Πόλεμος Ιράν: Τι ξέρουμε για τη συμφωνία και πού κρύβεται ο διάβολος

Στον πυρήνα της αναδυόμενης συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν βρίσκεται η σταδιακή προσέγγιση που θα οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και στη συνέχεια στην οικονομική ανταμοιβή της Τεχεράνης κάθε φορά που θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις των ΗΠΑ.

Αυτή η αλληλουχία, την οποία περιέγραψε στους δημοσιογράφους  ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος την Παρασκευή, επισημοποιεί μια προσεκτική προσέγγιση που έχει σχεδιαστεί για να αποτρέψει τον Λευκό Οίκο από το να παγιδευτεί καθώς προσπαθεί να τερματίσει την πολύμηνη σύγκρουσή του με το Ιράν και να εξαλείψει οριστικά το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Ωστόσο σημαίνει ότι θα υπάρξουν και πολλές ευκαιρίες για να καταρρεύσει η συμφωνία. Αλλά σημαίνει επίσης ότι θα υπάρξουν πολλές ευκαιρίες για να καταρρεύσει η συμφωνία, αναφέρει ρεπορτάζ του Bloomberg.

Μέχρι την ώρα που γραφόταν αυτές οι γραμμές δεν είχε δημοσιοποιηθεί μια ολοκληρωμένη εικόνα της συμφωνίας.Ωστόσο, οι λεπτομέρειες που έχουν αποκαλυφθεί μέχρι στιγμής υποδηλώνουν ότι κάθε πλευρά προχωρά με εξαιρετική προσοχή, απρόθυμη να κάνει οποιεσδήποτε πραγματικές παραχωρήσεις πριν το κάνει η άλλη.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν

Και στην ουσία, η συμφωνία δεν θα αντιμετώπιζε ουσιαστικά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Αντίθετα, θα άφηνε ένα ζήτημα που αποτέλεσε κεντρικό στοιχείο της αιτιολόγησης του Τραμπ για τον πόλεμο σε μια μελλοντική διαπραγματευτική διαδικασία διάρκειας 60 ημερών.

«Οποιαδήποτε συμφωνία που αναβάλλει την επίλυση των πιο κρίσιμων ζητημάτων και βασίζεται σε όρους θα έφερνε τις ΗΠΑ και το Ιράν ακριβώς στο σημείο όπου βρίσκονται σήμερα: μια εύθραυστη εκεχειρία μόνο κατ’ όνομα, η οποία δοκιμάζεται συνεχώς και είναι επιρρεπής στη βία» εκτιμά η Μπέκα Βάσερ, υπεύθυνη αμυντικών θεμάτων του Bloomberg Economics.

Από τη θετική πλευρά για τις ΗΠΑ, η συμφωνία θα μπορούσε να βοηθήσει στην χαλάρωση του ελέγχου του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ. Η βασική πλωτή οδός για τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο ήταν ανοιχτή πριν από τον πόλεμο και πρόκειται να ανοίξει σταδιακά, αν και υπήρξαν διαφωνίες σχετικά με το εάν και πώς θα διαχειριστεί. Θα έθετε επίσης σε λειτουργία συνομιλίες για την αντιμετώπιση του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Στο καλύτερο σενάριο και για τις δύο πλευρές, αυτό θα μπορούσε επίσης να ξεκινήσει επίσημα την εκκαθάριση ενός αντιδημοφιλούς πολέμου που έχει εκτοξεύσει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και έχει τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό σε όλο τον κόσμο.

Τα περιγράμματα της συμφωνίας παραμένουν ασαφή. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν προσφέρει μόνο κάποιες λεπτομέρειες και έχουν καταδικάσει ως «ψευδείς ειδήσεις» τα δημοσιεύματα των ιρανικών μέσων ενημέρωσης που έχουν δημοσιεύσει ένα πλήρες προσχέδιο 14 σημείων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Ιρανικού ημιεπίσημου πρακτορείου ειδήσεων Mehr, τα πυρηνικά ζητήματα επρόκειτο να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγματεύσεων εντός 60 ημερών, λεπτομέρεια που επιβεβαιώθηκε αργότερα από τον ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου.

Οι επιφυλάξεις

Τα περιγράμματα της συμφωνίας αντιμετωπίστηκαν με επιφύλαξη από εκείνους που έχουν υποστηρίξει ανοιχτά τη στρατιωτική δράση κατά του Ιράν. Ο Μαρκ Ντουμπόβιτς, διευθύνων σύμβουλος του Ιδρύματος για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, δήλωσε ότι ο Τραμπ πρέπει να είναι προσεκτικός ώστε να μην σπαταλήσει την μόχλευση που έχει συσσωρεύσει μετά από διαδοχικές επιθέσεις στο Ιράν.

«Ο κίνδυνος είναι ότι θα συμφωνήσουν στο Α, θα πάρουν χρήματα, θα συμφωνήσουν στο Β, θα πάρουν χρήματα, θα συμφωνήσουν στο Γ, θα λάβουν άρση των κυρώσεων και στη συνέχεια απλώς θα παρατείνουν τη διαδικασία» εκτιμά ο Ντουμπόβιτς. Πρόσθεσε ότι θα ήταν «μοιραίο» αν αυτό «οδηγήσει σε μια παρατεταμένη διαδικασία, όταν παγιδευτούμε στις διαπραγματεύσεις και δεν θα είμαστε προετοιμασμένοι να επιστρέψουμε σε μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις, και ο ζήλος για τη συμφωνία γίνει ασταμάτητος».

Η συμφωνία θα οδηγήσει στη μερική άρση των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν και ενδεχομένως στη νέα σκληροπυρηνική ηγεσία της Τεχεράνης να αποκτήσει πρόσβαση σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε παγωμένα κεφάλαια. Το Ιράν θα μπορούσε να επανενταχθεί στην παγκόσμια οικονομία εάν τηρήσει τη συμφωνία, δήλωσε την Παρασκευή ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ.

Εάν αυτό αποτύχει, ο Τραμπ μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο επανέναρξης της αμερικανικής εκστρατείας βομβαρδισμών κατά του Ιράν. Αυτή θα ήταν μια δύσκολη επιλογή, δεδομένου ότι η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχει ήδη σκοτώσει χιλιάδες και έχει προκαλέσει τη χειρότερη κρίση εφοδιασμού με πετρέλαιο στην ιστορία, αφήνοντας παράλληλα την ηγεσία της χώρας άθικτη.

«Η ανατίναξη γεφυρών και η αφαίρεση της εξουσίας από τους Ιρανούς δεν ανατρέπει το καθεστώς, όπως ακριβώς δεν έριξε το καθεστώς η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ» τόνισε ο Άλεξ Βατάνκα, ανώτερος συνεργάτης με εξειδίκευση στο Ιράν στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής με έδρα την Ουάσινγκτον.