Τραμπ: Από συμμαχία σε πεδίο επιχειρηματικών deals – Πώς άλλαξε το ΝΑΤΟ

Μπορεί ο Ντόναλντ Τραμπ να κατηγορηθεί για πολλά, όχι όμως ότι δεν είναι καλός επιχειρηματίας και ότι δεν ξέρει να κλείνει οικονομικά deal. Εξ ου και ο ίδιος επεδίωξε και ως έναν βαθμό το κατάφερε, να μετατρέψει το ΝΑΤΟ επιχείρηση – να το φέρει, δηλαδή, στα μέτρα αυτού που γνωρίζει καλά: των business.

Έχει πείσει τα μέλη του ΝΑΤΟ να επιταχύνουν κατακόρυφα τις δικές τους αμυντικές δαπάνες και να επενδύσουν σε μεγάλο βαθμό σε αμερικανικά όπλα για την Ουκρανία.

Αυτή την εβδομάδα, στην ετήσια σύνοδο των ηγετών της συμμαχίας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα στρέψει και πάλι την προσοχή στο πόσα μπορούν να δαπανήσουν οι Ευρωπαίοι για αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό. Πρακτικά η κυβέρνηση Τραμπ έχει μετατοπίσει τη στάση της χώρας απέναντι σε ορισμένους από τους στενότερους συμμάχους της, αποκλειστικά στη βάση της οικονομικής συναλλαγής. Αυτό, σύμφωνα με ανάλυση του Politico, ενέχει τον κίνδυνο να εκτοπίσει τις συζητήσεις σχετικά με την επέκταση των μελών ή την υπεράσπιση της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ έναντι της Ρωσίας.

Με το βλέμμα στις business

Ο Ματ Γουίτακερ, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, έδωσε μια καλή ιδέα για την θεώρηση της Ουάσινγκτον ενόψει της φετινής συνόδου κορυφής, στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου: Η Ουάσινγκτον «χαιρετίζει τις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την αύξηση της αμυντικής παραγωγής και τη μείωση των ρυθμίσεων», δήλωσε σε δημοσιογράφους και πρόσθεσε: «Αλλά σίγουρα δεν υποστηρίζουμε την προστατευτική γλώσσα που συχνά περιλαμβάνουν πολλές ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες. Αυτός είναι ένας τομέας που μπορεί να προκύψει κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής και στον οποίο αναμένουμε ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποια συμφωνία».

Ο Γουίτακερ επαίνεσε τους συμμάχους για τη δέσμευση σχεδόν 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε αμυντικές δαπάνες κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους (από 90 δισ. στην προηγούμενη σύνοδο), με το μισό από αυτό το ποσό να αφορά αμερικανικής κατασκευής εξοπλισμό, και το χαρακτήρισε «μια καλή αρχή».

Εχει προηγηθεί η αξίωση του Τραμπ να αυξήσουν οι σύμμαχοι τις αμυντικές τους δαπάνες από το 2% του ΑΕΠ στο 5%, διαφορετικά απείλησε ότι θα αποσύρει την υποστήριξη ΗΠΑ.

Αυτή η νοοτροπία τού «πάνω από όλα οι business» έχει, στον έναν ή στον άλλον βαθμό, χαρακτηρίσει καθεμία από τις έξι ετήσιες συνόδους κορυφής στη διάρκεια των οποίων ήταν πρόεδρος των ΗΠΑ ο Τραμπ και ολοένα «αγριεύει» – βλέπε την επιδίωξή του  να καταλάβει τη Γροιλανδία, την αλλοπρόσαλλη στάση του απέναντι στην Ουκρανία, τη επιβολή βαρύτατων δασμών σε μέλη του ΝΑΤΟ, με γνώμονα πάντα τη στρατηγική του να αυξάνει τις πωλήσεις των ΗΠΑ, χωρίς από την άλλη να προσφέρει πολλά ως αντάλλαγμα όσον αφορά τις αμοιβαίες εμπορικές συμφωνίες.

Η Ευρώπη σε αναμμένα κάρβουνα

Η Ευρώπη παίζει το παιχνίδι — τουλάχιστον προς το παρόν.

«Η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται από τις ΗΠΑ για ένα διάστημα. Επομένως, δεν είναι προς το συμφέρον μας να ανοίγουμε καβγάδες. Πρέπει όμως επίσης να κάνουμε τις ΗΠΑ να καταλάβουν με δυναμικό τρόπο ότι η Ευρώπη δεν είναι δεδομένη, ότι έχουμε και εμείς τα συμφέροντά μας», δήλωσε ευρωπαίος διπλωμάτης στο Politico.

Από την άλλη, ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Ουάσινγκτον τον περασμένο μήνα, δήλωσε ότι οι ευρωπαϊκές επενδύσεις στηρίζουν 110.000 αμερικανικές θέσεις εργασίας μέσω παραγγελιών ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για αμερικανικά όπλα. Και το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γερμανία, ημέρες πριν από τη σύνοδο κορυφής, ανακοίνωσαν σχέδια για την παραγωγή αμερικανικών όπλων στις χώρες τους κατόπιν αδείας. «Ο γενικός γραμματέας θέλει να μετατρέψει τη σύνοδο κορυφής σε μια εκδήλωση deals, όπου οι εταιρείες θα ανακοινώνουν συνεργασίες», σχολίασε ενδεικτικά ένα άλλος ευρωπαίος διπλωμάτης

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι δεν θα μπορέσουν να παρουσιάσουν κάτι εξίσου εντυπωσιακό στην Άγκυρα με όσα πέτυχαν στην περσινή σύνοδο κορυφής στη Χάγη. Δίνουν, όμως, βαρύτητα στα σχέδια για την ανακοίνωση συμφωνιών αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, παράλληλα με ένα φόρουμ της αμυντικής βιομηχανίας που θα πραγματοποιηθεί στο περιθώριο της συνόδου κορυφής:

«Θέλουμε να πάμε εκεί, να δώσουμε τις δεσμεύσεις μας για τις δαπάνες και την ασφάλεια και να φύγουμε πριν πάει κάτι στραβά», δήλωσε ένας τρίτος Ευρωπαίος διπλωμάτης. «Πρέπει να το κάνουμε για τη δική μας ασφάλεια, αλλά προφανώς υπάρχει και ένα άλλο στοιχείο σε αυτό».

Τα μέλη του ΝΑΤΟ αισθάνονται ιδιαίτερα πιεσμένα τους τελευταίους μήνες, αφότου ο Τραμπ προέβη σε ανακοινώσεις για αποσύρσεις στρατευμάτων από τη Γερμανία και ακυρώσεις ανάπτυξης στρατευμάτων στην Πολωνία.

Η Ευρώπη παραμένει επίσης σε αναμμένα κάρβουνα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και των διεισδύσεων της Ρωσίας πιο κοντά στο ανατολικό άκρο του ΝΑΤΟ. Οι ηγέτες παλεύουν με το πώς θα αμυνθεί η ήπειρος έχοντας μια Αμερική που ενδιαφέρεται λιγότερο να θυσιάσει αίμα και χρήμα στην ήπειρο. Το Πεντάγωνο αναμένεται να ακυρώσει ένα σχέδιο για την αποστολή πυραύλων Tomahawk στη Γερμανία, εν μέρει επειδή οι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι η Ρωσία θα το θεωρήσει κλιμάκωση. Εφόσον συμβεί αυτό, το Βερολίνο να μείνει με ελάχιστες απαντήσεις απέναντι στις πιεστικές ανάγκες του σε όπλα μεγάλου βεληνεκούς.

Το μήνυμα διά στόματος Χέγκσεθ

Η κυβέρνηση κατέστησε ακόμη πιο σαφή τις τελευταίες εβδομάδες την επιθυμία της να αναδιαμορφώσει τη συμμαχία. Ο Χέγκσεθ εξαπέλυσε δριμύτατη κριτική στους υπουργούς Άμυνας του ΝΑΤΟ τον περασμένο μήνα στις Βρυξέλλες, επικρίνοντας την πολιτική κουλτούρα της Ευρώπης και προειδοποιώντας τους αξιωματούχους ότι οι ΗΠΑ επανεξετάζουν το στρατιωτικό τους αποτύπωμα στην ήπειρο. Δήλωσε επίσης ότι το Πεντάγωνο έχει ξεκινήσει αναθεώρηση των στρατευμάτων που σταθμεύουν εκεί.

Το ΝΑΤΟ δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια «χάρτινη τίγρη» που διατηρεί μια «ανθυγιεινή συνεξάρτηση» από τις αμερικανικές δυνάμεις, δήλωσε ο επικεφαλής του Πενταγώνου και μεταξύ άλλων επέκρινε τους συμμάχους ότι δεν βοήθησαν τις ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν.

Η συμμαχία «πρέπει να επιστρέψει σε μια πραγματικά σκληροπυρηνική στρατιωτική συμμαχία», είπε. Μια συμμαχία «που διαθέτει πραγματικές στρατιωτικές ικανότητες, ικανές να αποτρέψουν ακριβώς εδώ στην ήπειρο και να αναλάβουν τα ηνία για τη συμβατική άμυνα της Ευρώπης».