Ανθεκτικές καλλιέργειες, αποθήκευση νερού, υγρότοποι και φράγματα από κάστορες επιστρατεύονται στη Βρετανία, καθώς οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι αναζητούν νέους τρόπους προσαρμογής στα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι μειωμένες βροχοπτώσεις αλλάζουν με ταχύτητα τα δεδομένα για τη βρετανική γεωργία. Αγρότες και κτηνοτρόφοι βρίσκονται αντιμέτωποι με συνθήκες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ασυνήθιστες για το κλίμα της χώρας, δοκιμάζοντας πλέον νέες πρακτικές για να προστατεύσουν τις καλλιέργειες, τα ζώα και τα διαθέσιμα αποθέματα νερού.
Η κλιματική μεταβολή οδηγεί και στην αναζήτηση διαφορετικών καλλιεργειών
Ο ζεστός και ξηρός καιρός είχε ως αποτέλεσμα την πρώιμη συγκομιδή δημητριακών στο Ηνωμένο Βασίλειο εδώ και τουλάχιστον 20 χρόνια, σύμφωνα με το Συμβούλιο Ανάπτυξης Γεωργίας και Οπωροκηπευτικών.
Η έλλειψη βροχοπτώσεων έχει οδηγήσει τα κουνουπίδια να φαίνονται «μαυρισμένα από τον ήλιο» – με κίτρινο χρώμα αντί για λευκό, ενώ τα αγγούρια που παράγονται είναι παραμορφωμένα και το μπρόκολο παρέμειναν μικρότερα από το κανονικό, αυξάνοντας την ανάγκη της χώρας για εισαγωγές λαχανικών.
Οι παραδοσιακές δεξαμενές άρδευσης δεν αποτελούν πάντοτε επαρκή λύση. Η κατασκευή τους είναι δαπανηρή, απαιτεί άδειες και συχνά δεν επαρκεί όταν η ανομβρία διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Έτσι, αρκετοί αγρότες στρέφουν το ενδιαφέρον τους στην υγεία του εδάφους, επιδιώκοντας να αυξήσουν την ικανότητά του να συγκρατεί την υγρασία.
Οι λύσεις που εξετάζονται στη Βρετανία
Στη βελτίωση των εδαφών, στη διατήρηση μεγαλύτερων φρακτών και στη φύτευση δέντρων προσανατολίζονται οι αγρότες προκειμένου να περιορίσουν την εξάτμιση και να προστατεύουν το χωράφι από τους ξηρούς ανέμους.
Παράλληλα, προτείνεται στους αγρότες να αξιολογούν τις ετήσιες ανάγκες τους σε νερό και πόσες βροχοπτώσεις μπορούν να αποθηκεύσουν, μέσω της συλλογής βρόχινου νερού, όπου μεγάλες δεξαμενές συνδέονται με υδρορροές σε κτίρια αγροκτημάτων. Προτείνεται επίσης, όπως αναφέρεται στον Guardian η αξιοποίηση ψηφιακών αισθητήρων στα ποτάμια, ώστε οι αγρότες να ενημερώνονται όταν υπάρχει πλεονάζουσα ροή και να αντλούν νερό προτού αυτό καταλήξει στη θάλασσα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επαναφορά πρώην ελών. Πολλές εκτάσεις αγροτικές γης βρίσκονται σε πρώην έλη και έχουν αποστραγγιστεί με αντλίες και τάφρους για δεκαετίες ή και αιώνες.
Μάλιστα, σε ορισμένες περιοχές, οι αγρότες πειραματίζονται με την αλλαγή του συστήματος, ώστε το νερό να αποθηκεύεται στη γη τους αντί να αντλείται σε ποτάμια και στη θάλασσα, εξασφαλίζοντας άρδευση το καλοκαίρι και περιορίζοντας ταυτόχρονα τον κίνδυνο πλημμυρών.
Στροφή σε άλλες καλλιέργειες
Η κλιματική μεταβολή οδηγεί και στην αναζήτηση διαφορετικών καλλιεργειών. Ηλίανθος, σόγια, ρεβίθια, φακές και άλλα ψυχανθή εξετάζονται ως επιλογές περισσότερο ανθεκτικές στη ζέστη και την ξηρασία. Ωστόσο, η μεγάλη μεταβλητότητα του βρετανικού καιρού παραμένει βασικός κίνδυνος ότι τέτοια πειράματα δεν είναι πάντα επιτυχημένα.
Πάντως ερευνητές και επιστήμονες πιστεύουν ότι η χώρα πρέπει να καλλιεργήσει περισσότερα όσπρια, ώστε να καλυφθεί η κατανάλωση τόσο για τους ανθρώπους όσο και για την παραγωγή ζωοτροφών. Σήμερα τα όσπρια καταλαμβάνουν μόλις το 5% της καλλιεργούμενης γης.
Οι κάστορες
Απρόσμενοι σύμμαχοι αποδεικνύονται και οι κάστορες. Σε κτηνοτροφική εκμετάλλευση της Κορνουάλης, μια οικογένεια καστόρων δημιούργησε φυσικό ταμιευτήρα τριών εκατομμυρίων λίτρων.
Τα φράγματά τους συγκρατούν το νερό, επιβραδύνουν τις πλημμυρικές ροές και διατηρούν υγρές εκτάσεις στις οποίες μπορούν να βόσκουν τα ζώα κατά την ξηρή περίοδο.
Οι κάστορες σύμφωνα με τους παραγωγούς είναι «ο πιο χρήσιμος και φθηνότερος τρόπος για να δημιουργήσουμε αποθέματα νερού στη γη μας».
Συνδυασμός εργαλείων
Ειδικοί μάλιστα αναφέρουν ότι οι αγρότες χρειάζονται έναν «συνδυασμό εργαλείων» για να γίνουν πιο ανθεκτικοί, από τακτικές που βασίζονται στη φύση μέχρι τη συλλογή νερού.
Στην Cumbria, που δεν είναι γνωστή ως ξηρή περιοχή, το μεταβαλλόμενο κλίμα προκάλεσε ένα πείραμα στο οποίο εννέα κτηνοτρόφοι προσθέτουν επιπλέον υδρορροές και τεράστιες δεξαμενές νερού για να αποθηκεύουν νερό από τις στέγες των αγροκτημάτων κατά τη διάρκεια του χειμώνα για χρήση κατά τη διάρκεια ξηρών περιόδων.
Στο Νόρφολκ, οι αγρότες δοκιμάζουν το όργωμα σε λωρίδες – αφήνοντας λωρίδες μη οργωμένης γης ανάμεσα σε καλλιέργειες καλαμποκιού ή ζαχαρότευτλων, έτσι ώστε να διατηρείται περισσότερο νερό στο έδαφος και να υπάρχει λιγότερη ανάγκη για άρδευση. Η φύτευση καλλιεργειών κάλυψης μεταξύ των εποχών είναι μια ευρύτερα υιοθετημένη μέθοδος διατήρησης της υγρασίας και πρόληψης της απορροής.
Σε ορισμένα μέρη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας και των ΗΠΑ, οι αγρότες πειραματίζονται με τη χρήση ηλιακών συλλεκτών πάνω από τις καλλιέργειές τους ως μορφή σκίασης ενώ παράγουν ενέργεια.
