εταιρείας εξαγωγών όπλων, και ανώτεροι μηχανικοί της NPO Mashinostroyenia ταξίδεψαν επανειλημμένα στο Ιράν πριν από την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας τον Νοέμβριο του 2023.
Η συνεργασία φαίνεται ότι δεν περιορίστηκε στην ανταλλαγή σχεδίων ή εξαρτημάτων. Ιρανοί μηχανικοί είχαν ήδη κατασκευάσει και δοκιμάσει σύστημα ramjet, ενώ Ρώσοι ειδικοί ανέλυσαν δεδομένα από δοκιμές πτήσης, εξετάζοντας τεχνικά ζητήματα όπως η καύση, η εισαγωγή αέρα, το σύστημα καυσίμου και το ακροφύσιο του κινητήρα. Η Μόσχα φέρεται επίσης να είχε προτείνει την αποστολή ομάδας περίπου δύο δωδεκάδων ειδικών στο Ιράν για τεχνικές διαβουλεύσεις.
Απλοποιημένη απεικόνιση ενός ramjet. Η έλλειψη κινούμενων μερών απλοποιεί την κατασκευή και εξοικονομεί βάρος, αλλά δεν μπορεί να ξεκινήσει να λειτουργεί μόνο του.
Η Ρωσία αυξάνει εκθετικά τις δυνατότητες του Ιράν
Το σημαντικότερο στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι η Ρωσία δεν φαίνεται απλώς να προμηθεύει το Ιράν με ένα έτοιμο οπλικό σύστημα, αλλά να μεταφέρει τεχνογνωσία που μπορεί να επιτρέψει στην Τεχεράνη να αναπτύξει δική της γενιά πυραύλων. Έτσι, το όφελος για το ιρανικό αμυντικό οικοσύστημα μπορεί να είναι μακροπρόθεσμο.
Η εξέλιξη εντάσσεται στη ραγδαία εμβάθυνση των στρατιωτικών σχέσεων των δύο χωρών. Το Ιράν έχει προμηθεύσει τη Ρωσία με μη επανδρωμένα αεροσκάφη Shahed, ενώ οι δύο πλευρές έχουν ενισχύσει τη συνεργασία τους σε παραγωγή όπλων, πληροφορίες και στρατιωτική τεχνολογία. Παράλληλα, η Τεχεράνη έχει αναζητήσει τεχνολογική υποστήριξη και από την Κίνα, μεταξύ άλλων σε δορυφορικές δυνατότητες επιτήρησης.
Οι FT επισημαίνουν ότι η συνεργασία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία καθώς συνεχίζεται εν μέσω της ευρύτερης σύγκρουσης μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ. Η Μόσχα έχει επανειλημμένα αφήσει να εννοηθεί ότι μπορεί να απαντήσει στη δυτική στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία ενισχύοντας αντιπάλους των ΗΠΑ σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Για την Τεχεράνη, το μεγάλο στοίχημα είναι η υπέρβαση ενός τεχνολογικού κενού που παραμένει εδώ και δεκαετίες. Το Ιράν έχει αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες σε βαλλιστικούς πυραύλους και διαθέτει εγχώρια τεχνογνωσία σε κινητήρες για πιο αργούς πυραύλους cruise. Η αποτελεσματική αξιοποίηση όμως ενός ramjet για υπερηχητική πτήση είναι πολύ πιο απαιτητική.
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ένδειξη ότι ένας ρωσοϊρανικός υπερηχητικός πύραυλος έχει ήδη αναπτυχθεί επιχειρησιακά. Ωστόσο, τα στοιχεία που παρουσιάζουν οι Financial Times δείχνουν ότι η συνεργασία έχει περάσει από το επίπεδο της πολιτικής συμφωνίας σε μια πιο πρακτική διαδικασία τεχνικής ανάπτυξης. Και αυτό είναι που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία: εάν η Τεχεράνη καταφέρει να μετατρέψει τη ρωσική τεχνογνωσία σε λειτουργικό οπλικό σύστημα, θα έχει κάνει ένα σημαντικό βήμα προς μια νέα κατηγορία στρατηγικών δυνατοτήτων.
