Σε φάση ήπιας ανάπτυξης, αλλά ταυτόχρονα μεγαλύτερης συγκέντρωσης, εισέρχεται η ελληνική ναυτιλία, με το 2025 να επιβεβαιώνει δύο παράλληλες τάσεις: ο ελληνόκτητος στόλος εξακολουθεί να μεγαλώνει, όμως με χαμηλότερη ταχύτητα, ενώ η ισχύς μεταφέρεται όλο και περισσότερο προς τους μεγάλους ομίλους.
Η ετήσια έρευνα της Petrofin Research, του Τεντ Πετρόπουλου, για τις βασικές εξελίξεις στην ελληνική ναυτιλία το 2025 και τις προοπτικές του 2026 καταγράφει έναν ελληνικό στόλο 493,4 εκατ. dwt, αυξημένο κατά 1% σε σχέση με το 2024, και 6.822 πλοία, 114 περισσότερα μέσα σε έναν χρόνο. Την ίδια στιγμή, ο αριθμός των ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών υποχώρησε οριακά στις 587 από 588.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη συγκέντρωση του κλάδου. Οι εταιρείες με στόλο άνω των 25 πλοίων μειώθηκαν κατά μία, στις 59, αλλά αύξησαν τη χωρητικότητά τους κατά 4,2 εκατ. dwt και πλέον ελέγχουν περίπου το 69% του συνολικού στόλου. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η ενίσχυση των εταιρειών που διαχειρίζονται πάνω από 1 εκατ. dwt: αυξήθηκαν στις 89 και ελέγχουν πλέον 80,8% της συνολικής ελληνικής χωρητικότητας.
Στον αντίποδα, συνεχίζεται η υποχώρηση των μικρών σχημάτων. Οι εταιρείες με ένα ή δύο πλοία μειώνονται σταθερά, καθώς το συγκεκριμένο μέγεθος στόλου θεωρείται όλο και δυσκολότερο να παραμείνει βιώσιμο μακροπρόθεσμα. Η Petrofin επισημαίνει ότι οι οικονομίες κλίμακας ευνοούν τους μεγαλύτερους ομίλους σε χρηματοδότηση, ασφάλιση, προμήθειες, ναυλώσεις και λειτουργικό κόστος, την ώρα που οι αυξανόμενες κανονιστικές απαιτήσεις επιβαρύνουν δυσανάλογα τους μικρούς πλοιοκτήτες.
Παρά τη συγκρατημένη αύξηση, το 2025 έφερε μια μικρή βελτίωση στην ηλικιακή εικόνα του στόλου. Η μέση ηλικία υποχώρησε στα 14,5 χρόνια, καθώς αυξήθηκαν οι αγορές νεότερων μεταχειρισμένων, οι πωλήσεις παλαιότερων πλοίων και οι παραδόσεις νεότευκτων. Ωστόσο, η ανανέωση δεν έχει ακόμη περάσει πλήρως στα συνολικά μεγέθη: οι στόλοι ηλικίας 15-19 ετών και άνω των 20 ετών αντιπροσωπεύουν πλέον το 17% της χωρητικότητας, έναντι 14% το 2024.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα ανά κατηγορία. Στα bulk carriers ο στόλος παρέμεινε ουσιαστικά σταθερός, ενώ στα containerships η χωρητικότητα αυξήθηκε κατά 2,13%. Στα δεξαμενόπλοια η χωρητικότητα παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητη, αλλά η μέση ηλικία μειώθηκε για πρώτη φορά από το 2017, λόγω παραδόσεων νεότευκτων και πωλήσεων παλαιότερων μονάδων. Η μεγαλύτερη δυναμική, ωστόσο, καταγράφεται στους στόλους μεταφοράς αερίων. Ο ελληνόκτητος στόλος μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG Carriers) αυξήθηκε κατά 9% σε dwt, ενώ στα LPG η αύξηση έφθασε το 22%.
Η Κίνα «πήρε κεφάλι»
Η σχετική επιβράδυνση φαίνεται και στη σύγκριση με τον διεθνή ανταγωνισμό. Με βάση στοιχεία της Clarksons που παραθέτει η έκθεση, την περίοδο 2020-2025 ο ελληνικός στόλος αυξανόταν κατά μέσο όρο κατά 2% ετησίως, έναντι 3% του παγκόσμιου στόλου και 8% του κινεζικού. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία σε όρους DWT, η Κίνα προηγείται στην παγκόσμια κατάταξη με 492 εκατομμύρια DWT, ακολουθούμενη από την Ελλάδα με 428 εκατομμύρια DWT και την Ιαπωνία με 271 εκατομμύρια DWT.
Το μεγάλο στοίχημα για τα επόμενα χρόνια βρίσκεται, πάντως, στα ναυπηγεία. Το ελληνικό orderbook αυξήθηκε από 511 πλοία και 43,8 εκατ. dwt στο τέλος του 2024 σε 679 πλοία και 60,4 εκατ. dwt στο τέλος του 2025, άνοδος 37,9% σε όρους χωρητικότητας. Η επιτάχυνση των παραγγελιών και οι παραδόσεις που φθάνουν έως το 2030 δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ταχύτερη ανάπτυξη του στόλου τα επόμενα χρόνια.
Παράλληλα, καταγράφεται μια σημαντική αλλαγή στις επιλογές καυσίμου. Στο ελληνικό βιβλίο παραγγελιών το μερίδιο των συμβατικών πλοίων IFO αυξήθηκε στο 86% τον Ιούλιο του 2026, από 76%, ενώ το LNG υποχώρησε από 21% στο 12%. Η εικόνα δείχνει ότι η αβεβαιότητα γύρω από το μελλοντικό ρυθμιστικό πλαίσιο και την οικονομική βιωσιμότητα των εναλλακτικών καυσίμων επηρεάζει πλέον άμεσα τις επενδυτικές αποφάσεις.
Την ίδια ώρα, η γεωπολιτική αβεβαιότητα λειτουργεί μέχρι στιγμής περισσότερο ως στήριγμα παρά ως τροχοπέδη για τις ναυλαγορές. Η σύγκρουση με το Ιράν, οι διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα, οι κυρώσεις και η αναδιάταξη των εμπορικών ροών έχουν αυξήσει τα ton-miles και μειώσει την αποδοτικότητα του διαθέσιμου στόλου. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ClarkSea Index ξεπέρασε τα 45.000 δολάρια ημερησίως τον Αύγουστο του 2026, από λίγο πάνω από 12.000 δολάρια τον Ιούνιο του 2020.
Το βασικό ρίσκο είναι πλέον διπλό: από τη μία η γεωπολιτική και ενεργειακή κρίση και από την άλλη η ταχεία αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς χωρητικότητας. Για την ελληνική ναυτιλία, όμως, το μεγάλο κύμα νεότευκτων δείχνει ότι η επόμενη φάση ανάπτυξης έχει ήδη δρομολογηθεί. Και όλα δείχνουν ότι θα συνοδευθεί από ακόμη μεγαλύτερη συγκέντρωση της ισχύος στους μεγάλους ελληνικούς ναυτιλιακούς ομίλους.
