Εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ κατευθύνονται σε εταιρείες του Διαστήματος, από την Ευρώπη καθώς startups, επενδυτές και κυβερνήσεις επιχειρούν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από αμερικανικούς ομίλους, με κυρίαρχη τη SpaceX του Έλον Μασκ.
Το νέο κύμα χρηματοδοτήσεων καλύπτει σχεδόν κάθε γωνιά της διαστημικής οικονομίας: κατασκευή δορυφόρων, εκτοξεύσεις πυραύλων, τηλεπικοινωνίες και δίκτυα με τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το CNBC, η απόσταση από τις ΗΠΑ παραμένει μεγάλη.
Τα 300 εκατ. ευρώ της Open Cosmos και η Ευρώπη
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Open Cosmos. Η κατασκευάστρια δορυφόρων ανακοίνωσε χρηματοδότηση 300 εκατ. ευρώ, περίπου 346 εκατ. δολαρίων, σε έναν γύρο που καλύφθηκε πάνω από τον αρχικό στόχο.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Ραφέλ Ζορντά Σικιέρ, δήλωσε στο CNBC ότι η Open Cosmos έδωσε προτεραιότητα σε Ευρωπαίους επενδυτές που συμμερίζονται τον σκοπό της. Τα νέα κεφάλαια θα διατεθούν για δορυφορικές υποδομές, υπηρεσίες συνδεσιμότητας και παροχή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο για την Ευρώπη.
Η εταιρεία είναι κερδοφόρα επί πέντε διαδοχικά χρόνια. Η άντληση νέων κεφαλαίων, σύμφωνα με τον επικεφαλής της, οφείλεται στις ευκαιρίες που ανοίγει η αυξανόμενη ζήτηση.
«Πρέπει να υπάρχουν πολλές εταιρείες και θα εμφανιστούν από παντού, από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη, την Κίνα και ολόκληρο τον κόσμο», είπε ο Ζορντά στο CNBC. «Είναι πολύ απίθανο μία και μόνο εταιρεία να μπορεί να εξυπηρετήσει όλη αυτή την παγκόσμια ανάπτυξη».
Βροχή χρηματοδοτήσεων
Η συμφωνία της Open Cosmos είναι μία από τις πολλές που ανακοινώθηκαν μέσα σε δύο εβδομάδες. Όπως καταγράφει το CNBC, η Exploration Company ανακοίνωσε χρηματοδότηση Series C ύψους 450 εκατ. δολαρίων. Η ισπανική εταιρεία πυραύλων PLD Space πρόσθεσε 108 εκατ. ευρώ στον δικό της γύρο, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό στα 288 εκατ. ευρώ.
Η γερμανική HyImpulse άντλησε περισσότερα από 50 εκατ. ευρώ, ενώ η Marlan Space και η Loft Orbital παρουσίασαν πρόγραμμα 1 δισ. δολαρίων για την κατασκευή δικτύου 50 δορυφόρων με τεχνητή νοημοσύνη. Στο εγχείρημα συμμετέχει και η γαλλική Mistral. Την ίδια ώρα, η Amazon Leo παρήγγειλε ακόμη έξι εκτοξεύσεις από την ευρωπαϊκή Arianespace.
Η πρώτη ευρωπαϊκή εμπορική εκτόξευση
Οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες απέκτησαν ισχυρότερο έρεισμα όταν η γερμανική Isar Aerospace έγινε η πρώτη ιδιωτική εταιρεία της Ευρώπης που έθεσε δορυφόρους σε τροχιά. Η startup είχε αντλήσει 270 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο, προκειμένου να αυξήσει την παραγωγή της και να διευρύνει το δίκτυο εκτοξεύσεων. Η επιτυχία της ήρθε σε μια χρονιά κατά την οποία η Ευρώπη έχει αυξήσει τη συχνότητα των αποστολών της. Οι επιδόσεις της, όμως, εξακολουθούν να υπολείπονται κατά πολύ της SpaceX, η οποία πραγματοποιεί συχνές εκτοξεύσεις με τους πυραύλους Falcon 9 και Falcon Heavy για το Starlink και άλλους πελάτες.
Το βαθύ χάσμα με τις ΗΠΑ
Η επενδυτική κινητικότητα δεν έχει ακόμη αλλάξει τις διεθνείς ισορροπίες. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ που επικαλείται το CNBC, το 67% των αποδεκτών ιδιωτικών επενδύσεων στον διαστημικό τομέα το 2025 είχε έδρα στις ΗΠΑ. Το αντίστοιχο ποσοστό για την Ευρώπη περιοριζόταν στο 12,8%. Το μέγεθος της διαφοράς αποτυπώνει και η χρηματοδότηση της αμερικανικής Stoke Space. Η εταιρεία άντλησε μόνη της 1 δισ. δολάρια, για να επιταχύνει την ανάπτυξη του επαναχρησιμοποιούμενου πυραύλου Nova.
Τα δημόσια κονδύλια κινούνται στην ίδια κατεύθυνση. Ο αμερικανικός δημόσιος προϋπολογισμός για το Διάστημα διαμορφώθηκε περίπου στα 77 δισ. δολάρια το 2024, σύμφωνα με το Space Foundation. Το European Space Policy Institute υπολογίζει ότι ήταν σχεδόν πενταπλάσιος από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό.
Συνεργασίες εκτός Ευρώπης
Παρά την προσπάθεια δημιουργίας ευρωπαϊκών υποδομών, οι εταιρείες της ηπείρου συνεχίζουν να συνεργάζονται με παρόχους εκτοξεύσεων από όλο τον κόσμο. Ο Ζορντά ανέφερε στο CNBC ότι η Open Cosmos έχει εκτοξεύσει δορυφόρους με τη SpaceX και τη Rocket Lab, αλλά και με την Arianespace. Παράλληλα, έχει συνάψει συμφωνίες με παρόχους στην Ινδία και την Ιαπωνία. Οι συνεργασίες προσφέρουν περισσότερες επιλογές, αλλά δείχνουν και πόσο δύσκολο είναι για την Ευρώπη να κινηθεί άμεσα χωρίς υπηρεσίες από άλλες διαστημικές αγορές.
Ο κίνδυνος του κατακερματισμού
Στη μάχη για τη μείωση του χάσματος με τις ΗΠΑ δεν αρκούν μόνο οι επενδύσεις. Χρειάζεται και κοινή ευρωπαϊκή κατεύθυνση, ένα ζήτημα που αναδείχθηκε στη Διεθνή Σύνοδο για το Διάστημα, την οποία φιλοξένησε στο Παρίσι ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Σύμφωνα με το CNBC, οι συζητήσεις έφεραν στην επιφάνεια πολιτικές εντάσεις που ενδέχεται να δυσκολέψουν την ευρωπαϊκή προσπάθεια.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος, Άντριους Κουμπίλιους, χαιρέτισε την εισροή πρόσθετων κεφαλαίων. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι επενδύσεις μπορούν να υπονομεύσουν τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες, εάν τα κράτη τις χρησιμοποιήσουν για ξεχωριστές εθνικές στρατηγικές αντί για στενότερο συντονισμό.
