Ο παγκόσμιος ιδιωτικός πλούτος έσπασε κι άλλο ιστορικό ρεκόρ

«Ανοσία» στην πανδημία, τους πολέμους, την ενεργειακή κρίση, την πληθωριστική έκρηξη, την οικονομική και γεωπολιτική αβεβαιότητα, τους εμπορικούς πολέμους, τους δασμούς και τον γεωοικονομικό κατακερματισμό εμφανίζει ο παγκόσμιος ιδιωτικός πλούτος.

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Boston Consulting Group (BCG) για το 2026, το σύνολο της τρέχουσας αξίας του χρηματοοικονομικού πλούτου (333 τρισ. δολ.) και μη χρηματοοικονομικού πλούτου (281,3 τρισ. δολ.), μετά την αφαίρεση των δανειακών υποχρεώσεων των νοικοκυριών (64,4 τρισ. δολ.), ανήλθε σε νέα ιστορικά υψηλά, στα 550 τρισ. δολ., σημειώνοντας αύξηση 9,3% το τελευταίο 12μηνο.

Σύμφωνα επίσης με τη βάση δεδομένων της Wealth-Χ/Altrata για το 2026, οι υπερπλούσιοι (Ultra High Net Worth – UHNW) αυτού του κόσμου δηλαδή αυτοί που κατέχουν καθαρά περιουσιακά στοιχεία άνω των 30 εκατ. δολ., αυξήθηκαν κατά 14,4% το τελευταίο 12μηνο φθάνοντας τα 556.850 άτομα, που είναι τα υψηλότερα που έχουν καταγραφεί ιστορικά, ενώ ο συνολικός καθαρός τους πλούτος εκτινάχθηκε στα 63,8 τρισ. δολ.

Εως το 2030, προβλέπεται μάλιστα ότι θα φθάσουν τα 746.570 άτομα, με συνολική καθαρή περιουσία 85 τρισ. δολαρίων.

Το μέγεθος και ο πλούτος της κατηγορίας των υπερπλουσίων έχουν αυξηθεί με ταχύ ρυθμό τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Από το 2004, ο πληθυσμός των «UHNW» έχει αυξηθεί σωρευτικά κατά 255%, ξεπερνώντας κατά επτά φορές τον ρυθμό αύξησης του παγκόσμιου ενήλικου πληθυσμού.

Μια υποκατηγορία που ξεχώρισε πάντως είναι αυτή των «centi-millionaires», δηλαδή των ατόμων με καθαρή περιουσία άνω των 100 εκατ. δολαρίων, εξέλιξη που οφείλεται κυρίως στην τεχνολογική άνθηση. Στη βάση δεδομένων υπάρχουν 117.000 centi-millionaires, αριθμός σχεδόν διπλάσιος από τους 60.000 που υπήρχαν το 2015.

Παράλληλα, η λίστα του Forbes για το 2026 καταγράφει αριθμό-ρεκόρ 3.428 δισεκατομμυριούχων, που διαθέτουν συνολικά καθαρά περιουσιακά στοιχεία-ρεκόρ 20,1 τρισ. δολαρίων.

Την ίδια ώρα, συνολικός πλούτος 15,7 τρισ. δολαρίων, αυξημένος κατά 8,4% το τελευταίο 12μηνο, βρίσκεται «τοποθετημένος» στα μεγαλύτερα «offshore διασυνοριακά κέντρα» του πλανήτη, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία της BCG, μόνο ο πλούτος των «τοπ 10 booking centers» κυμαίνεται στα 13,6 τρισ. δολ, τα οποία προσέλκυσαν το 90% των νέων διασυνοριακών ροών κεφαλαίων, κατέχοντας περισσότερο από το 80% του υφιστάμενου διασυνοριακού πλούτου.

Ο παγκόσμιος πλούτος καταγράφει μεν ισχυρή αύξηση, όμως τα οφέλη δεν μοιράστηκαν ισότιμα, παρατηρεί η UBS, καθώς κερδισμένα ήταν κυρίως τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Σήμερα εξάλλου, ενδεικτικό των παγκόσμιων ανισοτήτων, με βάση τους υπολογισμούς της ελβετικής τράπεζας, το πλουσιότερο 1,5% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει σχεδόν το 50% του συνολικού πλούτου. Η άνοδος των χρηματιστηρίων και των χρηματοοικονομικών αγορών αύξησε εξάλλου περισσότερο τον πλούτο όσων διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία άνω των 5 εκατ. δολαρίων.

Εξάλλου, οι πλούσιοι απολαμβάνουν αποδόσεις από τον ήδη υπάρχοντα πλούτο τους, ενώ έχουν επίσης πιο διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια, ενώ όχι μόνο έχουν περισσότερα κεφάλαια για να επενδύσουν, αλλά κυρίως έχουν πρόσβαση σε καλύτερη διαχείριση, σε πιο αποδοτικά προϊόντα και αγορές.

Η διεύρυνση των ανισοτήτων επιτείνεται και από το γεγονός ότι τα στρώματα με χαμηλότερη περιουσία δεν διαθέτουν περιθώριο να «ελιχθούν» στην αγορά, καθώς σε περιόδους κρίσης ή πτώσης των αποδόσεων, είναι πιο ευάλωτα και αναγκάζονται να αποσύρουν κεφάλαια ή και να δανειστούν (αν μπορούν) για να αντιμετωπίσουν ανάγκες ρευστότητας.

Ενώ ο παγκόσμιος πλούτος αυξήθηκε αισθητά, ο διάμεσος πλούτος μειώθηκε στις περισσότερες χώρες, υπογραμμίζοντας ένα αυξανόμενο χάσμα μεταξύ των πλουσιότερων και του υπόλοιπου πληθυσμού, παρατηρεί η UBS, επισημαίνοντας πως το ίδιο φαινόμενο διαπιστώνεται και στην Ελλάδα, όπου ο διάμεσος πλούτος έχει σημειώσει απώλειες, αν και υπολογίζει πως στη χώρα μας σήμερα υπάρχουν 82.000 εκατομμυριούχοι.

Να σημειωθεί επίσης πως η λίστα του Forbes για το 2026 περιλαμβάνει και 21 έλληνες δισεκατομμυριούχους.

Σύμφωνα με τα στατιστικά δεδομένα της ΕΚΤ πάντως, που αφορούν τον πλούτο των νοικοκυριών (Distributional Wealth Accounts, DWA), και τα οποία βασίζονται στους Τριμηνιαίους Λογαριασμούς των Θεσμικών Τομέων αλλά και στην έρευνα της ΕΚΤ για την καταναλωτική εμπιστοσύνη (Household Finance and Consumption Survey, HFCS), η αξία του ακαθάριστου πλούτου των νοικοκυριών στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 1,018 τρισ. ευρώ στο τέλος του 2025, ενώ εάν αφαιρεθεί το χρέος των νοικοκυριών, τότε ο καθαρός πλούτος διαμορφώθηκε στα 924 δισ. ευρώ, με τη διάμεσο του καθαρού πλούτου των νοικοκυριών να εκτιμάται σε 118 χιλιάδες ευρώ.

Αν και καταγράφει σωρευτική αύξηση κατά 19% τη διετία 2024-2025 και συνολικά 23% από τα χαμηλά της περιόδου της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο συνολικός πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών παραμένει πάντως ακόμη 19,2% χαμηλότερα από το γ’ τρίμηνο του 2009, πριν δηλαδή αρχίσει να ξεδιπλώνεται η τραγωδία της ελληνικής χρεοκοπίας.

Κατά τη διάρκεια της ελληνικής κρίσης χρέους, η συρρίκνωση των εισοδημάτων δεν κατανεμήθηκε ισόρροπα, ενώ η μεταγενέστερη περίοδος ανάκαμψης επιβεβαιώνει ότι τα κέρδη της ανάπτυξης ωφελούν δυσανάλογα τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα, με τη θέση των πιο φτωχών στρωμάτων του πληθυσμού να παραμένει εύθραυστη ακόμη και σε συνθήκες γενικότερης οικονομικής επέκτασης.

Τα παραπάνω δεικνύουν και το γεγονός πως παρά την υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας με σωρευτική αύξηση του ΑΕΠ κατά 15% περίπου από το δεύτερο εξάμηνο του 2018 ως σήμερα, έναντι 9,5% της ζώνης του ευρώ αντίστοιχα, εν τούτοις το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας μας παραμένει ακόμη 25% χαμηλότερα από το υψηλό του 2009 και 32% χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ-27, ενώ η παραγωγικότητα, δηλαδή η δυνατότητα μιας οικονομίας να παράγει περισσότερη αξία με τους ίδιους πόρους, κυμαίνεται στο 54% του μέσου όρου της ΕΕ-27.

Σύμφωνα εξάλλου με τα τελευταία στοιχεία του ΟΟΣΑ, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών μειώθηκε κατά 3,6% σε τριμηνιαία βάση στο διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου 2026. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη υποχώρηση μεταξύ των 21 χωρών-μελών που υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία και στις οποίες το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά μέσο όρο 0,2% το ίδιο διάστημα.

Ανάλυση της Alpha Bank αναφέρει, πάντως, πως το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών στην Ελλάδα παραμένει σε ανοδική τροχιά την τελευταία διετία, με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης κοντά στο 5%, ενώ η αύξηση του ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος ήταν εντονότερη από τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό της ίδιας περιόδου (3%).

Η αποταμίευση, ωστόσο, παρέμεινε αρνητική (περίπου -3% του ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος), καθώς η ιδιωτική κατανάλωση σε ονομαστικούς όρους υπερέβη το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, γεγονός που δείχνει ότι ένα μέρος της καταναλωτικής δαπάνης εξακολουθεί να χρηματοδοτείται από εναλλακτικές πηγές, όπως η αξιοποίηση των αποταμιεύσεων που συσσωρεύτηκαν κατά την περίοδο της πανδημίας, αλλά και από τραπεζικό δανεισμό (+6,9% τα καταναλωτικά δάνεια το τελευταίο 12μηνο).

Από τα συνολικά 15,7 τρισ. δολ. που βρίσκονται κρυμμένα στα μεγαλύτερα «offshore διασυνοριακά κέντρα» του πλανήτη, ο πλούτος στα «τοπ 10 booking centers», σύμφωνα με τα στοιχεία της BCG, κυμαίνεται στα 13,6 τρισ. δολ.

Για πρώτη φορά στην πρώτη θέση της σχετικής λίστας βρέθηκε το Χονγκ Κονγκ με 2,9 τρισ. δολ. προσελκύοντας κεφάλαια κυρίως από την ηπειρωτική Κίνα (59%), την Ιαπωνία (13%), τη Βόρεια Αμερική (7%), την Ταϊβάν (3%) και τη Δυτική Ευρώπη (2%), ενώ το 16% των κεφαλαίων αφορά τον υπόλοιπο κόσμο.

Καθώς οι ροές κεφαλαίων από την ηπειρωτική Κίνα όπως εκτιμάται θα αντιπροσωπεύουν ως το 2030 το 68%, το Χονγκ Κονγκ εδραιώνει τον ρόλο του ως πύλης της Κίνας προς τις παγκόσμιες αγορές.

Στα ίδια περίπου επίπεδα (των 2,9 τρισ. δολ.) κυμάνθηκαν τα κεφάλαια που είναι τοποθετημένα στην Ελβετία, η οποία έχασε οριακά μετά από πολλά χρόνια την πρώτη θέση. Η σύνθεση σήμερα των κεφαλαίων που τοποθετούνται στην Ελβετία αφορά με 39% τη Δυτική Ευρώπη, με 21% τη Μέση Ανατολή, με 13% την Ασία-Ειρηνικό, με 11% τη Βόρεια Αμερική, με 8% τη Λατινική Αμερική και με 8% από τον υπόλοιπο κόσμο.

Η γεωπολιτική αβεβαιότητα ενισχύει εκ νέου τον ρόλο της Ελβετίας ως βασικού παγκόσμιου κέντρου διαχείρισης πλούτου, προσελκύοντας ροές προς ασφαλή καταφύγια από πιο ασταθείς περιοχές, όπως η Μέση Ανατολή. Να σημειωθεί πως στην Ελβετία, σύμφωνα με άτυπες έρευνες τμημάτων διαχείρισης πλούτου διεθνών τραπεζών, εκτιμάται πως είναι τοποθετημένα και τα περισσότερα από τα μη καταγεγραμμένα ελληνικών συμφερόντων κεφάλαια, που υπολογίζονται στα 140 δισ. ευρώ.

Η Σιγκαπούρη σημείωσε ισχυρό ρυθμό αύξησης (+10,3%) φθάνοντας τα 2,1 τρισ. δολ., καθώς υπήρξαν ισχυρές καθαρές εισροές κεφαλαίων κυρίως από την Κίνα, την Ινδία και τις αγορές της ASEAN.

Οι ΗΠΑ με 1,6 τρισ. δολάρια καταλαμβάνουν σήμερα την 4η θέση, ενώ για ορισμένους αποτελούν τη «νέα Ελβετία», κάτι που είναι εμφανές π.χ. με τις σκοτεινές εταιρείες-βιτρίνες στο Ντέλαγουερ και τα καταπιστεύματα της Πολιτείας της Νότιας Ντακότα, που προσελκύουν σημαντικά υπεράκτια κεφάλαια κυρίως από τη Λατινική Αμερική.

Στην 5η θέση, με 1 τρισ. δολ., βρίσκεται η ηπειρωτική Βρετανία, ενώ ακολουθούν στην 6η θέση τα Νησιά της Μάγχης και η Νήσος του Μαν με 800 δισ. δολ.

Στην 7η θέση με 721 δισ. δολ. (+11,1%), βρίσκονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, απόρροια και της ταχείας ανάπτυξης της χρηματοοικονομικής υποδομής στο Dubai International Financial Centre (DIFC) και στο Abu Dhabi Global Market (ADGM) αλλά και της ελκυστικότητας της χώρας ως δεύτερης έδρας/τόπου εγκατάστασης για τους υπερπλουσίους (HNW), αν και πλέον το ρίσκο απόρροια των γεωπολιτικών συνθηκών στην περιοχή έχει αυξηθεί.

Το «τοπ 10» συμπληρώνουν το Λουξεμβούργο με 600 δισ. δολ., τα Νησιά Κέιμαν με 500 δισ. δολ. και οι Μπαχάμες με 500 δισ. δολ. Να σημειωθεί πως περισσότερα από 2 τρισ. δολ. βρίσκονται «κρυμμένα» σε άλλα διασυνοριακά κέντρα.