Αντοχή εξακολουθεί να επιδεικνύει η ελληνική οικονομία παρά τις έντονες γεωπολιτικές αναταράξεις, την ενεργειακή αβεβαιότητα και την επιτάχυνση του πληθωρισμού.
Η ελληνική οικονομία
Όπως επισημαίνει η Διεύθυνση Οικονομική Ανάλυση της Εθνικής Τράπεζας, επενδύσεις και ιδιωτική κατανάλωση αποτέλεσαν τους βασικούς μοχλούς στήριξης της ανάπτυξης, οδηγώντας το ΑΕΠ σε άνοδο 1,9% το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και διατηρώντας την οικονομία σε τροχιά ανάπτυξης κοντά στο 2% για το σύνολο του έτους.
Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου παρέμειναν − όπως αναμενόταν − o βασικός πυλώνας ανάπτυξης το 1ο εξάμηνο του 2026, συνεισφέροντας 1,6 ποσοστιαίες μονάδες (“π.μ.”) στη ετήσια αύξηση του ΑΕΠ την ίδια περίοδο. Συγκεκριμένα, ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου (“ΑΣΠΚ”) αυξήθηκε κατά 6,1% ετησίως (+2,2% σε τριμηνιαία βάση) το 2ο τρίμηνο του 2026, με τον λόγο επενδύσεων προς ΑΕΠ να διαμορφώνεται στο 18,7%, κοντά σε υψηλό 16 ετών.
Η αύξηση του ΑΣΠΚ το 2ο τρίμηνο του 2026 τροφοδοτήθηκε κυρίως από τις επενδύσεις σε κατασκευές (+12,6% ετησίως), εξοπλισμό Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (+7,3%), και μηχανολογικό εξοπλισμό (+2,2%), αναδεικνύοντας την ευρεία βάση της επενδυτικής ανάκαμψης και τον κομβικό ρόλο κατηγοριών επενδύσεων με σημαντικό αντίκτυπο στην παραγωγικότητα. Ο μεγάλος αριθμός και η κλίμακα σημαντικών επενδυτικών έργων σε εξέλιξη, οι ευνοϊκές χρηματοδοτικές συνθήκες και οι επιταχυνόμενες εκταμιεύσεις πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (“ΤΑΑ”) προοιωνίζουν συνέχιση της εν λόγω δυναμικής και το 2ο εξάμηνο, καθώς επίσης και το επόμενο έτος.
Η επιτάχυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης (+1,7% ετησίως από +0,2% ετησίως το 1ο τρίμηνο) εξέπληξε θετικά, σε μία περίοδο όπου ο πληθωρισμός (βάσει του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, “ΔΤΚ”) επιταχύνθηκε στο 5,0% ετησίως το 2ο τρίμηνο του 2026 (από 3,0% το 1ο τρίμηνο) και η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχώρησε σε χαμηλό 4 ετών, προοιωνίζοντας αρχικά, περαιτέρω αποδυνάμωση των δαπανών των νοικοκυριών μετά το ήδη αδύναμο 1ο τρίμηνο.
Η παρατηρούμενη ανθεκτικότητα αποδίδεται: i) στη συνεχιζόμενη, αν και ήπια, αύξηση του συνολικού πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, η οποία εκτιμάται σε περίπου 0,5% ετησίως το 1ο εξάμηνο του έτους παρά τον υψηλό πληθωρισμό και την αυξημένη ανισοκατανομή, ii) στη βελτίωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας μετά το αδύναμο δίμηνο Μαρτίου-Απριλίου, και iii) στην αυξημένη καθαρή ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς τα νοικοκυριά η οποία ανήλθε σε €0,3 δισ. το 2ο τρίμηνο του 2026, από €0,1 δισ. το 1ο τρίμηνο.
Οι εξαγωγές
Παρά την αξιοσημείωτη αύξηση των εξαγωγών αγαθών (+6,6% ετησίως), οι καθαρές εξαγωγές είχαν αρνητική συνεισφορά 0,8 π.μ. στην ετήσια μεταβολή του ΑΕΠ, λόγω επιτάχυνσης των συνολικών εισαγωγών (+3,7% ετησίως) αλλά και κάμψης των εξαγωγών υπηρεσιών που οδήγησε σε ηπιότερη αύξηση των συνολικών εξαγωγών (+2,2% ετησίως).
Οι εξαγωγές αγαθών υποστηρίχθηκαν τόσο από την άνοδο των εξαγωγών ενεργειακών προϊόντων όσο και από την ανθεκτικότητα των εξαγωγών αγαθών εκτός καυσίμων (+24,6% και +5,7% ετησίως, αντίστοιχα, σε σταθερές τιμές το 2ο τρίμηνο του 2026). Στον αντίποδα, οι εξαγωγές υπηρεσιών υποχώρησαν κατά 1,7% ετησίως, σε πραγματικούς όρους, αντανακλώντας κυρίως την κάμψη του όγκου των θαλάσσιων μεταφορών, εν μέσω κλιμακούμενου κόστους ναύλων και καυσίμων καθώς και εμποδίων στην ομαλή λειτουργία βασικών θαλάσσιων μεταφορικών οδών, αλλά και τη μείωση στις εξαγωγές λοιπών κατηγοριών υπηρεσιών προς την ευρύτερη περιοχή που επηρεάζεται από τη σύγκρουση.
Η οικονομική δραστηριότητα κατά το 2ο εξάμηνο του 2026 θα λάβει πρόσθετη ώθηση από τις πιο υποστηρικτικές δημοσιονομικές και χρηματοοικονομικές συνθήκες
Επιπροσθέτως, η αισθητή επιβράδυνση στην αύξηση των τουριστικών εισπράξεων τον Ιούνιο (1,2% ετησίως έναντι 25,8% ετησίως την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου) – που εν μέρει αντανακλά και την εξαιρετικά ισχυρή άνοδο τον Ιούνιο του 2025 (+13,0% ετησίως) – αποδυνάμωσε τη συνολική επίδοση του 2ου τριμήνου, με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις να αυξάνονται κατά 5,7% ετησίως, σε τρέχουσες τιμές (+0,7%, σε αποπληθωρισμένους όρους βάσει ΔΤΚ).
Η αύξηση των εισαγωγών αποδίδεται εν μέρει και στην τάση αναπλήρωσης των αποθεμάτων από πολύ χαμηλό επίπεδο τα προηγούμενα τρίμηνα. Η παρατηρούμενη συσσώρευση αποθεμάτων συνεισέφερε περίπου 0,4 π.μ. στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ το 2ο τρίμηνο, μετά από έντονα αρνητικές επιδράσεις -0,8 π.μ. το 1ο τρίμηνο του 2026 και -1,8 π.μ. στο σύνολο του 2025, όταν εξελίχθηκε ένας ιδιαίτερα παρατεταμένος κύκλος απομείωσης αποθεμάτων.
Μετά την καλύτερη από το αναμενόμενο επίδοση του 2ου τριμήνου, οι προοπτικές για την πορεία του ΑΕΠ στο σύνολο του έτους έχουν αναθεωρηθεί ανοδικά, υπό την προϋπόθεση έγκαιρης υποχώρησης της νέας έξαρσης της ενεργειακής αβεβαιότητας. Επίσης, οι διαθέσιμοι μηνιαίοι δείκτες για την επιχειρηματική δραστηριότητα σε κλαδικό επίπεδο αλλά και η καταναλωτική εμπιστοσύνη παρέμειναν σταθεροί ή και βελτιωμένοι το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου.
Αν και οι πρόδρομοι δείκτες για τον τουρισμό και τη ναυτιλία − όπως η επιβατική κίνηση στα αεροδρόμια, τα προγράμματα πτήσεων και οι κρατήσεις για τους προσεχείς μήνες, καθώς και οι ναύλοι εμπορευματικών μεταφορών – συνεχίζουν να σηματοδοτούν ανθεκτική δραστηριότητα βραχυπρόθεσμα, η επιβράδυνση στα τουριστικά και ναυτιλιακά έσοδα, ιδίως σε πραγματικούς όρους, προδιαγράφει μια σχετικά συγκρατημένη συμβολή των εξαγωγών υπηρεσιών στην αύξηση του ΑΕΠ και κατά το 3ο τρίμηνο του 2026. Η εν λόγω επίδραση αναμένεται να αμβλυνθεί από την επέκταση της τουριστικής περιόδου, που εκτιμάται ότι θα ισχυροποιήσει περαιτέρω την επίδοση του Σεπτεμβρίου αλλά και του 4ου τριμήνου του έτους.
Η οικονομική δραστηριότητα κατά το 2ο εξάμηνο του 2026 θα λάβει πρόσθετη ώθηση από τις πιο υποστηρικτικές δημοσιονομικές και χρηματοοικονομικές συνθήκες. Συγκεκριμένα, προβλέπεται σημαντική ενίσχυση τόσο της χρηματοπιστωτικής όσο και της δημοσιονομικής “ώθησης” το 2ο εξάμηνο, λόγω επιτάχυνσης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (“ΠΔΕ”) και των εκταμιεύσεων από το ΤΑΑ, υλοποίησης νέων μέτρων που εισήχθησαν το τρέχον έτος και δεν περιλαμβάνονταν στον Κρατικό Προϋπολογισμό (που αντιστοιχούν σε 0,5% του ΑΕΠ, εκτός των ενεργειακών επιδοτήσεων), και αυξημένων εκταμιεύσεων τραπεζικών δανείων, οι οποίες συνήθως εμφανίζουν ισχυρότερη δυναμική κατά το δεύτερο μισό του έτους.
Μετά την αξιοσημείωτη επίδοση του 2ου τριμήνου, οι αναπτυξιακές προοπτικές για ολόκληρο το έτος ισχυροποιούνται επίσης, υπό την προϋπόθεση ότι η τρέχουσα έξαρση της ενεργειακής αβεβαιότητας θα υποχωρήσει σύντομα. Επίσης, τα διαθέσιμα μακροοικονομικά δεδομένα για το 3ο τρίμηνο του 2026 εξακολουθούν να συνάδουν με σταθερή τροχιά ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, το υπόδειγμα βραχυπρόθεσμης πρόβλεψης της πορείας του ΑΕΠ (GDP-Nowcasting) της Δ/νσης Οικονομικής Ανάλυσης της ΕΤE, που αξιοποιεί πληροφόρηση από τους διαθέσιμους δείκτες οικονομικής δραστηριότητας για την περίοδο Ιουλίου-Αυγούστου, υποδεικνύει επιταχυνόμενη αύξηση του ΑΕΠ στο +0,7% σε τριμηνιαία βάση, που αντιστοιχεί σε αύξηση 2,0% ετησίως το 3ο τρίμηνο. Συνεκτιμώντας τις ανωτέρω τάσεις, η πρόβλεψη για τον ετήσιο ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης αναθεωρείται ανοδικά στο 1,9% για το σύνολο του 2026, από 1,7% προηγουμένως. Το εν λόγω, αναθεωρημένο, βασικό σενάριο προϋποθέτει ταχεία μείωση της ενεργειακής αβεβαιότητας − μετά τη σοβαρή επιδείνωση που σημειώθηκε από τα τέλη Αυγούστου − και αποφυγή σοβαρών δευτερογενών πληθωριστικών επιδράσεων.
