«Αναπόφευκτες οι αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια»

Είναι γνωστή η πρακτική των διαρκών και μόνιμων αυξήσεων στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, που φέρνουν έκτακτα και ξαφνικά γεωπολιτικά γεγονότα, όπως είναι οι πόλεμοι.

Μιλάμε για αυξήσεις που δικαιολογούνται στη θεωρία και ως ένα βαθμό και στην πράξη όταν ξεσπά η διεθνής αναταραχή, αλλά όταν επανέρχεται η ηρεμία και η κανονικότητα στην πολιτική σκηνή, στις οικονομίες και στις αγορές, οι τιμές «σκαλώνουν στα ύψη», θα έλεγε κανείς, αρνούμενες να υποχωρήσουν όπως η λογική και οι νόμοι της αγοράς και του ελεύθερου ανταγωνισμού θα υπαγόρευαν.

Η πολεμική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, τη γεωγραφική περιοχή που συγκεντρώνει τα μεγαλύτερα «βενζινάδικα» του πλανήτη, ήταν λογικό να εκτινάξει στα ύψη τις τιμές των καυσίμων και της ενέργειας εν γένει. Και η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν η Τεχεράνη έκλεισε τα νευραλγικής σημασίας για τη θαλάσσια ναυσιπλοΐα και τη μεταφορά υδρογονανθράκων Στενά του Ορμούζ.

Άπαντες οι παράγοντες της αγοράς – αλλά και οι καταναλωτές που δεν έχουν μνήμη χρυσόψαρου το γνωρίζουν καλά – γνωρίζουν καλά ότι οι τιμές θα αργήσουν να αποκλιμακωθούν ακόμα κι αν η ανακοινωθείσα από τον Τραμπ την Μεγάλη Τετάρτη δεκαπενθήμερη εκεχειρία στο Ιράν παραταθεί και μετεξελιχθεί σε συμφωνία για ειρήνευση μεταξύ των εμπολέμων.

Οι λόγοι των ανατιμήσεων

«Για τις διεθνείς αερομεταφορές η τρέχουσα κρίση ισοδυναμεί με ένα πραγματικό πετρελαϊκό σοκ, κάτι που προκαλεί αναδιαρθρώσεις των αεροπορικών δρομολογίων, ακυρώσεις πτήσεων και αναπόφευκτες και εκτεταμένες ανατιμήσεις στις τιμές των εισιτηρίων», δήλωσε σε συνέντευξη που δημοσίευσε τη Μεγάλη Τρίτη η εφημερίδα «La Tribune» ο Πασκάλ ντε Ιζαγκίρ, πρόεδρος της Γαλλικής Εθνικής Ομοσπονδίας Αεροπλοΐας (Fnam) και διευθύνων σύμβουλος της αεροπορικής εταιρείας χαμηλού κόστους Corsair.

Στη συνέντευξή του στην επιχειρηματική εφημερίδα ο Γάλλος μάνατζερ επισήμανε ως αιτία των ανατιμήσεων την εκτιναχθείσα στα ύψη τιμή της κηροζίνης, τη μεγαλύτερη διάρκεια πολλών αεροπορικών πτήσεων λόγω της ανάγκης να παρακάμψουν τα αεροσκάφη τις εμπόλεμες περιοχές και επίσης την αναστολή δρομολογίων από ορισμένες αεροπορικές εταιρείες προς προορισμούς σε χώρες στις οποίες έχει κλείσει ο εναέριος χώρος για πολιτικές πτήσεις.

Ο Πασκάλ ντε Ιζαγκίρ μίλησε και για τον κίνδυνο ελλείψεων στην προμήθεια κηροζίνης από τους αερομεταφορείς, «που θα μπορούσε να επιδεινωθεί τις επόμενες εβδομάδες». «Μπορούμε να αναμένουμε περαιτέρω αυξήσεις τιμών τους επόμενους μήνες εάν η κατάσταση συνεχιστεί», πρόσθεσε ο μάνατζερ. Και ευτυχώς οι διπλωματικές εξελίξεις λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση της συνέντευξής του γεννούν ελπίδες ότι κάτι τέτοιο πιθανόν και να αποτραπεί.

Ακυρώσεις πτήσεων

Εν πάση περιπτώσει ο ντε Ιζαγκίρ είπε ότι «αναδρομικές προσαρμογές στις τιμές των ναύλων δεν είναι δυνατόν να γίνουν». Εξήγησε ότι η τιμή ενός τόνου αεροπορικών καυσίμων (κηροζίνης δηλαδή) αυξήθηκε από τα 750 δολάρια, που κόστιζε πριν από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν, σε 1.900 δολάρια στις αρχές Απριλίου.

«Έτσι το μερίδιο των καυσίμων στο λειτουργικό κόστος των αεροπορικών εταιρειών έχει αυξηθεί από το 25% στο 45%», τόνισε ο πρόεδρος της Γαλλικής Εθνικής Ομοσπονδίας Αερομεταφορών. Στην τελική, οι αυξήσεις στις τιμές της κηροζίνης θα οδηγήσουν σε ακυρώσεις πτήσεων. «Σήμερα, εάν μια αεροπορική εταιρεία διαπιστώσει ότι μια πτήση στο εγγύς μέλλον θα έχει πολύ χαμηλό συντελεστή πληρότητας και ότι κινδυνεύει να είναι εξαιρετικά ασύμφορη, τότε μπορεί να προτιμήσει να την ακυρώσει», προειδοποίησε ο ντε Ιζαγκίρ.

Ένας άλλος λόγος για την αύξηση του κόστους των αεροπορικών εταιρειών είναι οι περιορισμοί ζώνης απαγόρευσης πτήσεων που επιβάλλονται λόγω του πολέμου σε ορισμένες χώρες της Μέσης Ανατολής – εξάλλου μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία πολλοί αερομεταφορείς έχουν πάψει να χρησιμοποιούν και το ρωσικό εναέριο χώρο.

Οι μεγαλύτεροι χρόνοι πτήσεων που προκύπτουν από αυτές τις παρακάμψεις οδηγούν μοιραία σε αυξήσεις στην κατανάλωση κηροζίνης και οι αυξήσεις αυτές μετακυλίονται στους ναύλους.

Κερδοσκοπία

Πάντως ο διευθύνων σύμβουλος της Corsair δεν δίστασε να αποδώσει και στην κερδοσκοπία μερίδιο της ευθύνης για τις αυξητικές τάσεις των τιμών στον αεροπορικό κλάδο. Ο Πασκάλ ντε Ιζαγκίρ έκανε λόγο για «πιθανές καταχρήσεις» εκ μέρους όσων μπορούν να επωφεληθούν από τη γενικότερη αναταραχή για να ανεβάσουν αδικαιολόγητα τους ναύλους ή για να τους διατηρήσουν σε υψηλό επίπεδο για χρονικό διάστημα που θα τους επιτρέψει να αυξήσουν τα περιθώρια κέρδους τους από την αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων.

«Έχουμε ενημερώσει την κυβέρνηση για αυτό το ζήτημα προκειμένου να διασφαλίσουμε τη διαφάνεια της κατάστασης», δήλωσε μιλώντας εκ μέρους της γαλλικής Ομοσπονδίας (Fnam). Ο ντε Ιζαγκίρ παραδέχθηκε ότι «ορισμένοι αερομεταφορείς επωφελούνται από ένα φαινόμενο σύγχυσης ευνοϊκό για τους αεροπορικούς προορισμούς που εξυπηρετούν». Και προειδοποίησε ότι ενόψει καλοκαιριού και αύξησης της τουριστικής κίνησης ο αντίκτυπος από τις ανατιμήσεις στα ναύλα θα είναι ισχυρός.

Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ του αμερικανικού πρακτορείου Bloomberg, ένα αεροπορικό εισιτήριο από το Σίδνεϊ προς το Λονδίνο κοστίζει τώρα κατά μέσο όρο πάνω από 1.500 αμερικανικά δολάρια, περίπου το διπλάσιο από όσο κόστιζε πέρυσι. Η εκτίναξη των ναύλων έχει προκαλέσει περίπου 70.000 ακυρώσεις πτήσεων παγκοσμίως τον πρώτο μήνα των συγκρούσεων στο Ιράν, από τις 28 Φεβρουαρίου δηλαδή έως τα τέλη Μαρτίου.

«Οκτώβριο και βλέπουμε»

Όσο για τους ναύλους, οι ειδικοί του αεροπορικού κλάδου προβλέπουν ότι θα παραμείνουν περίπου κατά 30% ακριβότεροι έως τουλάχιστον τον Οκτώβριο, ακόμη κι αν τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και αποκλιμακώνονταν κάθετα οι τιμές (κάτι που λόγω κερδοσκοπικών στρεβλώσεων στις αγορές εμπορευμάτων είναι πρακτικά αδύνατον να συμβεί).

«Θα χρειαστούν έως και τρεις μήνες για να μεταφερθούν οι μειώσεις των τιμών στην αλυσίδα εφοδιασμού καυσίμων αεροσκαφών», δήλωσε στο Bloomberg ο Μπράιαν Τέρι, διευθύνων σύμβουλος της Alton Aviation Consultancy. «Αυτό που βλέπουμε δεν είναι απλώς μια βραχυπρόθεσμη διαταραχή των τιμών. Ακόμη και αν η άμεση αναστάτωση υποχωρήσει, οι μακρύτερες διαδρομές, η μειωμένη χωρητικότητα και τα υψηλότερα κόστη καυσίμων θα συνεχίσουν να ασκούν ανοδική πίεση στις τιμές των εισιτηρίων για μεγάλο χρονικό διάστημα», πρόσθεσε.