Θετική επίδραση στην οικονομία της χώρας, αλλά και στο εισόδημα των συνταξιούχων, θα έχει – σε βάθος χρόνου – η μεταρρύθμιση του συστήματος επικουρικής ασφάλισης που εισήχθη στη χώρα με τον νόμο 4826/2021.
Σε ειδική μελέτη γύρω από τις «μακροοικονομικές επιδράσεις της μεταρρύθμισης της επικουρικής ασφάλισης», το ΙΟΒΕ καταγράφει ιδιαιτέρως θετικές επιπτώσεις σε βασικές μακροοικονομικές μεταβλητές, όπως το ΑΕΠ, η απασχόληση, και τα δημοσιονομικά μεγέθη. «Η μεταρρύθμιση οδηγεί σε συσσώρευση πόρων, σε επενδύσεις και στην ενίσχυση του ΑΕΠ», τονίζεται στη μελέτη.
Συγκεκριμένα η μεταρρύθμιση θα οδηγήσει σε σημαντική συσσώρευση πόρων στο νέο Ταμείο επικουρικής ασφάλισης: ετήσια έσοδα έως 1,25% του ΑΕΠ και αποθεματικό έως 39% του ΑΕΠ το 2070. Μέρος της νέας αποταμίευσης θα τοποθετηθεί σε εγχώριες επενδύσεις, τονώνοντας την ζήτηση και κυρίως αυξάνοντας την παραγωγικότητα (σχηματισμός παγίου κεφαλαίου).
Αποτέλεσμα αυτού θα είναι η ενίσχυση του ΑΕΠ έως 9,5% και της απασχόλησης έως 0,53% το 2070, εάν συγκρίνει κανείς τα στοιχεία στην περίπτωση που δεν υπήρχε μεταρρύθμιση της επικουρικής ασφάλισης.
Διαβάστε επίσης: Ιδού το πρώτο κεφαλαιοποιητικό ταμείο επικουρικής ασφάλισης
Επίσης εκτιμάται πως η ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας οδηγεί σε αύξηση των εσόδων του Δημοσίου από φόρους εισοδήματος, από κατανάλωσης και από λοιπές εισφορές, σε ποσό έως 6,4 δισ. ευρώ το 2070 σε πραγματικούς όρους (σωρευτική αύξηση 116 δισ. ευρώ).
Αύξηση του ΑΕΠ: Σύμφωνα με το αισιόδοξο σενάριο της μελέτης, το ΑΕΠ της χώρας ενισχύεται λόγω της μεταρρύθμισης κατά 9,5% το 2070, σε σύγκριση με το επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας εάν δεν είχε υλοποιηθεί η μεταρρύθμιση. Οι επιδράσεις της μεταρρύθμισης στο ΑΕΠ της χώρας επηρεάζονται σημαντικά από τις εναλλακτικές υποθέσεις για το ύψος της απόδοσης των επενδύσεων του Ταμείου και για το μέρος των πόρων του Ταμείου που τοποθετείται εγχωρίως σε παραγωγικές επενδύσεις, αλλά δεν επηρεάζεται εξίσου σημαντικά από τις εναλλακτικές υποθέσεις για την εθελοντική συμμετοχή στο νέο σύστημα επικουρικής ασφάλισης.
Απασχόληση: Η υλοποίηση της μεταρρύθμισης οδηγεί σε μικρότερης έκτασης – αλλά σημαντική – ενίσχυση της απασχόλησης στη χώρα, σε σύγκριση με το επίπεδο απασχόλησης αν δεν είχε υλοποιηθεί η μεταρρύθμιση. Στο σενάριο βάσης, η απασχόληση ενισχύεται κατά 0,39% το 2070. Στο αισιόδοξο σενάριο, η ενίσχυση της απασχόλησης φτάνει το 0,53% το 2070, σε σύγκριση με τη διατήρηση του ισχύοντος συστήματος.
Κόστος μετάβασης: Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης έχει άμεσο δημοσιονομικό κόστος σε ταμειακή βάση, αφού προκαλεί χρηματοδοτικό κενό, καθώς οι εισφορές των ασφαλισμένων με το νέο σύστημα δεν αποτελούν πλέον έσοδο του Δημοσίου. Ωστόσο, μία από τις ευεργετικές συνέπειες της ενίσχυσης της οικονομικής δραστηριότητας, η οποία προκαλείται από την υλοποίηση της μεταρρύθμισης, είναι και η ενίσχυση των φορολογικών εσόδων του Δημοσίου. Είναι εξαιρετικά σημαντικό ότι η εν λόγω ενίσχυση των εσόδων του Δημοσίου σε σύντομο χρονικό ορίζοντα αντισταθμίζει πλήρως, σε πραγματικούς όρους, το ετήσιο δημοσιονομικό κενό που δημιουργεί η μεταρρύθμιση. Τα αυξημένα δημόσια έσοδα, λόγω της ανάπτυξης που προκαλεί η υλοποίηση της μεταρρύθμισης, καλύπτουν πλήρως τις σωρευτικές δημοσιονομικές απώλειες σε πραγματικούς όρους το 2040, υπό το σενάριο βάσης. Υπό το αισιόδοξο σενάριο αυτή η σωρευτική δημοσιονομική εξισορρόπηση επέρχεται δύο έτη νωρίτερα, το 2038.
Ύψος επικουρικών συντάξεων: Συγκρίνοντας το εκτιμώμενο μέσο επίπεδο των νέων επικουρικών συντάξεων με εκείνο των υφιστάμενων επικουρικών συντάξεων, προκύπτει αναμενόμενη αύξηση του μέσου εισοδήματος του συνταξιούχου σε κάθε ένα από τα εξεταζόμενα σενάρια. Συνεπώς η μεταρρύθμιση δεν επιδεινώνει, αλλά αντιθέτως, βελτιώνει την επάρκεια των συντάξεων, συγκρινόμενη με το ενδεχόμενο να μην είχε πραγματοποιηθεί.
