Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat και τις ανακοινώσεις κυβερνητικών στελεχών η Ελλάδα κατά την περίοδο 2019 – 2025 σημείωσε την μεγαλύτερη μείωση του χρέους ως ποσοστό που ΑΕΠ. Παράλληλα πρόσφατες επίσημες ανακοινώσεις εκτιμούν ότι το 2026 η Ελλάδα θα έχει χαμηλότερο χρέος (ως ποσοστό του ΑΕΠ) από την Ιταλία. Κι’ αυτό επειδή στην Ελλάδα ο υψηλός δείκτης χρέους, 209,4% του ΑΕΠ το 2020, μειώθηκε στο 146,1% το 2025 (Διάγραμμα 1) και αναμένεται το 2026 να μειωθεί περαιτέρω στο 137% του ΑΕΠ.
Διάγραμμα 1: Δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ
Πηγή: Eurostat Database, 2026
Η ποσοστιαία αυτή μείωση του χρέους/ΑΕΠ βασίζεται, κατά βάση, στον πληθωρισμό, δεδομένου ότι συντελέστηκε κατά 67% από τον πληθωρισμό και κατά 33% από την ανάπτυξη της ελληνικής της οικονομίας. Κι΄αυτό επειδή κατά την περίοδο 2019-2025 το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 11 ποσοστιαίες μονάδες ενώ το ονομαστικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 34 μονάδες και ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 23 ποσοστιαίες μονάδες (Διάγραμμα 2 & 3).
Διάγραμμα 2: Πραγματικό & Ονομαστικό ΑΕΠ στην Ελλάδα 2019-2025
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ
Διάγραμμα 3: Ετήσιος ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ 2020-2025
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ
Πράγματι, από το Διάγραμμα 3, προκύπτει, ειδικά για την τριετία 2023-2025, ότι η μέση ετήσια μεταβολή του ονομαστικού ΑΕΠ (6,3%) είναι τριπλάσια από την μέση ετήσια μεταβολή του πραγματικού ΑΕΠ (2,1%). Επίσης, από τα στοιχεία της Eurostat (Διάγραμμα 4) για την εξέλιξη του δημοσίου χρέους σε χρηματικές μονάδες στην Ελλάδα διαπιστώνεται ότι οι πρόωρες αποπληρωμές, την περίοδο 2022-2025, ύψους 23,02 δις ευρώ (20,375 δις ευρώ στα GLF και 2,645 δις ευρώ στο ΔΝΤ) δεν έχουν μειώσει το δημόσιο χρέος επειδή, κατά βάση, πραγματοποιήθηκαν με νέο δανεισμό, αφού το δημόσιο χρέος από 339,2 δις ευρώ το 2019, αυξήθηκε στα 362,9 δις ευρώ το 2025.
Διάγραμμα 4: Δημόσιο χρέος Ελλάδα 2019-2025 (σε δις ευρώ)
Πηγή: Eurostat Database, 2026
Έτσι, η μείωση του δείκτη χρέους/ΑΕΠ (από το 209% του ΑΕΠ το 2020 στο 146% του ΑΕΠ το 2025) επιτεύχθηκε λόγω της σημαντικής αύξησης του ΑΕΠ η οποία όμως βασίστηκε, κυρίως, στην αύξηση του πληθωρισμού και όχι στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και την παραγωγικότητα. Το ίδιο στον πληθωρισμό θα βασιστεί και η μείωση του δείκτη χρέους/ΑΕΠ το 2026 δεδομένου ότι η ανάπτυξη εκτιμάται κοντά στο 2%, ενώ ο πληθωρισμός για το 2026 προβλέπεται ότι θα είναι κοντά στο 3,5%-3,7%. Επίσης, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία και τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη στην Ελλάδα για τα έτη 2027 (1,7%), 2028 (1,6%) και 2029 (1,3%) (Πολυετής Δημοσιονομικός Προγραμματισμός 2026-2029), η προοπτική, σύμφωνα με αναλυτές, μιας μείωσης του χρέους στο επίπεδο του 100%-110% του ΑΕΠ μέχρι το 2032, θα επιτυγχάνονταν μόνο με μέση ετήσια ονομαστική ανάπτυξη της τάξης του 5%-5,5%. Όμως το επίπεδο αυτό ανάπτυξης, σε περιβάλλον περιορισμένων σημαντικών ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών πόρων (λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης), θα επιτευχθεί σε συνθήκες υψηλού πληθωρισμού (μέσος όρος ετησίως 3,5%), με ό,τι αυτό αρνητικά συνεπάγεται για το βιοτικό επίπεδο των πολιτών. Πράγματι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat η Ελλάδα παρουσίαζε το δεύτερο υψηλότερο δείκτη φτώχειας στην Ευρώπη με 27,5%, κάτω μόνο από την Βουλγαρία με 29%, με τον μέσο όρο της Ευρώπης να είναι 20,9% (Διάγραμμα 5).
Διάγραμμα 5: Δείκτης ατόμων σε κίνδυνο φτώχειας στην Ευρώπη 2025
Πηγή: Eurostat Database, 2026
Όμως ακόμα χειρότερα παρουσιάζεται η εξέλιξη του βιοτικού επιπέδου των συνταξιούχων την περίοδο 2019-2025, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ο δείκτης φτώχειας των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών στην Ελλάδα αυξήθηκε από 20,5% το 2019 σε 27,7% το 2025, δηλαδή αύξηση κατά 35% (7,2 ποσοστιαίες μονάδες) μόλις σε 3 έτη (Διάγραμμα 6).
Διάγραμμα 6: Δείκτης φτώχειας πληθυσμού ηλικίας 65 ετών και άνω στην Ελλάδ και την Ευρώπη 2018-2025
Πηγή: Eurostat Database, 2026
Με άλλα λόγια, ενώ το 2022 η Ελλάδα είχε περίπου το ίδιο επίπεδο φτώχειας με την Ευρώπη (περίπου στο 20%), το ποσοστό φτώχειας των ηλικιωμένων στην χώρα μας αυξήθηκε το 2025 σε 27,7% (35% αύξηση), όταν στην Ευρώπη μειώθηκε από 20% σε 18,8%. Από τα στοιχεία του Διαγράμματος 6, διαπιστώνεται στην Ελλάδα η ραγδαία αύξηση του ποσοστού φτώχειας των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών από το 2022 και μετά, γεγονός που οφείλεται στο ετήσιο επίπεδο αύξησης των συντάξεων το οποίο υπολείπονταν σημαντικά του επιπέδου του πληθωρισμού. Κι΄ αυτό λόγω του μαθηματικού τύπου από τον οποίο προκύπτει η ετήσια αύξηση του επιπέδου των συντάξεων, ο οποίος είναι έτσι κατασκευασμένος ώστε στις περιπτώσεις όπου ο πληθωρισμός είναι σημαντικά υψηλότερος από την ανάπτυξη, όπως συμβαίνει στην χώρα μας την περίοδο 2020-2025, το επίπεδο της ετήσιας αύξησης των συντάξεων να υπολείπεται του επιπέδου του πληθωρισμού με αποτέλεσμα την σημαντική επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου των συνταξιούχων. Κατά συνέπεια, εάν λάβουμε υπόψη τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ανάπτυξη στην Ελλάδα μέχρι το 2030 της τάξης του 1,6% ετησίως, ένας στόχος μείωσης του χρέους σε 100%-110% του ΑΕΠ μέχρι το 2032 και ετήσιο πληθωρισμό της τάξης του 3,5%, προδιαγράφει περαιτέρω επιδείνωση του επιπέδου διαβίωσης και φτωχοποίησης των πολιτών και κυρίως των συνταξιούχων.
