Μουντιάλ 2026: Ποιος θα σηκώσει την κούπα; – Οι προβλέψεις του Σάιμον Κούπερ

«Ποιος θα κερδίσει το Μουντιάλ;» είναι το ερώτημα που πλανάται σε όλη τη γη, από τα καφενεία μέχρι τα πηγαδάκια στατιστικών των εταιρειών προγνώσεων. Τα τρέχοντα φαβορί, Γαλλία και Ισπανία, θα μπορούσαν εύκολα να σκοντάψουν. Ένα Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου είναι ένα από τα πιο απρόβλεπτα γεγονότα στον αθλητισμό.

Πολύ παραπάνω από τα περισσότερα αθλήματα, το ποδόσφαιρο ευνοεί το αουτσάιντερ. Μια μελέτη του Ελί Μπεν-Ναΐμ του Εθνικού Εργαστηρίου Los Alamos το 2006, αναλύοντας αποτελέσματα αγώνων άνω του ενός αιώνα, διαπίστωσε ότι στο αγγλικό ποδόσφαιρο το αουτσάιντερ κέρδιζε το 45% των περιπτώσεων, σε σύγκριση με περίπου 36% στο μπάσκετ και το αμερικανικό football, αναφέρει ο Σάιμον Κούπερ των Financial Times.

Ο κύριος λόγος είναι η σπανιότητα των γκολ στο ποδόσφαιρο. Μια αδύναμη ομάδα μπορεί να αμυνθεί σε όλο τον αγώνα, να σταθεί τυχερή μία φορά και να κερδίσει.

Παρόλα αυτά, σε ένα πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, που παίζεται σε πάνω από 38 αγώνες, η ισχυρότερη ομάδα (συνήθως αυτή με τους ακριβότερους παίκτες) τείνει να τερματίζει πρώτη. Αλλά η μορφή του Μουντιάλ ευνοεί το τυχαίο. Αυτή τη φορά, υπάρχουν πέντε γύροι νοκ άουτ, συμπεριλαμβανομένου του τελικού. Τα περισσότερα από αυτά τα παιχνίδια θα κερδηθούν με ένα μόνο γκολ ή με πέναλτι, πράγμα που σημαίνει ότι η τύχη συχνά αποφασίζει.

Συγκριτικά στο Wimbledon, που επίσης είναι τουρνουά νοκ άουτ, ένας αουτσάιντερ μπορεί να πάρει ένα σετ από το φαβορί Τζάνικ Σίνερ, αλλά θα χρειαστεί να κερδίσει δύο ακόμη σετ για να τον νικήσει. Αυτό δίνει στον Σίνερ άφθονες πιθανότητες να ανακάμψει. Έτσι ενώ οι στοιχηματικές θεωρούν τον Σίνερ φαβορί με απόδοση 8-15 για το Wimbledon (υποδηλώνοντας περίπου δύο στις τρεις πιθανότητες νίκης), στην Ισπανία δίνουν 5-1 εναντίον της κατάκτησης του Παγκοσμίου Κυπέλλου (που υποδηλώνει πιθανότητα μία στις έξι). Η Ισπανία το 2010 ήταν το τελευταίο φαβορί που κέρδισε το τουρνουά, σημειώνουν οι στατιστικολόγοι Νέιτ Σίλβερ και Τζόζεφ Τζορτζ.

Πώς η γεωγραφία επηρεάζει το Μουντιάλ

Υπάρχουν όμως ιστορικά μοτίβα που προβλέπουν την επιτυχία. Ένα είναι η γεωγραφία. Όλες εκτός από μία από τις χώρες που έφτασαν στο βάθρο των νικητών – δηλαδή, την πρώτη, δεύτερη ή τρίτη θέση – σε Παγκόσμια Κύπελλα από το 2006 είναι ευρωπαϊκές. Έξι προέρχονται από τη δυτική Ευρώπη, με μόνο την Κροατία από την απέναντι πλευρά του παλιού Σιδηρούν Παραπετάσματος.

Το ποδόσφαιρο είναι ένας χορός στο διάστημα – το διευρύνεις όταν έχεις την μπάλα, το συρρικνώνεις όταν δεν την έχεις – και οι Ευρωπαίοι έχουν κατακτήσει καλύτερα τη γεωμετρία, λέει ποιητικά ο Σάιμον Κούπερ των FT.

Η υπόλοιπη ανθρωπότητα από το 2006 έχει δημιουργήσει μόνο μία ομάδα που μπορεί να τους φτάσει: την Αργεντινή του Λιονέλ Μέσι. Εν ολίγοις, το ισχυρότερο στοίχημα είναι ένας δυτικοευρωπαίος νικητής.

Η Γαλλία φαίνεται να είναι η κορυφαία υποψήφια. Έφτασε σε τέσσερις από τους τελευταίους επτά τελικούς Παγκοσμίου Κυπέλλου, κερδίζοντας δύο και χάνοντας δύο μόνο στα πέναλτι. Βρίσκεται στην κορυφή της κατάταξης ανδρών της FIFA. Έχουν μια εκπληκτική επιθετική τετράδα με τους Κιλιάν Εμπαπέ, Ουσμάν Ντεμπελέ, Μάικλ Ολίσε και Ραγιάν Σερκί, που σημαίνει ότι τα γκολ μπορούν να προέλθουν από πολλές πηγές.

Η Ισπανία είναι αναμφισβήτητα το ισχυρότερο ποδοσφαιρικό έθνος του αιώνα. Βρίσκεται ελάχιστα πίσω από τη Γαλλία στην κατάταξη των ανδρών και βρίσκεται στην κορυφή της κατάταξης των γυναικών, ενώ οι ισπανικές ανδρικές ομάδες και οι εθνικές ομάδες κέρδισαν και τους 27 τελικούς στους οποίους έπαιξαν από το 2002 έως τον Μάιο του 2025. Ωστόσο, ο καλύτερος επιθετικός τους, ο 18χρονος Λαμίν Γιαμάλ, έχει αντιμετωπίσει τραυματισμούς και τώρα αναρρώνει από ένα πρόβλημα στον οπίσθιο μηριαίο. Το να παίξει οκτώ παιχνίδια σε λίγο περισσότερο από ένα μήνα θα μπορούσε να είναι υπερβολή.

Η Αγγλία, η Βραζιλία και η Πορτογαλία πιθανότατα κατατάσσονται λίγο πίσω από τη Γαλλία και την Ισπανία.

Η Αργεντινή είναι η επί του παρόντος πρωταθλήτρια, αλλά αυτό είναι συχνά μειονέκτημα. Τέσσερις από τους έξι τελευταίους πρωταθλητές αποκλείστηκαν από το επόμενο τουρνουά στον πρώτο γύρο, συχνά επειδή συνέχισαν να βασίζονται σε ήρωες που ξεθώριαζαν. Η Αργεντινή κινδυνεύει να πέσει σε αυτή την παγίδα.

Ο Μέσι παραμένει ο πιο χαρισματικός παίκτης του ποδοσφαίρου, αλλά γίνεται 39 αυτόν τον μήνα, παλεύει με μυϊκή κόπωση και τραυματισμό και παίζει για την Ίντερ Μαϊάμι, η οποία έχασε με 4-0 στην τελευταία σπάνια αναμέτρησή της από μια κορυφαία ομάδα, την Παρί Σεν Ζερμέν στο περσινό Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων. Άλλοι αστέρες της Αργεντινής, όπως οι Ροντρίγκο Ντε Πολ, Νικολάς Ταλιαφίκο και Λεάντρο Παρέδες, έχουν επίσης ξεπεράσει τα 30 και αγωνίζονται σε κατώτερα πρωταθλήματα.

Η Ευρώπη και οι άλλοι

Οι ρομαντικοί θα ήθελαν πολύ να δουν μια ομάδα από μια από τις ηπείρους που είναι αουτσάιντερ του ποδοσφαίρου να κερδίζει — Αφρική, Ασία ή Βόρεια και Κεντρική Αμερική. Πιθανότατα δεν θα συμβεί. Ο αθλητικός οικονομολόγος ο Στέφαν Σιμάνσκι και ο Κούπερ των FT στο βιβλίο τους Soccernomics δείχνουν ότι οι ομάδες από αυτές τις ηπείρους βελτιώθηκαν για λίγο έναντι ομάδων από την Ευρώπη και τη Νότια Αμερική, αλλά στη συνέχεια παρέμειναν στάσιμες – οι Αφρικανοί από το 1990, οι Βορειοαμερικανοί και Κεντροαμερικανοί από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 και οι Ασιάτες από περίπου το 2010. Οι πιο προηγμένες τακτικές, ιδιαίτερα η πίεση, παραμένουν δυτικοευρωπαϊκή επικράτεια. Είναι αλήθεια ότι το Μαρόκο έφτασε στα ημιτελικά το 2022, αλλά το έκανε με πολλούς παίκτες που στρατολογήθηκαν από τη δυτικοευρωπαϊκή διασπορά του. Ο πιο πιθανός υποψήφιος από άλλη ήπειρο είναι η Ιαπωνία, αήττητη σε εννέα αγώνες εναντίον Ευρωπαίων.

Οι γηπεδούχοι κέρδισαν πέντε από τα πρώτα 11 Παγκόσμια Κύπελλα, αλλά κανένα δεν έχει φτάσει καν στον τελικό αυτόν τον αιώνα. Αυτή τη φορά, δύο από τις τρεις γηπεδούχους, το Μεξικό και ο Καναδάς, θα χάσουν το πλεονέκτημα έδρας μετά τα προημιτελικά, όταν όλα τα παιχνίδια θα διεξαχθούν στις ΗΠΑ. Και οι Αμερικανοί έχουν μείνει στάσιμοι για 20 χρόνια, χωρίς ποτέ να ανακτήσουν την κορυφαία τους θέση στην κατάταξη της FIFA, την τέταρτη το 2006. Οι ΗΠΑ έχουν χάσει εννέα συνεχόμενα παιχνίδια εναντίον ευρωπαϊκών ομάδων. Σε αυτό το τουρνουά, θα ήταν καλό να ισοφαρίσουν την θέση που είχαν καταφέρει στα προημιτελικά στο προηγούμενο Παγκόσμιο Κύπελλο της έδρας τους το 1994.

Αν κάποιο αουτσάιντερ μπορεί να κερδίσει αυτό το τουρνουά, ο πιο πιθανός υποψήφιος θα μπορούσε να είναι η Νορβηγία – που βρίσκεται στην ισχυρότερη περιοχή και είναι ευλογημένη με τον «γκολτζή» Έρλινγκ Χάαλαντ. Θα μπορούσαν να το κάνουν; Όπως, όμως, λέει ο Ισοκράτης: «Μηδενί συμφοράν ονειδίσης κοινή γαρ η τύχη και το μέλλον αόρατον».