Οι αρχηγοί των στρατών της Τουρκίας και του Πακιστάν θα βρεθούν στο Ριάντ για έκτακτη συνάντηση μετά την έκκληση της Σαουδικής Αραβίας να ενεργοποιηθεί ό,τι προβλέπεται στην αμυντική συμφωνία των τριών χωρών, γνωστή ως Συμφωνία της Μέκκας, λόγω του εντεινόμενου πολέμου κατά των Χούθι της Υεμένης.
Η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, που υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου, θεωρεί μια επίθεση εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας ή του Πακιστάν ως επίθεση εναντίον και των τριών
Το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας επιβεβαίωσε την Παρασκευή ότι ο στρατηγός Σελτζούκ Μπαϊρακταρόγλου, αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, θα μεταβεί στη Σαουδική Αραβία.
Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του Πακιστάν, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, αναμένεται επίσης να φτάσει σύντομα στη σαουδική πρωτεύουσα, όπως έμαθε το Al Jazeera, αν και η Υπηρεσία Δημοσίων Σχέσεων των Ενόπλων Δυνάμεων (Inter-Services Public Relations), το τμήμα επικοινωνίας του στρατού του Πακιστάν, δεν απάντησε σε αίτημα επιβεβαίωσης σχετικά με το αν ο Μουνίρ είχε αναχωρήσει για το Ριάντ.
Οι επιθέσεις-αντίποινα των Χούθι συνεχίζονται
Το AJ τονίζει ότι οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε συνέχεια αιτήματος της Σαουδικής Αραβίας προς την Τουρκία και το Πακιστάν να πραγματοποιηθεί συνάντηση των στρατιωτικών ηγετών τους, μετά από εβδομάδες επιθέσεων με πυραύλους και drones από τους Χούθι εναντίον σαουδικών εδαφών.
Οι Χούθι ανακοίνωσαν την Πέμπτη ότι εκτόξευσαν δεκάδες πυραύλους και drones εναντίον σαουδικών στόχων.
Ανάμεσα στις επιθέσεις, όπως ισχυρίστηκαν, σημειώθηκε και μία εναντίον ενός «ευαίσθητου στόχου» στο Ριάντ και εναντίον εγκαταστάσεων της Saudi Aramco στο Γιανμπού.
Οι σαουδικές αρχές ανέφεραν ότι τα συστήματα αεροπορικής άμυνας αναχαίτισαν έξι βαλλιστικούς πυραύλους που είχαν ως στόχο το Ταΐφ και το Γιανμπού και εξέδωσαν προειδοποιήσεις έκτακτης ανάγκης για τη Μέκκα, την Τζέντα και το Γιανμπού.
Η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, που υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου, θεωρεί μια επίθεση εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας ή του Πακιστάν ως επίθεση εναντίον και των τριών.
Η περιγραφή της Σαουδικής Αραβίας για τις ημέρες πριν από τη συνάντηση της Παρασκευής έδειξε πόσο επείγουσα θεωρεί το Ριάντ την τωρινή κρίση.
Τρεις διαφορετικές αφηγήσεις
Η συνάντηση μεταξύ των αρχηγών των Γενικών Επιτελείων των τριών συμμάχων ανακοινώθηκε για πρώτη φορά μετά από συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη στις 24 Σεπτεμβρίου μεταξύ του υπουργού Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπα Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, του αναπληρωτή πρωθυπουργού και υπουργού Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ και του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, συζήτησαν τις λεπτομέρειες για μια επείγουσα συνάντηση των αρχηγών των Γενικών Επιτελείων, με σκοπό να διερευνήσουν τρόπους υποστήριξης της Σαουδικής Αραβίας στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Η δήλωση καταδίκασε τις επιθέσεις που στοχεύουν τη Μέκκα καθώς και πολιτικές και οικονομικές εγκαταστάσεις στο σαουδαραβικό βασίλειο και επιβεβαίωσε το δικαίωμα της Σαουδικής Αραβίας να αμυνθεί σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Η περιγραφή της ίδιας συνάντησης από το Πακιστάν ήταν πιο επιφυλακτική.
«Στο πλαίσιο της Κοινής Αμυντικής Συμφωνίας της Μέκκας (MJDA), εξετάσαμε την πρόοδο προς τη δημιουργία των θεσμικών δομών που προβλέπονται από τη συμφωνία και ανταλλάξαμε απόψεις σχετικά με ζητήματα περιφερειακής και διεθνούς ασφάλειας», ανέφερε ο Νταρ σε ανάρτησή του.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας υιοθέτησε έναν εξίσου μετριοπαθή τόνο κατά τη συνάντηση στη Νέα Υόρκη.
Τα τουρκικά κρατικά μέσα ενημέρωσης την περιέγραψαν ως ανασκόπηση των εν εξελίξει «τεχνικών διαπραγματεύσεων» με στόχο τη θεσμοθέτηση της συμφωνίας, εν όψει μιας μελλοντικής συνεδρίασης της Στρατηγικής Επιτροπής Πολιτικής και Άμυνας.
Αλλαγή τόνου
Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο Φιντάν είχε υιοθετήσει μια σαφώς διαφορετική στάση σε ζωντανή συνέντευξη στον τουρκικό τηλεοπτικό σταθμό NTV.
«Η συμφωνία μας περιλαμβάνει μια συμμαχική δέσμευση, τηρούμε τον λόγο μας», είπε.
«Οι στρατιωτικές ανάγκες τους θα μπορούσαν να αφορούν συγκεκριμένα ορισμένους τεχνικούς τομείς και δεν θα είχαμε κανένα πρόβλημα να τις καλύψουμε», πρόσθεσε.
Ούτε η περιγραφή της συνάντησης στη Νέα Υόρκη από το Ισλαμαμπάντ, ούτε από την Άγκυρα ανέφερε τις επιθέσεις των Χούθι που είχαν προκαλέσει τη δήλωση της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν.
Οι προειδοποιήσεις των ανταρτών της Υεμένης
Αυτή η επιφύλαξη ενδέχεται να συνδέεται με τις άμεσες προειδοποιήσεις που έχουν απευθύνει οι Χούθι τόσο στην Τουρκία, όσο και στο Πακιστάν, σύμφωνα με αναλυτές.
Οι Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν σημειώσει τις τελευταίες ημέρες εντυπωσιακές εδαφικές κατακτήσεις εναντίον των δυνάμεων της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, οι οποίες υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία.
Κατέλαβαν τη στρατηγικής σημασίας πόλη-λιμάνι Μόχα και στη συνέχεια σχεδόν ολόκληρη την ακτή της Ερυθράς Θάλασσας, συμπεριλαμβανομένων αρκετών νησιών.
Αυτό έδωσε στην οργάνωση μεγαλύτερο έλεγχο επί του στενού Μπαμπ αλ-Μάντεμπ, του εξαιρετικά σημαντικού θαλάσσιου περάσματος που χρησιμοποιούσε η Σαουδική Αραβία για την εξαγωγή πετρελαίου, αφού ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είχε ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ.
Αυτή την εβδομάδα, οι Χούθι προχώρησαν επίσης προς τα ορεινά της Υεμένης, ενώ οι μάχες με τις κυβερνητικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία έχουν κλιμακωθεί.
«Σιδερένια γροθιά»
Οι αντάρτες της Υεμένης έχουν εκτοξεύσει πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά της Σαουδικής Αραβίας και έχουν απειλήσει συμμάχους της.
Ο Μοχάμεντ αλ-Μπουχάιτι, μέλος του πολιτικού γραφείου του κινήματος των Χούθι, δήλωσε αυτή την εβδομάδα σε ιρακινή τηλεοπτική εκπομπή ότι το Πακιστάν και η Τουρκία θα αντιμετωπιστούν με «σιδερένια γροθιά» αν εμπλακούν στον πόλεμο.
Ο Τουγκράλ Γιαμίν, απόστρατος ταξίαρχος και υψηλόβαθμος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Ισλαμαμπάντ, δήλωσε στο Al Jazeera ότι οι περιορισμοί ισχύουν και για το Ισλαμαμπάντ και για την Άγκυρα.
«Η αποστολή στρατευμάτων θα ήταν δύσκολη, καθώς ο στρατός του Πακιστάν έχει ήδη επιβαρυνθεί στο έπακρο λόγω εξωτερικών και εσωτερικών απειλών», δήλωσε, αναφερόμενος στις συνεχιζόμενες συγκρούσεις στα σύνορα με το Αφγανιστάν, στις επίμονες εντάσεις με την Ινδία και στις αυξανόμενες επιθέσεις στο εσωτερικό της χώρας από ένοπλες ομάδες.
«Επίσης, αποτελεί αντικείμενο εικασιών το αν η Τουρκία θα ήταν πρόθυμη να αποσπάσει στρατεύματα προς τη Σαουδική Αραβία. Η Τουρκία έχει τις δεσμεύσεις της προς το ΝΑΤΟ και τα σύνορά της με τη Συρία δεν είναι απολύτως ασφαλή», πρόσθεσε.
Μαχητές και υποστηρικτές των Χούθι πανηγυρίζουν τις πρόσφατες νίκες τους σε συγκέντρωση στη Σαναά.
Το Ριάντ βιάζεται
Το θρησκευτικό κατεστημένο της Σαουδικής Αραβίας υιοθέτησε έναν ακόμη πιο επείγοντα τόνο από ό,τι το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας.
Ο Μεγάλος Μουφτής σεΐχης Σαλέχ Αλ-Φαουζάν κάλεσε τις δυνάμεις να «σταθούν ενωμένες ενάντια σε αυτή την παραπλανημένη αίρεση και την αποκλίνουσα οργάνωση», αναφερόμενος στους Χούθι.
Περιέγραψε την υπεράσπιση των συνόρων του σαουδαραβικού βασιλείου ως καθήκον «για το οποίο θυσιάζονται ζωές και ψυχές».
Σε ένα σπάνιο μήνυμά του, ο βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας, Σαλμάν εξέφρασε παρόμοια θέση λίγες ημέρες νωρίτερα, κατηγορώντας τους Χούθι ότι προσπάθησαν να επιτεθούν ξανά στη Μέκκα και δηλώνοντας σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στην Τζέντα ότι η απόπειρα αυτή παραβίαζε τους ιερότερους τόπους του Ισλάμ.
Ο Γκοκάν Ερέλι, εμπειρογνώμονας διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Ιμπν Χαλντούν της Κωνσταντινούπολης, δήλωσε στο Al Jazeera ότι το μήνυμα του μουφτή ήταν σημαντικό σε εσωτερικό επίπεδο, ακόμη και αν η πρακτική του επίδραση στο Πακιστάν και την Τουρκία είναι περιορισμένη.
«Η εξουσία του μουφτή έχει πράγματι πραγματικό βάρος στο εσωτερικό της Σαουδικής Αραβίας, και αυτή η δήλωση λειτουργεί πάνω απ’ όλα ως εργαλείο κινητοποίησης που απευθύνεται στους στρατιώτες στην πρώτη γραμμή, προσδίδοντας σε έναν μακρύ και δαπανηρό πόλεμο ένα πνευματικό, θρησκευτικό στήριγμα που καθιστά τις θυσίες πιο εύκολο να γίνουν αποδεκτές», υποστήριξε.
«Όσον αφορά το Πακιστάν και την Τουρκία, η επίδραση αφορά περισσότερο τον τόνο παρά την υποχρέωση. Και οι δύο κυβερνήσεις συνεργάζονται ήδη με το Ριάντ μέσω υφιστάμενων συμφωνιών ασφαλείας, και η θρησκευτική διατύπωση ενισχύει κυρίως τη ρητορική της αλληλεγγύης χωρίς να μεταβάλλει τους επίσημους όρους αυτών των δεσμεύσεων», πρόσθεσε ο Ερέλι.
Ένας διπλωμάτης της περιοχής δήλωσε στο Al Jazeera ότι το μήνυμα αυτό αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή.
«Το (σ.σ. σαουδικό) κοινό έχει αποκτήσει όλο και μεγαλύτερη συνειδητοποίηση της απειλής που αποτελούν οι Χούθι, καθώς λαμβάνει τακτικά προειδοποιήσεις από σειρήνες για πυραυλικές επιθέσεις των Χούθι που συνήθως στοχεύουν σε υποδομές πολιτών», ανέφερε ο διπλωμάτης, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.
«Ωστόσο, αυτή η ομιλία σηματοδοτεί μια ευρύτερη προσέγγιση για την ευαισθητοποίηση των πολιτών και αποτελεί ένδειξη ότι η κατάσταση πιθανότατα θα επιδεινωθεί, αντί να βελτιωθεί», τόνισε.
Στιγμιότυπο από την πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής της Συμφωνίας Κοινής Άμυνας της Μέκκας στην Κωνσταντινούπολη, 31 Αυγούστου 2026.
Διορίστηκε ο πρώτος γενικός γραμματέας της Συμφωνίας της Μέκκας
Ο πρόεδρος του τουρκικού κοινοβουλίου, Νουμάν Κουρτουλμούς δήλωσε την Παρασκευή ότι η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας δεν είχε ακόμη υποβληθεί προς έγκριση στην τουρκική Βουλή.
Ο ίδιος ανέφερε ότι αναμένει να υποβληθεί επίσημα όταν το τουρκικό κοινοβούλιο επιστρέψει από τη διακοπή των εργασιών του την 1η Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Τουρκίας, οι διεθνείς συμφωνίες τίθενται σε ισχύ μόνο αφού επικυρωθούν από το κοινοβούλιο.
Δύο ημέρες πριν από τη συνάντηση στη Νέα Υόρκη, το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν ανακοίνωσε ότι ο απόστρατος υποστράτηγος Νάουμαν Μαχμούντ είχε διοριστεί ως πρώτος γενικός γραμματέας της συμφωνίας.
Ο Μαχμούντ είναι πρώην υψηλόβαθμος αξιωματικός της Inter-Services Intelligence, της κύριας υπηρεσίας πληροφοριών του Πακιστάν, και θα ηγηθεί της Γενικής Γραμματείας της Συμφωνίας, η οποία βρίσκεται σε φάση σύστασης στο Ριάντ.
«Στην πράξη, το Πακιστάν μόλις έστειλε έναν απόστρατο στρατηγό τριών αστέρων στο Ριάντ για να αναλάβει το αξίωμα του γενικού γραμματέα της Κοινής Αμυντικής Συμμαχίας», δήλωσε ο Γιαμίν.
«Το καθήκον που έχει μπροστά του είναι να αξιολογήσει γρήγορα την κατάσταση και να προτείνει κάποιες ρεαλιστικές λύσεις», τόνισε.
Το Πακιστάν «διαθέτει ήδη συμβούλους, εκπαιδευτές, υπεύθυνους εφοδιαστικής και τεχνικούς επί τόπου (σ.σ. στη Σαουδική Αραβία) στο πλαίσιο προηγούμενων διμερών πρωτοκόλλων», πρόσθεσε.
Τον Απρίλιο, το Ριάντ επιβεβαίωσε την άφιξη πακιστανικής στρατιωτικής δύναμης, η οποία περιλαμβάνει μαχητικά και αεροσκάφη υποστήριξης, στην αεροπορική βάση «Βασιλιάς Αμπντουλαζίζ» στην Ανατολική Επαρχία του σαουδαραβικού βασιλείου.
Η εν λόγω ανάπτυξη, στο πλαίσιο της Στρατηγικής Συμφωνίας Αμοιβαίας Άμυνας μεταξύ των δύο χωρών που υπογράφηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο, πραγματοποιήθηκε εν μέσω επιθέσεων κατά της Σαουδικής Αραβίας από το Ιράν.
Το Πακιστάν έχει εκπαιδεύσει χιλιάδες μέλη του σαουδικού στρατού από το 1967 και έχει σταθμεύσει στρατεύματα στο βασίλειο από τη δεκαετία του 1970, μεταξύ άλλων για την προστασία των πετρελαϊκών υποδομών στην Ανατολική Επαρχία.
Μια συμμαχία που δοκιμάζεται
Ο Ερέλι δήλωσε ότι το πρόβλημα της Σαουδικής Αραβίας δεν είναι η έλλειψη πόρων.
«Οι πόροι της Σαουδικής Αραβίας, η αεροπορική της ισχύς και η πολυετής εξωτερική υποστήριξη υπάρχουν», είπε.
«Το πραγματικό πρόβλημα εδώ έγκειται σε μια κατακερματισμένη συμμαχία με πολλούς παράγοντες επί τόπου (σ.σ. στην Υεμένη). Η περιορισμένη στρατιωτική δέσμευση των ΗΠΑ έχει αναγκάσει το Ριάντ να επωμιστεί μόνο του το μεγαλύτερο μέρος του επιχειρησιακού βάρους, επιβαρύνοντας τις δυνατότητες αεροπορικής άμυνάς του», εξήγησε.
Η Γαλλία και η Βρετανία έχουν προσφέρει αμυντική υποστήριξη.
Η Βρετανία συμφώνησε αυτή την εβδομάδα να ανεφοδιάσει με καύσιμα τα σαουδικά αεροσκάφη που εκτελούν αμυντικές αποστολές.
Η Γαλλία επιβεβαίωσε την Παρασκευή ότι αποστέλλει στρατεύματα για τη φύλαξη του σημαντικού τερματικού σταθμού πετρελαίου στο Γιανμπού, το λιμάνι της Ερυθράς Θάλασσας που χρησιμοποιεί η Σαουδική Αραβία για να παρακάμψει τα Στενά του Ορμούζ.
Παρά την αυξανόμενη εκδήλωση υποστήριξης από το Πακιστάν, την Τουρκία, τη Γαλλία και τη Βρετανία, ο περιφερειακός διπλωμάτης που μίλησε στο AJ ανέφερε ότι οι Χούθι δεν δείχνουν κανένα σημάδι χαλάρωσης στην εκστρατεία τους εναντίον της Σαουδικής Αραβίας και των δυνάμεων που υποστηρίζει αυτή στην Υεμένη.
«Οι Χούθι έχουν αποδείξει τη βούληση και την ικανότητά τους να χτυπούν τόσο πολιτικούς όσο και στρατιωτικούς στόχους στη Σαουδική Αραβία και σκοπεύουν να συνεχίσουν να το κάνουν», δήλωσε ο διπλωμάτης.
«Είναι σαφές ότι η Σαουδική Αραβία προετοιμάζεται για μια παρατεταμένη αύξηση του ρυθμού των επιχειρήσεων, η οποία ενδέχεται να συνεπάγεται περαιτέρω απώλειες ανθρώπινων ζωών», τόνισε.
«Οι μάχες είναι πιο αμφίρροπες από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι», πρόσθεσε ο διπλωμάτης. «Οι δυνάμεις της συμμαχίας (σ.σ. που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία) υπέστησαν σημαντική υλικοτεχνική και επιχειρησιακή ήττα στη Μόχα, αλλά προχωρούν αργά στα υπόλοιπα μέτωπα, και μπορεί να χάθηκε μια μάχη, αλλά ο πόλεμος δεν έχει ακόμη κριθεί», σημείωσε.
Ο Γιαμίν, από την πλευρά του, δήλωσε ότι ελπίζει να επικρατήσει η ψυχραιμία.
«Ελπίζω ότι μια διπλωματική λύση θα επιλύσει τη σύγκρουση, γιατί κανένας από εμάς δεν θα ήθελε η χώρα μας να εμπλακεί σε έναν πόλεμο που δεν προκάλεσε η ίδια», είπε.
Πηγή: in.gr
