Άμυνα: Επενδυτής που υποστηρίζεται από τη CIA βοήθησε κορυφαία γερμανική εταιρεία drones να εισέλθει στις ΗΠΑ

Την ώρα που η Ευρώπη προσπαθεί να μειώσει την εξάρτησή της από την Ουάσιγκτον, η περίπτωση της γερμανικής Quantum Systems δείχνει πόσο σημαντικό παραμένει το αμερικανικό κεφάλαιο και δίκτυο επαφών για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Η γερμανική εταιρεία κατασκευής drones Quantum Systems κατάφερε να αποκτήσει από νωρίς πρόσβαση στην αμερικανική αγορά, με σημαντική βοήθεια από την In-Q-Tel (IQT), μια εταιρεία επιχειρηματικών επενδύσεων που συνδέεται στενά με τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Ο συνδιευθύνων σύμβουλος της Quantum Systems, Σβεν Κρουκ, δήλωσε στο Reuters ότι Αμερικανοί επενδυτές, μεταξύ των οποίων και η IQT, βοήθησαν την εταιρεία να ανοίξει πόρτες στην Ουάσιγκτον και να αποκτήσει συμβάσεις με τη CIA και το FBI.

«Έγινε ευκολότερο να ξεκινήσουμε στις ΗΠΑ με πελάτες τη CIA και το FBI», δήλωσε ο Κρουκ, εξηγώντας ότι τα δίκτυα των Αμερικανών επενδυτών επέτρεψαν στην εταιρεία να αποκτήσει πρόσβαση σε σημαντικούς κρατικούς φορείς. Τα έσοδα από τις πρώτες συμβάσεις ήταν περιορισμένα, αλλά είχαν μεγάλη αξία για την αξιοπιστία της εταιρείας.

Η Quantum Systems κατασκευάζει drones αναγνώρισης, επίθεσης και αναχαίτισης, τα οποία χρησιμοποιούνται μεταξύ άλλων από την Ουκρανία και τη Γερμανία. Η εταιρεία έχει πλέον εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές startups στον αμυντικό τομέα, με αποτίμηση περίπου 8 δισ. δολάρια.

Η αντίφαση της ευρωπαϊκής «αυτονομίας»

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να ενισχύσουν την αμυντική τους αυτονομία.

Η Γερμανία επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα μετά τις απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για το μέλλον της αμερικανικής δέσμευσης στο ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, όμως, η προσπάθεια ανασυγκρότησης των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων απαιτεί τεράστιες επενδύσεις και πρόσβαση σε κεφάλαια, τεχνολογία και αγορές.

Εδώ βρίσκεται ένα από τα βασικά οικονομικά προβλήματα της Ευρώπης: διαθέτει σημαντικές αμυντικές εταιρείες και εξαιρετικά εξειδικευμένες startups, αλλά δεν διαθέτει έναν αντίστοιχο μηχανισμό χρηματοδότησης και διασύνδεσης με τις κυβερνητικές αγορές των ΗΠΑ.

Η In-Q-Tel αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Δημιουργήθηκε από στελέχη των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών με στόχο να εντοπίζει και να επενδύει σε τεχνολογίες που έχουν σημασία για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Το όνομά της παραπέμπει μάλιστα στον «Q», τον φανταστικό κατασκευαστή gadgets των ταινιών του Τζέιμς Μποντ.

Οι επενδύσεις της IQT είναι συνήθως σχετικά μικρές, συχνά κάτω από 3 εκατ. δολάρια. Η πραγματική αξία της, όμως, βρίσκεται λιγότερο στο κεφάλαιο και περισσότερο στις διασυνδέσεις της με τους μεγαλύτερους αγοραστές αμυντικής τεχνολογίας στον κόσμο.

Η Τζένιφερ Νέλσον, εκτελεστική αντιπρόεδρος διεθνών δραστηριοτήτων της IQT, δήλωσε στο Reuters ότι το ευρωπαϊκό οικοσύστημα τεχνολογίας αποτελεί σημαντική πηγή καινοτομίας για την αμερικανική εθνική ασφάλεια. Ειδικά για τη Γερμανία, έκανε λόγο για έναν «σημαντικό εταίρο και στρατηγικό σύμμαχο».

Η IQT έχει επενδύσει και σε άλλες εταιρείες τεχνολογίας και άμυνας, μεταξύ των οποίων η Palantir Technologies και η Anduril, δύο από τις πλέον γνωστές εταιρείες του αμερικανικού οικοσυστήματος αμυντικής τεχνολογίας. Στην Ευρώπη έχει επίσης συμμετοχές, μεταξύ άλλων στη γερμανική αμυντική startup Stark.

Ο φόβος της αμερικανικής επιρροής

Η αυξανόμενη παρουσία της IQT στην Ευρώπη προκαλεί, ωστόσο, ανησυχίες. Η Μαρί-Αγκνές Στρακ-Τσίμερμαν, πρόεδρος της Επιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υποστηρίζει ότι η IQT δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας συνηθισμένος χρηματοοικονομικός επενδυτής, λόγω των δεσμών της με τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Όπως επισημαίνει, η συμμετοχή της μπορεί να δημιουργήσει στρατηγική επιρροή πέρα από την απλή επένδυση, μέσω δικαιωμάτων εποπτείας, συμφωνιών ανάπτυξης και αδειοδότησης, αλλά και πρόσβασης σε κρατικές συμβάσεις.

Υπάρχει επίσης ένας πρακτικός περιορισμός: εταιρείες που αναπτύσσουν τεχνολογία στις ΗΠΑ δεν μπορούν να την εξάγουν σε άλλες χώρες χωρίς την αμερικανική έγκριση. Για την Quantum Systems αυτό σημαίνει ότι η παρουσία της στις ΗΠΑ δεν είναι απλώς εμπορική επιλογή.

«Γι’ αυτό έχουμε εργοστάσια στις ΗΠΑ και προσωπικό εκεί», εξήγησε ο Κρουκ, αναφερόμενος στις αμερικανικές απαιτήσεις για τοπική παρουσία ξένων αμυντικών προμηθευτών.

Ο ίδιος πάντως υπογραμμίζει ότι οι διασυνδέσεις δεν αρκούν. «Στο τέλος της ημέρας, τα προϊόντα σου πρέπει να είναι πειστικά», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι Αμερικανοί επενδυτές γνωρίζουν καλύτερα την αμερικανική διοίκηση και μπορούν να διευκολύνουν την επικοινωνία με αυτήν.

Η υπόθεση της Quantum Systems αποκαλύπτει έτσι ένα παράδοξο: η Ευρώπη θέλει μεγαλύτερη αμυντική αυτονομία από τις ΗΠΑ, αλλά οι εταιρείες που καλούνται να οικοδομήσουν αυτή την αυτονομία εξακολουθούν να χρειάζονται αμερικανικό κεφάλαιο, τεχνολογία και πρόσβαση στην αμερικανική αγορά.

Για τους Ευρωπαίους το μήνυμα είναι σαφές. Αν η Ευρώπη θέλει πραγματικά να δημιουργήσει έναν αυτόνομο αμυντικό τεχνολογικό κλάδο, δεν αρκεί να αυξήσει τις κρατικές αμυντικές δαπάνες. Χρειάζεται και ένα ισχυρό ευρωπαϊκό οικοσύστημα χρηματοδότησης και διασύνδεσης startups, αντίστοιχο με αυτό που προσφέρει η In-Q-Tel στις ΗΠΑ.