Αντιμέτωπες με τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, οι χώρες του Κόλπου συνειδητοποιούν τη σημασία που έχουν για τον καθένα οι καλές σχέσεις με τους γείτονές του. Ο πόλεμος στο Ιράν, υπό την έννοια αυτή, θα μπορούσε να ενθαρρύνει τις χώρες της περιοχής να ξεπεράσουν τις πολιτικές τους διαφορές και να συνεργαστούν οικονομικά. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα που εξέφρασαν πολιτικοί αξιωματούχοι και επιχειρηματικά στελέχη από τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) που συμμετείχαν στο Φόρουμ Gateway Gulf που πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο στο Μπαχρέιν: η εμβάθυνση της συνεργασίας για την οικονομική τους ολοκλήρωση.
«Ήμασταν 100% βέβαιοι ότι χρειαζόμασταν την οικονομική ολοκλήρωση. Μετά τις 28 Φεβρουαρίου, είμαστε τώρα 1000% βέβαιοι. Αν είχαμε ενσωματωθεί πλήρως οικονομικά, θα τα είχαμε πάει καλύτερα», δήλωσε από το βήμα του Φόρουμ ο γενικός γραμματέας του GCC, Γιασέμ Αλ-Μπουνταουί. Η 28η Φεβρουαρίου 2026 είναι η ημέρα κατά την οποία ξεκίνησαν οι κοινές στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
Η παράκαμψη των Στενών
«Οι μοναρχίες του χωρών του Περσικού Κόλπου, σύμμαχοι των ΗΠΑ που έχουν εγκαταστήσει στρατιωτικές βάσεις στο έδαφός τους, έχουν γίνει στόχος πολυάριθμων επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και με πυραύλους εκ μέρους της Τεχεράνης. Οι επιθέσεις αυτές, που γίνονται σε αντίποινα για τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στο Ιράν, έχουν αραιώσει πολύ τις τελευταίες εβδομάδες. Αλλά ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ παραμένει. Οι χώρες της περιοχής δεν μπορούν πλέον να εξαγάγουν με κανονικό ρυθμό υδρογονάνθρακες, ενώ οι αλυσίδες εφοδιασμού τους έχουν διαταραχθεί πλήρως από το κλείσιμο των Στενών», γράφει στη «Les Echos» ο Κλεμάν Περίς από το Μπαχρέιν.
Ο ανταποκριτής της γαλλικής εφημερίδας εξηγεί ότι τα κράτη του Κόλπου έχουν ήδη λάβει μέτρα για να παρακάμψουν το Ορμούζ. «Το πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας και των Εμιράτων εξάγεται πλέον κυρίως μέσω αγωγών που οδηγούν στην Ερυθρά Θάλασσα ή στο νότιο Περσικό Κόλπο, παρακάπτοντας τα Στενά. Έχουν επίσης απευθύνει εκκλήσεις στους γείτονές τους για αλληλεγγύη. Έτσι τα λιμάνια του Ομάν χρησιμοποιούνται για την εισαγωγή πρώτων υλών που χρειάζονται οι τοπικές βιομηχανίες, κυρίως αλουμίνιο», σημειώνει ο Περίς.
«Συνεργασίες δίχως προηγούμενο»
Τα εμπορεύματα που έφθαναν απευθείας στα λιμάνια του Περσικού Κόλπου τώρα διακινούνται οδικώς με φορτηγά μέσω του Ομάν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ή της Σαουδικής Αραβίας πριν φτάσουν σε χώρες όπως το Μπαχρέιν, το Κατάρ και το Κουβέιτ, που δεν διαθέτουν λιμάνια παρά μόνο στον Κόλπο.
«Είμαστε μάρτυρες μιας πρωτόγνωρα γρήγορης διαδικασίας οικονομικής ολοκλήρωσης. Τα εμπορευματοκιβώτια εκτελωνίζονται στη Τζέντα παρόλο που ο τελικός προορισμός τους είναι το Μπαχρέιν ή το Κουβέιτ. Και φθάνουν εκεί δίχως κανέναν περαιτέρω έλεγχο», δήλωσε με ενθουσιασμό στη «Les Echos» ο υπουργός Οικονομικών του Μπαχρέιν, Σαλμάν μπιν Χαλίφα Αλ-Χαλίφα.
Πράγματι, τα εμπορεύματα πρέπει πλέον να διασχίζουν πολλά σύνορα πριν φτάσουν στον προορισμό τους. Εξ ου και η επιμονή πολλών αξιωματούχων στην εμβάθυνση της οικονομικής ολοκλήρωσης της περιοχής. Ωστόσο, παραμένουν πολλά εμπόδια για την οικονομική ολοκλήρωση. Η τελωνειακή ένωση στο πλαίσιο του GCC είναι ατελής, όπως ανολοκλήρωτη παραμένει και η σιδηροδρομική γραμμή που προορίζεται να συνδέσει όλες τις χώρες της περιοχής.
Πέρα όμως από τα διοικητικά και τεχνικά προσκόμματα, «οι οικονομικές φιλοδοξίες των χωρών της περιοχής εμποδίζονται και από πολιτικές αντιπαλότητες», παρατηρεί ο ανταποκριτής της γαλλικής εφημερίδας. Ο Περίς αναφέρει ως παράδειγμα το γεγονός ότι στο Φόρουμ του περασμένου Σαββατοκύριακου δεν εκπροσωπήθηκε το Κατάρ από κάποιον αξιωματούχο.
Επιπλέον, υπάρχει μια αντιπαλότητα μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για την πρωτοκαθεδρία στην ευρύτερη περιοχή. Παρά τους χαμηλούς τόνους που διατηρούν δημοσίως το Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι, οι δύο χώρες διαφωνούν σε διάφορα ζητήματα, κυρίως στην Υεμένη, όπου υποστηρίζουν αντίπαλες παρατάξεις.
Δεν πανικοβλήθηκαν
Ωστόσο ο τρόπος με τον οποίο η Τεχεράνη έβαλε στο στόχαστρο όλες τις χώρες του Περσικού ανεξαιρέτως, φαίνεται πως είναι καθοριστικός. «Οι συγκρούσεις χωρίζουν ή ενώνουν τους ανθρώπους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση θεωρώ ότι ο πόλεμος έφερε πιο κοντά τις χώρες του Κόλπου. Μένει να δούμε πώς θα εξελιχθεί γεωπολιτικά η κατάσταση αυτή», εκτιμά ο Αζέμ Μπεν-Γκασέμ, ιδρυτής του αμοιβαίου κεφαλαίου BlueFive Capital, που διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία αξίας 15 δισ. δολαρίων.
Στη Μάναμα του Μπαχρέιν οι σεΐχηδες της περιοχής έμοιαζαν κατά κάποιον τρόπο καθησυχασμένοι, καθώς είχαν την αίσθηση ότι αποφεύχθηκαν τα χειρότερα, όπως μεταδίδει ο ανταποκριτής Κλεμάν Περίς. «Η φυγή κεφαλαίων, που πολλοί προέβλεπαν, ουδέποτε συνέβη. Τα κρατικά επενδυτικά ταμεία της περιοχής έχουν υπό τη διαχείρισή τους κεφάλαια 5 τρισ. δολαρίων, μοιάζουν να έχουν τα μέσα να αντιμετωπίσουν ό,τι κι αν έρθει», εκτίμησε ένας Γάλλος τραπεζίτης που συμμετείχε στο Φόρουμ.
Μένει να φανεί αν αυτό θα είναι η επανέναρξη του πόλεμου – με πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ προφανώς.
Η απειλή Τραμπ
Είναι αλήθεια ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ουδέποτε έπαψε να εκτοξεύει μεγαλόστομες απειλές κατά του Ιράν. Το Σάββατο 31 Οκτωβρίου απείλησε για άλλη μια φορά με αφανισμό την Τεχεράνη. «Έχουμε καταστρέψει σχεδόν όλο τον στρατιωτικό τους εξοπλισμό, τη βιομηχανία τους, την πυρηνική τους υποδομή. Αλλά έχουμε ακόμα μία ή δύο τοποθεσίες να φροντίσουμε. Μπορούμε να το κάνουμε σε δέκα λεπτά», δήλωσε ο πρόεδρος μιλώντας σε δημοσιογράφους στην εξοχική κατοικία του στο Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα.
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν ανησυχία στις χώρες του Κόλπου, μεταδίδει ο ανταποκριτής της «Les Echos». Ειδικά επειδή σχεδόν ταυτόχρονα ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζάμπα Χαμενεΐ ισχυριζόταν ότι η χώρα του «δεν θα διατηρούσε πλέον καμία κόκκινη γραμμή ή γεωγραφικά όρια στην άμυνά του έναντι των ισραηλινο-αμερικανικών επιθέσεων».
Το Σαββατοκύριακο στο Μπαχρέιν οι αξιωματούχοι από τις χώρες του Κόλπου δεν ήταν σίγουροι αν οι εμπρηστικές δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ ήταν σοβαρές ή εντάσσονταν στο πλαίσιο μιας στρατηγικής πιέσεων προς την Τεχεράνη για να καταλήξει σε συμφωνία. Σε κάθε περίπτωση, μετά τη σαφή αποδοκιμασία των Αμερικανών στην πολιτική Τραμπ στη Μέση Ανατολή κατά τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης, η προοπτική άμεσης επανάληψης των στρατιωτικών ενεργειών κατά της Τεχεράνης απομακρύνεται. Αυτό τουλάχιστον υπαγορεύει η κοινή λογική.
