Σοβαρές προειδοποιήσεις για την κατάσταση στην αγορά πετρελαίου απευθύνει η Société Générale, επισημαίνοντας ότι ο εφησυχασμός γύρω από τα παγκόσμια αποθέματα ενέργειας ενδέχεται να αποδειχθεί επικίνδυνος, καθώς η πραγματική διαθέσιμη ποσότητα είναι πολύ μικρότερη από ό,τι φαίνεται.
Όπως τονίζει η γαλλική τράπεζα, το πετρέλαιο δεν αποτελεί ένα στατικό απόθεμα που μπορεί απλώς να αντληθεί, αλλά είναι μέρος ενός συνεχούς και στενά συνδεδεμένου φυσικού συστήματος. Εάν η άντληση γίνει υπερβολικά γρήγορα, το σύστημα μπορεί να αποσταθεροποιηθεί πολύ πριν μηδενιστούν τα αποθέματα.
Η Société Générale παρομοιάζει την κατάσταση με ένα δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, στο οποίο θεωρητικά η παραγωγή μπορεί να μηδενιστεί, στην πράξη όμως απαιτείται διατήρηση ισορροπίας για να λειτουργεί το σύστημα.
Παρά τη γενικευμένη εκτίμηση ότι τα αποθέματα μειώνονται με ιστορικά ταχείς ρυθμούς, η αγορά εφησυχάζει λόγω του μεγέθους των συνολικών αποθεμάτων, τα οποία υπολογίζονται περίπου στα 7,8 δισ. βαρέλια. Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, μόνο περίπου 600 εκατ. βαρέλια είναι άμεσα διαθέσιμα χωρίς να δημιουργηθούν λειτουργικές πιέσεις.
«Το πρόβλημα δεν είναι η γεωλογική σπανιότητα, αλλά η κυκλοφορία. Οι αγορές δεν αποτυγχάνουν επειδή δεν υπάρχει πετρέλαιο, αλλά επειδή δεν κινείται επαρκώς μέσα στο σύστημα», επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
Το «κατώφλι συναγερμού» στα 6,4 δισ. βαρέλια
Η Société Générale εκτιμά ότι τα 6,4 δισ. βαρέλια αποτελούν το κατώτατο επίπεδο ασφαλείας των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Αρχικά μειώνονται τα αποθέματα πετρελαίου που βρίσκονται σε μεταφορά ή σε πλωτή αποθήκευση, τα πιο εύκολα αξιοποιήσιμα, τα οποία υποχώρησαν κατά περίπου 200 εκατ. βαρέλια τους τελευταίους δύο μήνες. Στη συνέχεια μειώνονται τα εμπορικά αποθέματα στην ξηρά, ενώ ακολουθούν συντονισμένες αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων.
Παράλληλα, η άνοδος των τιμών και η συρρίκνωση των αποθεμάτων οδηγούν σε μείωση της ζήτησης, η οποία θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Πόσο πετρέλαιο είναι πραγματικά διαθέσιμο
Από τα συνολικά 7,8 δισ. βαρέλια, ένα μεγάλο μέρος δεν είναι πρακτικά διαθέσιμο. Πιο συγκεκριμένα:
- Περίπου 2,5 δισ. βαρέλια αποτελούν το ελάχιστο επίπεδο στρατηγικών αποθεμάτων που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν.
- Περίπου 1,6 δισ. βαρέλια βρίσκονται σε μεταφορά και πρέπει να παραμείνουν σε κυκλοφορία.
- Περίπου 0,8 δισ. βαρέλια απαιτούνται για τη λειτουργία διυλιστηρίων και εγκαταστάσεων.
- Περίπου 0,5 δισ. βαρέλια είναι μη αξιοποιήσιμα αποθέματα.
- Περίπου 0,3 δισ. βαρέλια δεσμεύονται σε αγωγούς.
Έτσι, το πραγματικά διαθέσιμο πετρέλαιο περιορίζεται περίπου στα 1,4 δισ. βαρέλια, γεγονός που καθιστά παραπλανητική την αίσθηση ασφάλειας που δημιουργούν τα συνολικά μεγέθη.
Μάλιστα, η τράπεζα προειδοποιεί ότι όσο πλησιάζει το όριο αυτό, οι τιμές θα επιταχύνουν ανοδικά προκειμένου να περιορίσουν περαιτέρω τη ζήτηση.
Πιέσεις στα αποθέματα το επόμενο διάστημα
Η Societe Generale εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου στην ξηρά διαμορφώθηκαν στα 6,2 δισ. βαρέλια στα τέλη Απριλίου και θα υποχωρήσουν στα 5,9 δισ. μέχρι τα μέσα Μαΐου και στα 5,8 δισ. μέχρι το τέλος του μήνα.
Τα αποθέματα στις χώρες του ΟΟΣΑ υπολογίζονται στα 3,9 δισ. βαρέλια, ενώ στις υπόλοιπες χώρες στα 2,3 δισ. βαρέλια. Παράλληλα, περίπου 1,6 δισ. βαρέλια βρίσκονται «εν πλω».
Η αύξηση των αποθεμάτων στη Μέση Ανατολή τους τελευταίους μήνες, περίπου κατά 100 εκατ. βαρέλια τον Απρίλιο, έχει καλύψει αντίστοιχη μείωση στην Κίνα, αλλοιώνοντας την εικόνα της αγοράς.
Γεωπολιτική υπερισχύει των θεμελιωδών
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να αποχωρήσουν από τον OPEC και το OPEC+, από την 1η Μαΐου.
Βραχυπρόθεσμα, η εξέλιξη αυτή αυξάνει την αβεβαιότητα, ενώ μακροπρόθεσμα θεωρείται αρνητική για τις τιμές, καθώς υποδηλώνει πρόθεση αύξησης της παραγωγής.
Ωστόσο, η αντίδραση της αγοράς ήταν ενδεικτική της συγκυρίας. Παρά το γεγονός ότι μια τέτοια είδηση θα οδηγούσε συνήθως σε πτώση τιμών, το Brent ενισχύθηκε σχεδόν κατά 4%, καθώς κυριάρχησε η κρίση στα Στενά του Ορμούζ.
Το μήνυμα, σύμφωνα με τη Societe Generale, είναι σαφές. Η γεωπολιτική αβεβαιότητα υπερισχύει των θεμελιωδών μεγεθών.
Το επόμενο βήμα για τον OPEC+
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη συνεδρίαση επτά μελών του OPEC+ (Σαουδική Αραβία, Ιράκ, Κουβέιτ, Αλγερία, Καζακστάν, Ρωσία και Ομάν), οι οποίοι αναμένεται να συναντηθούν την Κυριακή.
Η απόφαση για αύξηση της παραγωγής κατά περίπου 188.000 βαρέλια ημερησίως τον Ιούνιο εκλαμβάνεται περισσότερο ως συμβολική, δεδομένων των γεωπολιτικών και λειτουργικών περιορισμών, με κυριότερο το ουσιαστικό «κλείσιμο» των Στενών του Ορμούζ.
Παράλληλα, εντείνεται η συζήτηση για το ενδεχόμενο αποχώρησης και άλλων χωρών από τον οργανισμό, αν και η Societe Generale εκτιμά ότι μόνο χώρες με σημαντικά περιθώρια αύξησης παραγωγής θα μπορούσαν να ακολουθήσουν το παράδειγμα των ΗΑΕ.
Συνολικά, η τράπεζα προειδοποιεί ότι η αγορά πετρελαίου εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένων κινδύνων, όπου η περιορισμένη ρευστότητα αποθεμάτων και οι γεωπολιτικές εντάσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε έντονες διακυμάνσεις τιμών.
