H ναυτιλία συνεισφέρει περίπου 9 δισ. ευρώ ετησίως στα έσοδα της ΕΕ και των κρατών-μελών από τις εισφορές στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Ρυπων (EU ETS), σύμφωνα με νέα μελέτη των Ευρωπαίων Πλοιοκτητών (ECSA).
Η μελέτη ποσοτικοποιεί για πρώτη φορά το ύψος των εσόδων που συνεισφέρει η ναυτιλία στους εθνικούς προϋπολογισμούς των κρατών-μελών της ΕΕ. Οι Ευρωπαίοι Πλοιοκτήτες ζητούν να θεσπιστεί υποχρέωση επανεπένδυσης αυτών των εσόδων στη διαθεσιμότητα καθαρών καυσίμων και σε έργα καθαρής τεχνολογίας για την ενεργειακή μετάβαση της ναυτιλίας.
Η μελέτη παρουσιάζει αναλυτική κατανομή της συμβολής της ναυτιλίας στον εθνικό προϋπολογισμό κάθε κράτους-μέλους. Εκτιμάται ότι η ναυτιλία συνεισφέρει περίπου 9 δισ. ευρώ ετησίως στα έσοδα της ΕΕ και των κρατών-μελών, σε ένα σενάριο όπου η τιμή του άνθρακα ανέρχεται στα 100 ευρώ ανά τόνο CO₂. Ακόμη και σε ένα χαμηλότερο σενάριο τιμής, στα 85 ευρώ, ο κλάδος αποφέρει σημαντικά υψηλά έσοδα, ύψους 7,65 δισ. ευρώ ετησίως.
Συνολικά, η ναυτιλία αποφέρει εθνικά έσοδα ύψους 7,7 δισ. ευρώ στο σενάριο των 100 ευρώ και 6,6 δισ. ευρώ στο σενάριο των 85 ευρώ — χωρίς να υπολογίζονται τα έσοδα της ΕΕ. Να σημειωθεί ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην έκτη θέση από την κορυφή με εισφορές συνολικού ύψους 442 εκατ. ευρώ minimum εσόδων από το EU ETS.
Ωστόσο, τα έσοδα αυτά δεν επανεπενδύονται στην ενεργειακή μετάβαση του κλάδου, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Σύμφωνα με την Έκθεση της Επιτροπής για την Αγορά Άνθρακα του 2025, τα κράτη-μέλη διέθεσαν περίπου το 5% των συνολικών εσόδων τους από το ETS στην ενεργειακή μετάβαση της οικονομίας.
Τα βιώσιμα καύσιμα για τη ναυτιλία παραμένουν κατά μέσο όρο τέσσερις φορές ακριβότερα από τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται σήμερα. Οι επενδυτικές ανάγκες για την ενεργειακή μετάβαση της ναυτιλίας μόνο στην Ευρώπη εκτιμώνται σε περίπου 40 δισ. ευρώ ετησίως. Σε αυτό το πλαίσιο, μόνο λίγα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν μέχρι σήμερα δεσμεύσει ειδικό μερίδιο των εσόδων τους από το EU ETS για τη ναυτιλία, με στόχο τη στήριξη της υιοθέτησης καθαρών τεχνολογιών και βιώσιμων καυσίμων.
Οι Ευρωπαίοι πλοιοκτήτες αντιπροσωπεύουν ήδη το 44% του παγκόσμιου βιβλίου παραγγελιών για πλοία που κινούνται με βιώσιμα καύσιμα. Ωστόσο, η Ευρώπη παράγει μόλις το 10% των βιώσιμων καυσίμων παγκοσμίως, με λιγότερο από το 5% αυτών να προορίζεται για ναυτιλιακή χρήση, ενώ η Ασία αντιπροσωπεύει το 74% των έργων παραγωγής καυσίμων. Χωρίς στήριξη για τη γεφύρωση αυτού του χάσματος, η διαθεσιμότητα καυσίμων δεν θα μπορέσει να συμβαδίσει με τις επενδύσεις στον στόλο.
«Η νέα μας ανάλυση δείχνει ότι η ναυτιλία συνεισφέρει συνολικά έως και 9 δισ. ευρώ ετησίως στους προϋπολογισμούς της ΕΕ και των κρατών-μελών. Πρέπει να δούμε αυτά τα έσοδα να επενδύονται στην ενεργειακή μετάβαση του κλάδου. Η επερχόμενη αναθεώρηση του EU ETS, που αναμένεται τον Ιούλιο, αποτελεί ευκαιρία να απαιτηθεί από τα κράτη-μέλη να χρησιμοποιούν αυτά τα χρήματα σε εθνικό επίπεδο για να γεφυρώσουν το χάσμα τιμής και να στηρίξουν τη διαθεσιμότητα βιώσιμων καυσίμων και έργων καθαρής τεχνολογίας», υποστηρίζει η ECSA.
