ΔΝΤ: Τα ελλείμματα των μεγάλων οικονομιών εκτοξεύονται στα υψηλότερα επίπεδα μετά την πανδημία

Σε μια κρίσιμη προειδοποίηση προς τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) ζητά επείγουσα δράση για την αποκατάσταση της δημοσιονομικής ισορροπίας, καθώς τα ελλείμματα διευρύνονται και το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους αυξάνεται.

Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις του Ταμείου, ο καθαρός δανεισμός των ανεπτυγμένων οικονομιών αναμένεται να φθάσει το 5,2% του ΑΕΠ το 2026, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2021, όταν οι οικονομίες εξακολουθούσαν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της πανδημίας, μεταδίδουν οι Financial Times.

Η εικόνα επιδεινώνεται σε σχέση με τις εκτιμήσεις του Απριλίου, ενώ οι αγορές ομολόγων βρίσκονται υπό πίεση λόγω των ανησυχιών για το δημόσιο χρέος, τον πληθωρισμό και τις αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες των κυβερνήσεων. Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι το παγκόσμιο δημόσιο χρέος ενδέχεται να προσεγγίσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το τέλος της δεκαετίας.

ΗΠΑ και Κίνα στο επίκεντρο

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα αναμένεται να καταγράψουν δημοσιονομικά ελλείμματα που θα προσεγγίσουν ή θα ξεπεράσουν το 8% του ΑΕΠ το 2026, σύμφωνα με τη μέτρηση του ΔΝΤ. Για τις ΗΠΑ, ο καθαρός δανεισμός της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να ανέλθει στο 8,5% του ΑΕΠ, έναντι 7,1% το 2025 και 5,8% πριν από την πανδημία.

Η συγκεκριμένη εκτίμηση περιλαμβάνει όχι μόνο την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, αλλά και τον δανεισμό των πολιτειακών και τοπικών αρχών. Γι’ αυτό είναι υψηλότερη από τις προβλέψεις του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου, το οποίο υπολόγιζε τον ομοσπονδιακό δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5,8% του ΑΕΠ, και από την εκτίμηση της Επιτροπής για Υπεύθυνο Ομοσπονδιακό Προϋπολογισμό (Committee for a Responsible Federal Budget), που το τοποθετούσε στο 6,2%.

Παράλληλα, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί, καθώς οι υψηλές τιμές ενέργειας και οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις περιορίζουν τα περιθώρια χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής. Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι τα υψηλά χρέη και οι μεγάλες ανάγκες αναχρηματοδότησης καθιστούν τις κυβερνήσεις πιο ευάλωτες σε απότομες μεταβολές των χρηματοπιστωτικών συνθηκών.

Η AI στηρίζει την ανάπτυξη, αλλά όχι όλους

Παρά τους δημοσιονομικούς κινδύνους, το Ταμείο αναθεώρησε ελαφρώς προς τα πάνω την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ανάπτυξη, στο 3,1% για το 2026, ενώ για το 2027 αναμένει 3,4%. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, η οποία στηρίζει την οικονομική δραστηριότητα, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ και σε οικονομίες που συμμετέχουν στην αλυσίδα παραγωγής τεχνολογίας.

Ωστόσο, τα οφέλη δεν κατανέμονται ομοιόμορφα. Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η παγκόσμια ανάπτυξη συγκεντρώνεται σε ολοένα μικρότερο αριθμό χωρών. Ενώ τον Απρίλιο 54 οικονομίες αντιστοιχούσαν στο 95% της παγκόσμιας ανάπτυξης, πλέον ο αριθμός τους έχει περιοριστεί σε 32.

Η αμερικανική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 2,3% τόσο το 2026 όσο και το 2027. Η Γερμανία αναβαθμίστηκε στο 1,3% για το 2026, με ώθηση από τις επενδύσεις στις υποδομές και την άμυνα. Αντίθετα, η ανάπτυξη της Κίνας προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 4,5% το 2026 και στο 4% το 2027, ενώ η Ινδία ξεχωρίζει με εκτιμώμενη ανάπτυξη 7% και τα δύο έτη.

Ο κίνδυνος μιας νέας αναταραχής

Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας έχει όρια. Μια απότομη διόρθωση στις αποτιμήσεις εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, η αναζωπύρωση του πληθωρισμού ή μια νέα άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων θα μπορούσαν να προκαλέσουν ευρύτερη αναταραχή στις αγορές.

Οι παρατεταμένοι πόλεμοι, οι κυβερνοεπιθέσεις και τα ακραία καιρικά φαινόμενα αυξάνουν επίσης την πίεση στους κρατικούς προϋπολογισμούς. Το Ταμείο ζητά από τις κυβερνήσεις να ανακτήσουν δημοσιονομικά περιθώρια ασφαλείας, προτού μια νέα κρίση τις αναγκάσει να δανειστούν με ακόμη δυσμενέστερους όρους.