Την αύξηση των επιτοκίων αποφάσισε σήμερα Πέμπτη η Norges Bank, ενώ η Riksbank έδωσε σήμα ότι πιθανότατα θα πράξει το ίδιο πριν από το τέλος του έτους, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ανά τον κόσμο καλούνται να αντιμετωπίσουν την άνοδο του πληθωρισμού που προκαλείται από το ενεργειακό σοκ λόγω του πολέμου.
Οι κεντρικές τράπεζες των δύο σκανδιναβικών χωρών κινήθηκαν στο ίδιο μήκος κύματος, προειδοποιώντας ότι οι υψηλότερες τιμές των καυσίμων, συνέπεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ενέχουν τον κίνδυνο να επιβραδύνουν την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2%.
«Αυξάνοντας το βασικό επιτόκιο, συμβάλλουμε στη μείωση του πληθωρισμού» εξηγεί η διοικητής της Norges Bank, Ida Wolden Bache. «Είναι πιθανό να καταστεί αναγκαία η διατήρηση του βασικού επιτοκίου σε υψηλά επίπεδα για κάποιο χρονικό διάστημα, και η Επιτροπή είναι έτοιμη να προχωρήσει σε περαιτέρω αύξηση, εάν χρειαστεί».
Η Riksbank της Σουηδίας διατήρησε τα επιτόκια αμετάβλητα, αλλά ανέφερε ότι ενδέχεται να αυστηροποιήσει τη νομισματική πολιτική πριν από το τέλος του έτους, εφόσον δεν μεταβληθούν οι προβλέψεις της για τον πληθωρισμό και την οικονομική δραστηριότητα.
Η κεντρική τράπεζα της Δανίας, η οποία διατηρεί το νόμισμά της συνδεδεμένο με το ευρώ, έχει ήδη προχωρήσει σε σχετικές κινήσεις.
Οι επενδυτές αναμένουν μία ακόμη αύξηση επιτοκίων στη Νορβηγία και τέσσερις στη Σουηδία, έως το τέλος της άνοιξης.
Οι κεντρικές τράπεζες εξετάζουν προληπτικές δράσεις
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στις σκανδιναβικές χώρες ακολούθησαν το παράδειγμα της Fed, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Τράπεζας της Ιαπωνίας, οι οποίες αύξησαν τα βασικά τους επιτόκια εντός του τρέχοντος μηνός.
Η βασική τους εκτίμηση είναι ότι, αν και η τρέχουσα άνοδος του πληθωρισμού οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο κόστος των καυσίμων,το οποίο είναι δύσκολο να ελεγχθεί, το κόστος αυτό ενδέχεται να αρχίσει να μετακυλίεται σε άλλες τιμές, στους μισθούς και στις προσδοκίες των πολιτών, καθιστώντας αναγκαία την προληπτική δράση εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών.
Η Εθνική Τράπεζα της Ελβετίας (SNB) διαφοροποιήθηκε από την τάση αυτή, διατηρώντας τα επιτόκια στο μηδέν παρά την ελαφρά αναθεώρηση προς τα πάνω των προβλέψεών της για τον πληθωρισμό τους επόμενους μήνες. Όπως ανέφερε, οι πληθωριστικές πιέσεις είχαν αυξηθεί μόνο οριακά.
Η Ελβετία καταγράφει εδώ και καιρό χαμηλότερο πληθωρισμό σε σχέση με πολλές γειτονικές οικονομίες, χάρη στο καθεστώς του ελβετικού φράγκου ως «ασφαλούς καταφυγίου» (safe-haven), το οποίο τείνει να ενισχύεται σε περιόδους αβεβαιότητας.
Ωστόσο, οι χρηματοπιστωτικές αγορές εκτιμούν ότι και η SNB θα προχωρήσει σε αυξήσεις επιτοκίων τρεις ή τέσσερις φορές μέσα στο επόμενο έτος.
Οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό
Ενδείξεις ανησυχίας για τον πληθωρισμό ήταν ήδη ορατές στις αγορές ομολόγων, όπου οι επενδυτές απαιτούσαν τις υψηλότερες αποδόσεις των τελευταίων δύο δεκαετιών για να διακρατήσουν κρατικά ομόλογα μακροπρόθεσμης λήξης.
Τα στοιχεία για την επιχειρηματική δραστηριότητα στις ΗΠΑ ενίσχυσαν τις ενδείξεις ότι η Fed θα προχωρήσει σε περαιτέρω αύξηση των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων, προκειμένου να περιοριστούν οι πληθωριστικές προσδοκίες και οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων.
«Οι επενδυτές παραμένουν ανήσυχοι για μια σειρά κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων των γεωπολιτικών εξελίξεων, του πληθωρισμού, του κρατικού χρέους και της βιωσιμότητας των κεφαλαιουχικών δαπανών στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης», ανέφερε η UBS σε σημείωμά της προς τους πελάτες.
