Α7: Πώς ένα ρωσικό fintech πέρασε $6,9 δισ. από τις δυτικές τράπεζες

Ένα ρωσικό fintech που παρουσιάστηκε ως εναλλακτική λύση στο δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα φαίνεται ότι κατάφερε να μεταφέρει περισσότερα από $6,9 δισ. μέσω διεθνών τραπεζών, παρά τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Η έρευνα των Financial Times, βασισμένη σε εκατοντάδες χιλιάδες εσωτερικά αρχεία της A7, αποκαλύπτει ένα εκτεταμένο δίκτυο εταιρειών-βιτρίνα, πλαστών τιμολογίων και τραπεζικών λογαριασμών που έφτανε από το Κιργιστάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έως το Χονγκ Κονγκ και την Ευρώπη.

Η A7 δημιουργήθηκε στα τέλη του 2024 στη Ρωσία και το Κιργιστάν από τον Μολδαβό ολιγάρχη Ιλάν Σορ, με την υποστήριξη της κρατικής ρωσικής τράπεζας Promsvyazbank (PSB), η οποία έχει στενούς δεσμούς με τη ρωσική αμυντική βιομηχανία. Το Κρεμλίνο έχει παρουσιάσει την A7 ως βασικό εργαλείο για τις διεθνείς πληρωμές των ρωσικών επιχειρήσεων, μετά τον αποκλεισμό ρωσικών τραπεζών από το σύστημα SWIFT το 2022.

Στην πράξη, όμως, η λειτουργία της βασίστηκε σε πολύ πιο παραδοσιακές μεθόδους από αυτές που υποδηλώνει ο όρος fintech. Η A7 φέρεται να χρησιμοποίησε ένα δίκτυο τουλάχιστον 100 εταιρειών-βιτρίνα, ενώ τα έγγραφα αναφέρονται σε τουλάχιστον 100 ακόμη ύποπτες οντότητες. Πάνω από 60 βρίσκονταν στα ΗΑΕ, 87 στο Χονγκ Κονγκ, 16 στο Κιργιστάν και 14 στην Ινδονησία.

Η Α7 διοχέτευε χρήματα σε ομίλους με πρόσβαση στο SWIFT

Το σύστημα ήταν σχετικά απλό: οι εταιρείες-βιτρίνα χρησιμοποιούνταν για να διοχετεύουν χρήματα σε τράπεζες που είχαν πρόσβαση στο SWIFT και στη συνέχεια να πραγματοποιούν πληρωμές για λογαριασμό ρωσικών επιχειρήσεων. Το πρόβλημα για την A7 ήταν οι έλεγχοι συμμόρφωσης των τραπεζών. Για να τους παρακάμψει, δημιούργησε μια ολόκληρη «βιομηχανία» πλαστογραφίας.

Στα εσωτερικά αρχεία εντοπίστηκαν χιλιάδες εταιρικές σφραγίδες, ορισμένες πλαστές και άλλες αντιγραμμένες από πραγματικά έγγραφα εταιρειών που φαίνεται να μην γνώριζαν πώς χρησιμοποιούνταν. Τα τιμολόγια τροποποιούνταν ώστε τα προϊόντα να εμφανίζονται ως μη ευαίσθητα ή μη υποκείμενα σε κυρώσεις. Σε χαρακτηριστική περίπτωση, πληρωμή για 500 διόπτρες νυχτερινής όρασης, αξίας περίπου $510.000, εμφανίστηκε στα έγγραφα ως αγορά γυαλιού.

Η A7 φρόντιζε ακόμη και για την αφαίρεση οποιουδήποτε «ρωσικού ίχνους» από τα έγγραφα, αλλάζοντας στοιχεία αγοραστών, προϊόντων και παραδόσεων και αποφεύγοντας ακόμη και τη χρήση κυριλλικών χαρακτήρων.

Τεράστιοι χρηματοοικονομικοί όμιλοι ξέπλυναν το ρωσικό χρήμα

Τα χρήματα πέρασαν από ορισμένα από τα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του κόσμου. Λογαριασμοί της Standard Chartered στο Χονγκ Κονγκ δέχθηκαν περίπου $1,1 δισ. από οντότητες που συνδέονταν με την A7 μεταξύ τέλους 2024 και Αυγούστου 2025. Περίπου $273 εκατ. κατευθύνθηκαν στη DBS στο Χονγκ Κονγκ, ενώ πελάτες της Citigroup έλαβαν περίπου $74 εκατ. Ευρωπαίοι πελάτες της Deutsche Bank δέχθηκαν περίπου $18 εκατ.

Ιδιαίτερα σημαντικός ήταν ο ρόλος της First Abu Dhabi Bank (FAB). Η A7 άνοιξε λογαριασμούς για 17 διαφορετικές οντότητες, μέσω των οποίων πραγματοποιήθηκαν εξερχόμενες πληρωμές άνω των $1,8 δισ. Όπως αποκάλυψε η έρευνα των FT, η τράπεζα διευκόλυνε επίσης τη μετατροπή ντιρχάμ σε δολάρια, ευρώ και γουάν, επιτρέποντας τη συνέχιση των διεθνών συναλλαγών.

Ορισμένες από τις πληρωμές συνδέονταν με ιδιαίτερα ευαίσθητα αγαθά, μεταξύ άλλων στρατιωτικό εξοπλισμό και αγορές για τις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας. Παράλληλα, τα αρχεία αποκαλύπτουν συναλλαγές δισεκατομμυρίων δολαρίων σε Tether, το stablecoin που χρησιμοποιείται ευρέως σε διασυνοριακές πληρωμές.

Οι τράπεζες δεν αγνόησαν πλήρως τις ενδείξεις κινδύνου. Η Standard Chartered, για παράδειγμα, άρχισε να εγείρει ερωτήματα στις αρχές του 2025 και στη συνέχεια έκλεισε λογαριασμούς που συνδέονταν με το δίκτυο. Η A7, σύμφωνα με τα αρχεία, μετέφερε τότε μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητάς της προς τα ΗΑΕ. Και εκεί, όμως, όταν οι τράπεζες ζητούσαν πρόσθετα στοιχεία, η «βιομηχανία» πλαστών εγγράφων έμπαινε ξανά σε λειτουργία.

Οι τράπεζες που επικοινώνησαν με τους Financial Times τόνισαν τη δέσμευσή τους στους κανόνες κατά της νομιμοποίησης εσόδων και στις κυρώσεις. Η FAB ανέφερε ότι οι λογαριασμοί που εντοπίστηκαν είχαν ήδη κλείσει, ενώ η DBS δήλωσε ότι έλαβε τα κατάλληλα μέτρα για τον σχετικό λογαριασμό. Η Standard Chartered, η Citigroup, η JPMorgan και η Deutsche Bank δεν σχολίασαν συγκεκριμένες συναλλαγές.

Η υπόθεση A7 αποκαλύπτει τελικά ένα ευρύτερο πρόβλημα: ακόμη και όταν οι τράπεζες αποκλείουν άμεσα ρωσικές οντότητες από το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, ένα δίκτυο εταιρειών-βιτρίνα, διαφορετικών δικαιοδοσιών και πλαστών εγγράφων μπορεί να δημιουργήσει νέες διαδρομές. Η ίδια η A7 υποστηρίζει ότι διαχειρίζεται σχεδόν το ένα πέμπτο των συναλλαγών συναλλάγματος της Ρωσίας. Τα στοιχεία της διαρροής δείχνουν έτσι ότι η μάχη κατά της παράκαμψης των κυρώσεων δεν αφορά πλέον μόνο τις τράπεζες ή τα κράτη, αλλά ολόκληρη την αρχιτεκτονική των παγκόσμιων πληρωμών.