
Ο πρόεδρος της Τουρκίας θέλει να μετατρέψει τη χώρα του σε κέντρο που θα διακινεί το ρωσικό αέριο παρουσιάζοντάς το ουσιαστικά ως τουρκικό. Παράλληλα, εκμεταλλεύεται στο έπακρο τη στρατηγική της θέση.
«Κατά την τελευταία μας συνάντηση, συμφωνήσαμε με τον Πούτιν γύρω από αυτό το θέμα. Θα δημιουργήσουμε ένα κόμβο εδώ, με τουρκικό αέριο που θα έρχεται από τη Ρωσία», δήλωσε στις 19 Οκτωβρίου ο Ταγίπ Ερντογάν, παρουσιάζοντας ένα ακόμη φιλόδοξο σχέδιό του.
Η δήλωση αυτή έγινε σε μία στιγμή που οι «27» της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσπαθούν να βρουν τη χρυσή τομή ώστε να μηδενίσουν την εξάρτησή τους από τη Μόσχα σε επίπεδο φυσικού αερίου. Αλλά και την ίδια ημέρα που ολοκλήρωνε την επίσκεψή της στην Άγκυρα η Ελίζαμπεθ Ρόζενμπεργκ, η οποία χειρίζεται για τις ΗΠΑ το ζήτημα της καταπολέμησης της χρηματοδότησης τρομοκρατών και εγκληματιών, με στόχο να πείσει τα στελέχη της κυβέρνησης και των αρχών της Τουρκίας πόσο σημαντική είναι η επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας – συμπεριλαμβανομένου του τομέα της ενέργειας.
Ο Ερντογάν, λοιπόν, έδειξε να γράφει – για μια ακόμη φορά – Ευρωπαίους και Αμερικανούς στα παλαιότερα των υποδημάτων του. Και ταυτόχρονα, φανέρωσε μια ακόμη πτυχή της πολύπλευρης συνεργασίας του με τη Ρωσία και τον Πούτιν, που αρχίζει πλέον να αποκτά στρατηγικά χαρακτηριστικά.
Κόμβος σημαίνει καθορισμός τιμής
Το ερώτημα, ωστόσο, που έθεσαν εξαρχής πολλοί ειδικοί είναι εάν ο πρόεδρος της Τουρκίας είναι σε θέση να δώσει σάρκα και οστά σε αυτή του την εξαγγελία. Με άλλα λόγια, κατά πόσο η Τουρκία έχει πραγματικά τη δυνατότητα να γίνει ενεργειακός κόμβος.
Σύμφωνα με όσα είπε στην Jerusalem Post ο Αϊντίν Σεζέρ, ένας ειδικός στις ρωσοτουρκικές σχέσεις με έδρα την Άγκυρα, προϋπόθεση για να μετατραπεί η Τουρκία σε κόμβο αερίου είναι να μπορεί να καθορίζει και την τιμή του. Κι αυτό, όπως είπε, είναι μάλλον απίθανο, κάτι που σημαίνει ότι στην καλύτερη περίπτωση, απλώς θα λειτουργεί ως διαμεσολαβητής για τη διακίνηση του ρωσικού αερίου.
Ακόμη και εάν αυτό συμβεί στην πράξη, ωστόσο, αναδεικνύεται ένα πρόβλημα: Ποιος θα είναι ο πελάτης που θα αγοράζει το ρωσικό αέριο το οποίο θα διακινείται μέσω της Τουρκίας;
Διαβάστε επίσης: Φυσικό αέριο: Εισαγωγές ρεκόρ ρωσικού LNG στην Ευρώπη
Γιατί να αγοράσει η Ευρώπη;
Μια ματιά στον χάρτη δείχνει ότι μοναδικοί υποψήφιοι για τον συγκεκριμένο ρόλο είναι οι Ευρωπαίοι. Πόσο πιθανό είναι, όμως, οι χώρες της ΕΕ να επιλέξουν να αγοράσουν από την Τουρκία κάτι το οποίο θέλουν να μην υπάρχει στις αγορές τους και μάλιστα όσο το δυνατό πιο σύντομα;
Για να συμβεί αυτό, θα πρέπει να συμβούν τρία πράγματα: Είτε ο Ερντογάν να καταφέρει να κοροϊδέψει την Ευρώπη, πουλώντας της ρωσικό αέριο ως τουρκικό – κάτι μάλλον απίθανο. Είτε οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι να κάνουν τα στραβά μάτια για να καλύψουν τις ανάγκες τους και να κοροϊδέψουν οι ίδιοι τους εαυτούς τους – κάτι επίσης δύσκολο. Είτε να τελειώσει σύντομα ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας να αρθούν – κάτι που, για την ώρα τουλάχιστον, δεν φαντάζει ως πιθανό σενάριο.
Ας υποθέσουμε, όμως, ότι συμβαίνει κάτι από τα τρία ή κάτι άλλο, που δεν έχουμε προβλέψει. Θα μπορούσε τότε να προχωρήσει απρόσκοπτα το σχέδιο του Ερντογάν και του Πούτιν;
Πρόβλημα υπάρχει και εδώ και μάλιστα σημαντικό. Διότι εάν οι δύο εταίροι ισχυρίζονται πως η κατασκευή των αναγκαίων υποδομών στο έδαφος της Τουρκίας μπορεί να γίνει πολύ γρήγορα, δεν ισχύει το ίδιο για εκείνες που απαιτούνται ώστε το δίκτυο της βόρειας και δυτικής Ευρώπης να συνδεθεί με τον νέο «κόμβο».
Με το βλέμμα στις εκλογές
Συγκεκριμένα, με βάση την εκτίμηση που έκανε μιλώντας στο Reuters ο Τσονγκιάνγκ Λούο, κορυφαίο στέλεχος της Rystad Energy, η ολοκλήρωση αυτών των έργων θα απαιτούσε τρία με τέσσερα χρόνια, ενώ το κόστος τους θα καθιστούσε εξαρχής αμφίβολη τη βιωσιμότητά τους. Έτσι, η κοινή λογική οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι Ευρωπαίοι δεν θα έμπαιναν καν στον κόπο να εξετάσουν το παραπάνω σενάριο.
Διαβάστε επίσης: Ενεργειακή κρίση: Πάνω από 700 δισ. ευρώ το κόστος των μέτρων στήριξης στην Ευρώπη
Μήπως, τότε, ο «θόρυβος» που έκανε ο Ερντογάν έχει καθαρά πολιτικές στοχεύσεις; Μήπως, για να το πούμε διαφορετικά, οι δηλώσεις του έγιναν με το βλέμμα στραμμένο στις εκλογές του 2023 και στην προσπάθειά του να «κλέψει» την παρτίδα αξιοποιώντας κάθε δυνατό τρόπο, ακόμη και τα ψεύτικα όνειρα;
«Η προεκλογική στόχευση είναι προφανής, καθώς επιδιώκει να παρουσιάσει μια εικόνα με πολλή αισιοδοξία και ελπίδα για το μέλλον», σημειώνει ο οικονομολόγος Τίμοθι Ας, ειδικός σε θέματα Τουρκίας και Ουκρανίας, μιλώντας στην Jerusalem Post.
Οι τέσσερις αγωγοί σε τουρκικό έδαφος
Προσοχή, όμως! Το γεγονός ότι το σχέδιο με το ρωσικό αέριο δεν μοιάζει ιδιαιτέρως ρεαλιστικό (όσο κι αν κάποιοι δελεαστούν να το αγοράζουν μέσω Τουρκίας και όχι απευθείας από την Gazprom) δεν σημαίνει πως η γειτονική χώρα παύει να έχει στρατηγική θέση και να μπορεί να λειτουργήσει ως κεντρική «διασταύρωση» αγωγών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σήμερα, το εθνικό δίκτυο της Τουρκίας περιλαμβάνει τέσσερις πολύ σημαντικούς αγωγούς. Ο ένας είναι ο Blue Stream, ο οποίος μεταφέρει ετησίως 16 δισ. κυβικά μέτρα ρωσικού αερίου στη Σαμψούντα. Ο δεύτερος έρχεται από το Ιράν και, μεταφέροντας 10 δισ. κυβικά ετησίως, εφοδιάζει την Άγκυρα, το Ερζουρούμ και άλλες περιοχές στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα της χώρας.
Ο τρίτος είναι ο TAP-TANAP, που μεταφέρει αζέρικο αέριο μέχρι το Μπρίντιζι της Ιταλίας, διασχίζοντας όλη την Ανατολία, τη Θράκη, τη βόρειο Ελλάδα και τον βυθό του Ιονίου. Η δυναμικότητά του σήμερα υπολογίζεται σε 16 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, ενώ το 2023 αναμένεται να αυξηθεί στα 23 δισ. και μπορεί, δυνητικά, να φτάσει ακόμη και στα 60 δισ.
Διαβάστε επίσης: HAE: Ενεργειακή «ώθηση» 150 δισ. δολ.
Όσο για τον τέταρτο, δεν είναι άλλος από τον επονομαζόμενο Turk Stream. Πρόκειται για τον αγωγό που αρχικά είχε σχεδιαστεί ως South Stream, με σκοπό να αποτελέσει τον αντίστοιχο του Nord Stream στη νότιο Ευρώπη, με κατάληξη τη Βουλγαρία, από όπου θα διακλαδωνόταν προς άλλες χώρες.
Η συμφωνία δε προέβλεπε ότι θα αποτελείτο από τέσσερις παράλληλους αγωγούς, με δυναμικότητα 15,5 δισ. κυβικών έκαστος – συνολικά, λοιπόν, άνω των 60 δισ. Η ρήξη με την ΕΕ, όμως, που έγινε πολύ πριν τον πόλεμο στην Ουκρανία, οδήγησε στην κατάργηση των δύο αγωγών, ενώ από τους άλλους δύο, θεωρητικά ο ένας θα εξυπηρετούσε τις ανάγκες της Τουρκίας και ο άλλος της Ελλάδας – κάτι που σημαίνει πως είναι σήμερα έωλος.
Το παζάρι με Ισραήλ και Αίγυπτο
Παράλληλα, όπως είναι γνωστό, ο Ερντογάν θα επιδιώξει να μπει στο παιχνίδι της ανατολικής Μεσογείου. Κάτι που προϋποθέτει ότι θα τα ξαναβρεί με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, με αντάλλαγμα τη μεταφορά του αερίου που αντλείται από τα πλούσια κοιτάσματά τους προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας.
Συμπέρασμα: Μπορεί το σχέδιο του Ερντογάν περί κόμβου, που θα πουλά το ρωσικό αέριο για τουρκικό, να είναι μη ρεαλιστικές, δεν ισχύει το ίδιο όμως με τη μετατροπή συνολικά της Τουρκίας σε στρατηγικής σημασίας διαμετακομιστικό κέντρο για την Ευρώπη.


Latest News

Ο Τραμπ διαψεύδει... τη διάψευση του Πεκίνου - «Σε εξέλιξη συνομιλίες με την Κίνα»
O αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει το ακριβώς αντίθετο από αυτό που λέει το Πεκίνο

Ο κινέζος χειριστής ρομποταξί Pony.ai εξετάζει IPO σε άλλα χρηματιστήρια
Λιγότερο από έξι μήνες μετά την IPO της Νέας Υόρκης, οι αυξανόμενοι φόβοι διαγραφής από ΗΠΑ ωθούν την Pony.ai σε αναζήτηση εναλλακτικής IPO

ΕΚΤ: Οι τράπεζες υποτιμούν τις απώλειες δανείων του τομέα αυτοκινήτων
Η αυτοκινητοβιομηχανία είναι ένας από τους τομείς στους οποίους «οι προβλέψεις των τραπεζών δεν φαίνεται να αντικατοπτρίζουν επαρκώς τους καθοδικούς κινδύνους

Ο Τραμπ βάζει στο μικροσκόπιο την χρηματοδότηση πανεπιστημίων από το εξωτερικό
Νέο εκτελεστικό διάταγμα του Τραμπ απειλεί να περικόψει ομοσπονδιακά χρήματα από τα σχολεία που δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις αποκάλυψης ξένων χρηματοδοτήσεων

Η Boeing απειλεί να σταματήσει να κατασκευάζει αεροσκάφη για την Κίνα
Ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ-Κίνας επισκιάζει τα καλύτερα από τα αναμενόμενα οικονομικά αποτελέσματα της Boeing

Άνοδος της μετοχής της Alphabet λόγω της αύξησης των εσόδων το α' τρίμηνο
Η Alphabet είχε έσοδα 90,23 δισ. δολάρια έναντι προβλέψεων για έσοδα 89,12 δισ. δολαρίων, ενώ τα κέρδη ανά μετοχή ανήλθαν στα 2,81 δολάρια έναντι εκτιμήσεων για 2,01 δολάρια

Από «αόρατη» σύζυγος αντιπροέδρου... celebrity - Ποια είναι η δεύτερη κυρία των ΗΠΑ Ούσα Βανς
Ως δεύτερη κυρία, η Ούσα Βανς έχει κρατήσει χαμηλό προφίλ στην Ουάσιγκτον, αλλά έχει σχέδια

Πόσο πιο πλούσιες έγιναν οι 19 πλουσιότερες οικογένειες των ΗΠΑ πέρυσι
Οι πλουσιότεροι από τους πλούσιους στην Αμερική ελέγχουν τον πλούτο του έθνους σε επίπεδα ρεκόρ

100 ημέρες χάους και ελάχιστα αποτελέσματα από το DOGE του Μασκ
Αδηλο το μέλλον του υπουργείου αποτελεσματικότητας μετα την αποχώρηση Μασκ - Η κριτική για έλλειψη διαφάνειας και τα πενιχρά αποτελέσματα

Από τα τρένα στα... τανκς - Η ιστορική στροφή της Γερμανίας που γεννά ευκαιρίες
Τι αναφέρει δημοσίευμα των FT για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει αυτό το διάστημα η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης