Οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν ήταν απλώς μια εσωτερική πολιτική αναμέτρηση. Όταν οι πολίτες χρησιμοποιούν την ψήφο τους για να περιορίσουν την εξουσία, υπενθυμίζουν ότι ακόμη και ο ισχυρότερος πρόεδρος λειτουργεί μέσα σε θεσμούς και υπόκειται σε λογοδοσία. Το αποτέλεσμα της 3ης Νοεμβρίου, με τους Δημοκρατικούς να αναλαμβάνουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, αποτελεί ισχυρό μήνυμα αποδοκιμασίας προς την κυβέρνηση Τραμπ. Οι ψηφοφόροι εξέφρασαν, μεταξύ άλλων, οργή για το υψηλό κόστος ζωής, τον πόλεμο με το Ιράν και ανησυχία για τη διαφθορά.
Η σημασία του αποτελέσματος υπερβαίνει την κομματική αριθμητική. Από τον Ιανουάριο, το Κογκρέσο θα μπορεί να ελέγχει αυστηρότερα την εκτελεστική εξουσία, να διερευνά τις αποφάσεις της και να δυσκολεύει την προώθηση πολιτικών που στερούνται ευρύτερης νομιμοποίησης. Δεν σημαίνει ότι οι εκλογές επιβάλλουν αυτομάτως ειρήνη ή αλλάζουν την ενεργειακή αγορά.
Δημιουργούν, όμως, πολιτικά αντίβαρα και αυξάνουν το κόστος μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Σε μια κρίση που απειλεί να διαταράξει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, τα αντίβαρα αυτά έχουν διεθνή αξία.
Αυτός είναι ο λόγος που το αποτέλεσμα βοηθά να επικρατήσει, υπό κανονικές συνθήκες, ένα βασικό σενάριο για την εξέλιξη της τιμής του Brent όπου μετά την σημερινή έντονη διαταραχή μεσοπρόθεσμα υποχωρεί, οι ροές πετρελαίου αποκαθίστανται και η τιμή αποκλιμακώνεται μετά την αιχμή του τελευταίου τριμήνου 2026. Η πρόβλεψη δεν στηρίζεται στις εκλογές καθαυτές.
Στηρίζεται στην υπόθεση ότι η κρίση δεν θα μετατραπεί σε παρατεταμένη σύγκρουση και ότι η αγορά θα επανέλθει σε ομαλότερη ισορροπία. Η νέα πολιτική ισορροπία στην Ουάσιγκτον κάνει αυτή την υπόθεση πιο εύλογη, επειδή ενισχύει την πίεση για έλεγχο, διαφάνεια και διπλωματική διέξοδο. Ιδίως όταν οι ψηφοφόροι έχουν να κρίνουν και το ίδιο το αίτιο της διαταραχής, δηλαδή τις αποφάσεις του Trump. Είναι πολύ πιθανόν ότι βρισκόμαστε στην αρχή του τέλους του διαταρακτικού ενεργειακού επεισοδίου που όμως η αποκλιμάκωση θα πάρει ακόμα ένα με δύο χρόνια, οπότε οι συνθήκες ενεργειακής υπερπροσφοράς ενέργειας που αντικειμενικά υπάρχουν στον κόσμο τελικά θα επικρατήσουν αφήνοντας το τελευταίο τρίμηνο του 2026 με τις υψηλότερες ενεργειακές τιμές.
Χρειάζεται, ωστόσο κάποιος μετριασμός της αισιοδοξίας. Το Κογκρέσο δεν ασκεί μόνο του την εξωτερική πολιτική, ενώ οι στρατιωτικές εξελίξεις, οι αποφάσεις της Τεχεράνης και η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών θα καθορίσουν άμεσα την προσφορά. Εξάλλου αστάθμητοι παράγοντες πάντοτε μπορούν να προκύψουν.
Στην Ελλάδα, που εισάγει σχεδόν όλο το πετρέλαιο που καταναλώνει, η αποκλιμάκωση θα σήμανε χαμηλότερη πίεση στον πληθωρισμό, στο κόστος παραγωγής και στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών. Η δημοκρατική σταθερότητα γίνεται οικονομικό αγαθό.
Η αμερικανική δημοκρατία, λοιπόν, δεν εγγυάται το καλό αποτέλεσμα. Προσφέρει όμως έναν ειρηνικό τρόπο σταθεροποίησης της διεθνούς οικονομικής πορείας. Όμως οι δύο προϋπάρχοντες βασικοί κίνδυνοι δηλαδή της ασύγχρονης εξέλιξης κερδών και επενδύσεων στην ΑΙ και της πίεσης από τα υψηλά επιτόκια δανεισμού (και προπαντός η σύμπτωσή τους) παραμένουν ισχυροί να διαταράξουν αρνητικά το βασικό σενάριο.
Π.Ε. Πετράκης
Ομ. Καθηγητής ΕΚΠΑ
Οικονομικός Ταχυδρόμος, 5/11/2026
Οι απόψεις που διατυπώνονται δεν αποτελούν απόψεις του ΚΕΠΕ
