Το ξεκίνημα της τρέχουσας δεκαετίας βρήκε τις ελληνικές τράπεζες σε μια ιδιαίτερη καμπή. Δεν ήταν μόνον οι έκτακτες συνθήκες λόγω πανδημίας που έθεταν εμπόδια για την επιστροφή στην κανονικότητα μετά από μία πολυετή οικονομική κρίση.
Οι διοικήσεις τους καλούνταν να σχεδιάσουν μια στρατηγική αξιοποίησης των κεφαλαίων που να θέτει εκτός ισολογισμών τα κόκκινα δάνεια και ταυτόχρονα να βάζει εκ νέου τις εργασίες τους σε κίνηση.
Το εγχείρημα της εξυγίανσης τελικά στέφεται με επιτυχία, με το σχήμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής» να λειτουργεί ως επιταχυντής στην όλη διαδικασία.
Παρά την πτώση του κόστους δανεισμού, τα καθαρά κέρδη σημειώνουν νέα αύξηση στα 4,6 δισ. ευρώ. Για το 2026 αναλυτές εκτιμούν ότι θα υπερβούμε αυτά τα επίπεδα, παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα
Οι 4 μεγάλοι του κλάδου μπορεί να γράφουν ζημιές 6,5 δισ. ευρώ τη διετία 2020-2021, λόγω της μαζικής αποενοποίησης κόκκινων δανείων, επιτυγχάνουν όμως τη μείωση των δεικτών καθυστερήσεων σε μονοψήφια επίπεδα έναντι 40% μόλις το 2019.
Το κενό
Παρά την επιτυχία, δημιουργείται ένα κενό στους τραπεζικούς ισολογισμούς. Μπορεί τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα να αποτελούσαν βαρίδι, συνεισέφεραν ωστόσο στο οργανικό εισόδημα, καθώς λογιστικά απέφεραν έσοδα από τόκους. Ετσι, μέσα σε λίγα τρίμηνα χάνεται ένα μέρος τους. Επιπλέον, επί σειρά ετών μέχρι και το καλοκαίρι του 2022 τα ευρωπαϊκά επιτόκια κινούνταν σε μηδενικά επίπεδα, κρατώντας ουσιαστικά στάσιμα τα κέρδη από το υφιστάμενο απόθεμα χορηγήσεων.
Εν τούτοις, το 2022 καθίσταται δυνατή η επιστροφή σε κέρδη. Καταλυτικό ρόλο παίζουν η μείωση των προβλέψεων για τον πιστωτικό κίνδυνο και η καταγραφή έκτακτης κερδοφορίας της τάξης των 2,2 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω ανταλλαγής ομολόγων με το Δημόσιο. Ετσι, οι συστημικοί όμιλοι γυρίζουν σε θετικό έδαφος το καθαρό τους αποτέλεσμα στην περιοχή των 3,7 δισ. ευρώ. Πρόκειται για μια ισχυρή επίδοση, που δεν φαντάζει όμως διατηρήσιμη, μιας και το μεγαλύτερο μέρος της προέρχεται από μη επαναλαμβανόμενες πηγές.
Ακολουθεί η περίοδος αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής στην ευρωζώνη, η οποία αλλάζει τα δεδομένα. Η άνοδος του κόστους χρήματος, σε συνδυασμό με την ισχυρή πιστωτική επέκταση, ενισχύει το καθαρό έντοκο εισόδημα πάνω από τα 8 δισ. ευρώ το 2023, υψηλότερα κατά 2,7 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση.
Ετσι, παρά την αναπόφευκτη συρρίκνωση των έκτακτων κερδών, το τελικό αποτέλεσμα παραμένει σχεδόν στα ίδια επίπεδα. Το 2024, εκμεταλλευόμενες την παραμονή του κόστους δανεισμού στο μεγαλύτερο μέρος της χρονιάς σε ιστορικά υψηλά, αλλά και την αύξηση των χαρτοφυλακίων στις χορηγήσεις, οι τράπεζες ενισχύουν περαιτέρω τα έντοκα έσοδα.
Ταυτόχρονα, αρχίζουν να κερδίζουν και από τις προμήθειες. Ετσι, το τελικό αποτέλεσμα φτάνει στα 4,4 δισ. ευρώ. Την ίδια χρονιά ξεκινά η διανομή μερίσματος από τα κέρδη του 2023, καθώς οι συνεχείς θετικές χρήσεις πείθουν τον επόπτη να δώσει το σχετικό πράσινο φως.
Οι προμήθειες
Το 2025 οι συνθήκες αλλάζουν πάλι. Η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ πιέζει τα έσοδα από τόκους. Η ετήσια υποχώρησή τους κατά 400 εκατ. ευρώ ή 5% ωστόσο αναπληρώνεται από άλλες πηγές. Οι μη τοκοφόρες εργασίες καλύπτουν ένα μέρος των απωλειών, ενώ συνεισφορά στα συνολικά μεγέθη έχουν πλέον και οι εξαγορές που έχουν ξεκινήσει από το 2023.
Ετσι, παρά την πτώση του κόστους δανεισμού, τα καθαρά κέρδη σημειώνουν νέα αύξηση στα 4,6 δισ. ευρώ. Για το 2026 αναλυτές εκτιμούν ότι θα υπερβούμε αυτά τα επίπεδα, παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Προς αυτή την κατεύθυνση οδηγούν η άνοδος των επιτοκίων από την περασμένη άνοιξη, η θετική πορεία των εργασιών σε άλλους χρηματοοικονομικούς τομείς και η μεγέθυνση τόσο μέσω πιστωτικής επέκτασης όσο και μέσω μη οργανικών κινήσεων.
Οι ανακοινώσεις των αποτελεσμάτων γ΄ τριμήνου θα ξεκινήσουν στα τέλη Οκτωβρίου. Εκτιμάται ότι τα καθαρά κέρδη για τους τέσσερις συστημικούς ομίλους στο εννεάμηνο της εφετινής χρήσης θα ξεπεράσουν τα 3,6 δισ. ευρώ. Θα τεθούν με τον τρόπο αυτόν οι βάσεις για συνολικό αποτέλεσμα κοντά στα 5 δισ. ευρώ. Εφόσον επαληθευτεί αυτή η εκτίμηση, θα καταγραφεί ιστορικό υψηλό, ανοίγοντας τον δρόμο για επιστροφή τουλάχιστον 2,7 δισ. ευρώ στους μετόχους.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
