Για το ιστορικό και τις προοπτικές του Καθέτου Ενεργειακού Διαδρόμου αλλα και την υπόθεση της τέως πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα, κυρίας Κίμπερλι Γκίλφοιλ, μίλησε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της ATLANTIC SEE LNG TRADE, Αλέξανδρος Εξάρχου.
Μιλώντας για τον Κάθετο Διάδρομο ο κ.Εξάρχου υπενθύμισε ότι η υλοποίηση της ιδέας ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2025 εν όψει της επικείμενης απαγόρευσης του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ε.Ε., η οποία δημιουργούσε μία φυσική ανάγκη για υποκατάσταση των ροών αυτών με LNG.
Το ενδιαφέρον του Ομίλου AKTOR
Οπως λέει ο κ. Εξάρχου, τότε προκλήθηκε και το επιχειρηματικό ενδιαφέρον από πλευράς Ομίλου AKTOR,
Τότε, οι Αμερικανοί ενδιαφέρονταν – και εξακολουθούν να ενδιαφέρονται – για μακροχρόνιες συμφωνίες ώστε να διασφαλίσουν ποσότητες στην Ευρώπη από το 2030 και, στη συνέχεια, να υπογράψουν συμβάσεις ώστε να αυξήσουν την παραγωγή τους στο LNG. Όπως εξήγησε ο κ. Εξάρχου, μιλώντας στο «Πρώτο Θέμα», σε εκείνη την συγκυρία υπήρχε μεγάλη επιφυλακτικότητα στην Ευρώπη απέναντι σε συμφωνίες μακράς διαρκείας, με το επιχείρημα ότι το αμερικανικό LNG ήταν ακριβότερο του ρωσικού φυσικού αερίου.
Ο κ. Εξάρχου σημείωσε ότι, σε συνάντησή του με τον Αμερικανό υπουργό Εσωτερικών κ. Νταγκ Μπέργκαμ, τον Σεπτέμβριο του 2025, αντιλήφθηκε ότι οι Αμερικανοί επιδίωκαν να συνεργαστούν με οντότητες που θα είχαν κάποιου είδους αποκλειστικότητα μαζί τους – και τότε ορισμένοι παίκτες στην αγορά είχαν μεγάλη έκθεση στη Ρωσία.
Για τον λόγο αυτόν, ο Όμιλος AKTOR, που δεν είχε τότε την εμπειρία και τη γνώση της εμπορίας LNG, προσέγγισε τη ΔΕΠΑ Εμπορίας που ως κρατική εταιρεία κρίθηκε ως ο καταλληλότερος συνέταιρος για ένα τέτοιο εγχείρημα και ενω Αθήνα και Ουάσιγκτον συζητούσαν τη διακρατική συμφωνία για τη δημιουργία του Καθέτου Διαδρόμου.
Ο κ. Εξάρχου τόνισε ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι η ATLANTIC SEE LNG TRADE εξασφάλισε δύο τελικές, δεσμευτικές συμφωνίες, οι οποίες είναι κλεισμένες και δεν τελούν υπό προϋποθέσεις
Η εμπλοκή της κ.Γκιλφόιλ
Σχετικά με την εμπλοκή του Ομίλου AKTOR στον Κάθετο Διάδρομο, ο κ.Εξάρχου υπογράμμισε ότι αυτή είχε προηγηθεί , τόσο του διορισμού όσο και της άφιξης της κυρίας Κίμπερλι Γκιλφόιλ στην Αθήνα, επισημαίνοντας ότι ως σύλληψη ούτε γεννήθηκε ούτε επηρεάστηκε από αυτήν, αλλά υπήρξε καρπός επαφών με την αμερικανική κυβέρνηση.
Υπενθύμισε ακόμη ότι όλα τα θέματα του Καθέτου Διαδρόμου υπεγράφησαν συμφωνίες σε δημόσια θέα, παρουσία Αμερικανών και Ελλήνων αξιωματούχων, κάτι που αποτέλεσε και αμερικανική επιθυμία για λόγους πολιτικού μάρκετινγκ γύρω από τη δημιουργία του Καθέτου Διαδρόμου.
Ο ρόλος του κ. Μαραφάτσου
Ο κ. Εξάρχου εξέφρασε την απορία του για το γεγονός ότι τα δημοσιεύματα του διεθνούς τύπου παρουσίαζαν τον κ. Χρήστο Μαραφάτσο αποκλειστικά ως lobbyist της AKTOR, την ώρα που διέθετε συνεργασία και με άλλες ελληνικές επιχειρήσεις.
Ο κ. Εξάρχου επισήμανε ότι σκοπός της συνεργασίας αυτής (καθώς και συνεργασιών που έχει ο Όμιλος με άλλους lobbyists στην Αμερική) ήταν να εντοπίσει επενδυτικά fund και να φέρει σε επαφή την AKTOR με Αμερικανούς κατασκευαστές και μελετητές ώστε να επεκταθεί η δραστηριότητα του ομίλου.
Η αντίθεση στον Κάθετο Διάδρομο
Μιλώντας στο Πρωτο Θέμα, ο κ. Εξάρχου σημείωσε ότι υπήρξαν παράγοντες που δεν ήθελαν τον Κάθετο Διάδρομο μέσω της Ελλάδας και αυτοί εντοπίζονται σε ανταγωνιστές της Venture Global – ένας μάλιστα μίλησε ανοιχτά στον διεθνή τύπο – ή άλλους προμηθευτές που θα προτιμούσαν την όδευση του Διαδρόμου μέσω διαφορετικής χώρας.
Όπως εξήγησε, η Ελλάδα ως χώρα της Ε.Ε. δεσμεύεται από την απόφαση απαγόρευσης του ρωσικού αερίου, σε αντίθεση με την Τουρκία. Και υπέθεσε ότι υπάρχουν συμφέροντα που θα ήθελαν ο Κάθετος Διάδρομος να υλοποιηθεί μέσω Τουρκίας και όχι μέσω Ελλάδος.
Ο στρατηγικός ρόλος του Κάθετου Διαδρόμου
Ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε ότι για την ATLANTIC SEE LNG TRADE δεν έχει αλλάξει απολύτως τίποτε γύρω από τη συζήτηση του Καθέτου Διαδρόμου. Τουναντίον, τόσο ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ κ. Μάρκο Ρούμπιο όσο και ο Πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης πρόσφατα εκδήλωσαν την κοινή τους πεποίθηση ότι ο Κάθετος Διάδρομος είναι προς το συμφέρον και των δύο χωρών.
Σχολίασε, μάλιστα, ότι ο όλος θόρυβος βοήθησε στο να επιβεβαιωθεί τόσο από την ελληνική όσο και την αμερικανική κυβέρνηση η πεποίθηση και η αποφασιστικότητα των δύο χωρών να προχωρήσουν τον Κάθετο Διάδρομο και να συντηρήσουν την προσπάθεια προς την κατεύθυνση της επέκτασής του.
