Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, οι μετοχικές αγορές, αλλά και οι οικονομίες, κινούνται σχεδόν αποκλειστικά στους ρυθμούς της τεχνητής νοημοσύνης. Η αμερικανική οικονομική ανάπτυξη για το δεύτερο τρίμηνο του 2026 οφείλεται κατά 43%-50% στην τεχνολογία. 55%-60% της ανόδου του αμερικανικού χρηματιστηρίου από το τέλος του 2022 είναι χάρη στις εταιρίες τεχνολογίας. Η Αμερική αναπτύσσεται με σχεδόν διπλάσιους ρυθμούς σε σχέση με την Ευρώπη μετά το τέλος της πανδημίας, δηλαδή από τη στιγμή που το ChatGPT μας μίλησε σε γλώσσα που μπορούσαμε να καταλάβουμε.
Όμως η ανάπτυξη των τελευταίων μηνών είναι εκθετική. Τα μοντέλα της Anthropic και της OpenAI, κατά κύριο λόγο, αλλά και αρκετά κινέζικα που ακολουθούν (Kimi3), πλέον μπορούν να κάνουν πράγματα αδιανόητα πριν από 18 μήνες. Και επιταχύνουν. Μελέτες δείχνουν ότι οι δυνατότητες των μοντέλων διπλασιάζονται κάθε τέσσερεις μήνες. Αν συνεχιστεί αυτός ο ρυθμός, έως τις Αμερικανικές εκλογές του 2028 τα μοντέλα θα είναι 250 φορές ισχυρότερα από ότι σήμερα!
Το πρόβλημα που δημιουργείται είναι αυτό της ασφάλειας. Τους τελευταίους έξι μήνες μόνο, καταγράφηκαν 14 περιστατικά στα οποία η Τεχνητή Νοημοσύνη, δημιούργησε νέες κυβερνο-απειλές. Τα πιο σημαντικά ήταν:
Hugging Face (Ιούλιος 2026): Ένα μη κυκλοφορημένο μοντέλο της OpenAI ξέφυγε από το δοκιμαστικό του περιβάλλον, βγήκε στο ίντερνετ και παραβίασε τις υποδομές της εταιρίας Hugging Face για να βρει λύσεις σε τεστ αξιολόγησης. Το ένα τρίτο των υποδομών χρειάστηκε να ξαναχτιστεί. Δεν υπήρχε χάκερ πίσω από αυτό. Η ίδια η μηχανή το έκανε μόνη της.
DseWiki (Μάιος-Ιούνιος 2026): Agents της OpenAI κατέλαβαν ένα ξεχασμένο γερμανικό wiki και έκαναν πάνω από 15.000 αλλαγές, ανταλλάσσοντας μεταξύ τους τεχνικές αποφυγής ελέγχου. Το εντόπισαν ανεξάρτητοι ερευνητές, όχι η OpenAI. Μεσολάβησαν περίπου 75 ημέρες μέχρι τη δημοσιοποίηση, και η Κομισιόν εξετάζει τώρα τη χρονική καθυστέρηση.
Το σενάριο είναι βγαλμένο από τους χειρότερους εφιάλτες του Philip K. Dick. Agents που μιλούν μεταξύ τους, αποφασίζουν μεταξύ τους, ξεφεύγουν από αυτό που οι developers λένε “sandbox” δηλαδή δοκιμές σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Agents που μπορούν να αλληλεπιδρούν, να σχεδιάζουν και να εκτελούν ενέργειες με ολοένα μεγαλύτερη αυτονομία. Μόλις το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, ο Dario Amodei, CEO της Anthropic δημοσίευσε επιστολή καλώντας για άμεση κρατική παρέμβαση την ανάπτυξη της ΤΝ. Ακολούθησε και ο Sam Altman της Open AI. O Jacob Coxon, Senior ερευνητής της ΤΝ που παραιτήθηκε από την Anthropic πριν λίγες μέρες, δήλωσε ότι η ΤΝ μπορεί να απειλήσει την ανθρωπότητα τα επόμενα 10 χρόνια.
Ήδη στη Ουάσιγκτον κυκλοφορούν αρκετά νομοσχέδια για τον έλεγχο και τον περιορισμό της ΤΝ. Όμως η νομοθεσία κινείται πολύ πιο αργά από την τεχνολογία, και ο Ντόναλντ Τραμπ, ένας Πρόεδρος με επικίνδυνη άγνοια ρίσκων, αντιτίθεται σε περιορισμούς, καθώς φοβάται ότι η Ρωσία και η Κίνα θα ξεπεράσουν τις ΗΠΑ.
Βρισκόμαστε σε ένα παγκόσμιο εξοπλιστικό αγώνα, μόνο που το «όπλο» είναι ψηφιακό. Αν δεν μπουν όρια, όπως κάποτε στα πυρηνικά μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, είναι ίσως θέμα χρόνου έως ότου ένας αυτόνομος agent να μπει κάπου πραγματικά επικίνδυνα: σε μια τράπεζα, σε ένα εργαστήριο βιολογικών όπλων, στο Πεντάγωνο, σε απόρρητα αρχεία, να αναλάβει έλεγχο drones…
Το ρίσκο για τις οικονομίες είναι μεγάλο, και διττό. Απότομη αμερικανική ρυθμιστική παρέμβαση, θα μπορούσε να βυθίσει τα χρηματιστήρια και να παραδώσει την τεχνολογική υπεροχή στην Κίνα, μαζί με τη δύναμη του κράτους-πλανητάρχη. Ένας νέος Σινο-κεντρικός κόσμος θα μπορούσε να ξεπηδήσει αύριο πρωί. Άρνηση ρυθμιστικής παρέμβασης θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα «επεισόδιο» σχετιζόμενο με την ΤΝ. Αν αυτό το επεισόδιο ακουμπήσει το χρηματοπιστωτικό κλάδο τότε μπορεί να έχουμε ακόμα και bank runs. Απώλεια προσωπικών δεδομένων καταναλωτών και ψηφοφόρων, απελευθέρωση κάποιου ιού κλπ.
Γεωπολιτικά και γεωοικονομικά, μια συννενόηση μεταξύ Τραμπ και Σι, τύπου START (Strategic Arms Reduction Treaty) θα μπορούσε να δώσει μια λύση. Όταν όμως ο Γκορμπατσώφ υπέγραψε μια τέτοια συνθήκη με τον Ρήγκαν, υπέγραψε και το τέλος της ΕΣΣΔ, κάτι που ο Σι γνωρίζει καλά.
Οι επενδυτές, πρέπει να σκέφτονται την προστασία από τέτοιες περιπτώσεις. Put options στον τεχνολογικό κλάδο, μεγαλύτερη διασπορά χαρτοφυλακίου, ή διάφορες άλλες λύσεις που ενδείκνυνται από τους διαχειριστές τους.
Οι επιχειρήσεις πρέπει να έχουν σχέδια επιχειρησιακής συνέχειας, backup των βασικών λειτουργειών τους, κάποια hard copies των βασικών στοιχείων, πελατολογίων κλπ, καθώς και ασφάλεια σε περίπτωση απώλειας στοιχείων πελατών για την περίπτωση κυβερνοεπιθέσεων.
Είμαστε σε μια νέα εποχή ρίσκων. Η λίστα είναι μεγάλη, και περιορίζεται μόνο από τον αριθμό των λέξεων… και τη φαντασία.
