Δεν αλλάζει μόνο τον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης η αλματώδης ανάπτυξη της, αλλά αναδιαμορφώνει και τις αγορές κεφαλαίου. Καθώς οι ανάγκες των κέντρων δεδομένων για ηλεκτρική ενέργεια αυξάνονται με πρωτοφανείς ρυθμούς, οι επενδυτές στρέφουν πλέον το ενδιαφέρον τους από τους κατασκευαστές μικροτσίπ στις εταιρείες που μπορούν να εξασφαλίσουν την απαραίτητη ενεργειακή υποδομή. Το αποτέλεσμα είναι ένα κύμα αρχικών δημόσιων προσφορών (IPO) ενεργειακών εταιρειών, το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί από την εποχή της «φούσκας» των dotcom, σημειώνουν οι Financial Times.
Σύμφωνα με στοιχεία της Dealogic, οι ενεργειακές εταιρείες άντλησαν 12,6 δισ. δολάρια μέσω IPO κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους. Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση εξαμήνου από τα τέλη του 1999 και για το ισχυρότερο πρώτο εξάμηνο που έχει καταγραφεί ποτέ. Για λόγους σύγκρισης, σε ολόκληρο το 2025 οι δημόσιες εγγραφές του κλάδου είχαν συγκεντρώσει μόλις 4,3 δισ. δολάρια.
Η εντυπωσιακή αυτή αύξηση συνδέεται άμεσα με την έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι υπερσύγχρονες υποδομές που απαιτούνται για την εκπαίδευση και λειτουργία μεγάλων γλωσσικών μοντέλων καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας. Ένα τυπικό κέντρο δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιεί περίπου 876.000 μεγαβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, ποσότητα αντίστοιχη με την κατανάλωση μιας πόλης όπως η Γλασκώβη ή το Σολτ Λέικ Σίτι.
Η ανάγκη της ΑΙ για ενέργεια δημιουργεί επενδυτικές ευκαιρίες
Οι εκτιμήσεις της συμβουλευτικής εταιρείας ICF δείχνουν ότι η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ θα αυξηθεί κατά περίπου 39% μεταξύ 2026 και 2035, κυρίως λόγω της συνεχούς επέκτασης των κέντρων δεδομένων. Η ανάγκη για νέα παραγωγή ενέργειας, ενίσχυση των δικτύων μεταφοράς και σύγχρονες ηλεκτρικές υποδομές δημιουργεί μια νέα επενδυτική αγορά πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Όπως επισημαίνει ο αναλυτής της RBC Κρις Δεντρινός μιλώντας στους FT, οι επενδυτές αρχικά επικεντρώθηκαν σε εταιρείες όπως η Nvidia, που πρωταγωνιστούν στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Σύντομα όμως συνειδητοποίησαν ότι κάθε προηγμένος επεξεργαστής χρειάζεται τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας για να λειτουργήσει. Έτσι, η προσοχή μετατοπίζεται πλέον στις εταιρείες που θα κατασκευάσουν τις υποδομές που θα στηρίξουν την επανάσταση της AI.
Αναλυτές χαρακτηρίζουν αυτές τις επιχειρήσεις ως τις νέες εταιρείες «φτυαριών και αξινών», παραπέμποντας στον πυρετό του χρυσού, όταν μεγαλύτερα κέρδη αποκόμιζαν όσοι προμήθευαν τον απαραίτητο εξοπλισμό στους χρυσοθήρες παρά οι ίδιοι οι αναζητητές χρυσού.
Στο πλαίσιο αυτό, η Société Générale θεωρεί ότι οι ενεργειακές υποδομές, η αναβίωση της βιομηχανικής παραγωγής στις ΗΠΑ και οι επενδύσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν τις βασικές επενδυτικές επιλογές των επόμενων ετών. Παράλληλα, η GMO δημιούργησε νέο διαπραγματεύσιμο αμοιβαίο κεφάλαιο (ETF) αφιερωμένο αποκλειστικά στις ενεργειακές υποδομές, ενώ αρκετές ακόμη εταιρείες προετοιμάζουν την είσοδό τους στο χρηματιστήριο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Forgent Power Solutions, η οποία κατασκευάζει ηλεκτρικό εξοπλισμό διανομής που χρησιμοποιείται στα κέντρα δεδομένων. Η εταιρεία συγκέντρωσε 1,7 δισ. δολάρια κατά την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, αξιοποιώντας την αυξανόμενη ζήτηση για μετασχηματιστές και διακόπτες υψηλής ισχύος, εξοπλισμό που παρουσιάζει πλέον σημαντικές ελλείψεις στην αγορά.
Αντίστοιχα, η γερμανική Innio, κατασκευάστρια κινητήρων φυσικού αερίου, άντλησε σχεδόν 2,8 δισ. δολάρια μέσω της δημόσιας εγγραφής της. Τα προϊόντα της χρησιμοποιούνται σε κέντρα δεδομένων που επιλέγουν να παράγουν τη δική τους ηλεκτρική ενέργεια, αποφεύγοντας τα ήδη επιβαρυμένα δημόσια δίκτυα.
Ενθουσιασμός για IPO, ακόμη και επισφαλείς
Το επενδυτικό ενδιαφέρον επεκτείνεται και σε πιο φιλόδοξες τεχνολογίες. Η Fervo, που άντλησε περίπου 2,2 δισ. δολάρια, αναπτύσσει γεωθερμικά έργα νέας γενιάς, αξιοποιώντας τεχνογνωσία από τις γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σύμφωνα με τη διοίκησή της, τα κεφάλαια της δημόσιας εγγραφής θα επιταχύνουν την ανάπτυξη του μεγάλου γεωθερμικού έργου της στη Γιούτα, για το οποίο προγραμματίζονται επενδύσεις ύψους 1,2 δισ. δολαρίων μέσα στον επόμενο χρόνο.
Οι δημόσιες αγορές χρηματοδοτούν πλέον ακόμη και ιδιαίτερα καινοτόμες ή υψηλού ρίσκου τεχνολογίες, όπως μικρούς αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες ή προηγμένα γεωθερμικά συστήματα, έργα που μέχρι πρόσφατα στηρίζονταν κυρίως σε επενδυτικά κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών.
Ένας επιπλέον λόγος που προσελκύει τους επενδυτές είναι οι χαμηλότερες αποτιμήσεις του ενεργειακού κλάδου. Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, οι ενεργειακές εταιρείες διαπραγματεύονται κατά μέσο όρο με δείκτη τιμής προς κέρδη περίπου 18 φορές, όταν ο αντίστοιχος δείκτης για τις εταιρείες τεχνολογίας αγγίζει τις 40 φορές.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι αποκλειστικά θετική. Παρά τον ενθουσιασμό που συνοδεύει τις νέες εισαγωγές, σχεδόν τα δύο τρίτα των ενεργειακών εταιρειών που εισήχθησαν στο χρηματιστήριο φέτος και πέρυσι διαπραγματεύονται πλέον κάτω από την τιμή της δημόσιας εγγραφής τους. Το αντίστοιχο ποσοστό για το σύνολο της αγοράς είναι μικρότερο του 40%.
Εταιρείες όπως η X-energy, που αναπτύσσει μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες με την υποστήριξη της Amazon, έχουν χάσει περίπου το ένα τρίτο της χρηματιστηριακής τους αξίας μετά την εισαγωγή τους. Αντίστοιχη πορεία καταγράφουν η ERock, κατασκευάστρια γεννητριών φυσικού αερίου, αλλά και η Fermi, η οποία δραστηριοποιείται στην ενεργειακή τροφοδοσία κέντρων δεδομένων.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι αρκετοί επενδυτές αγοράζουν μετοχές στις δημόσιες εγγραφές μόνο και μόνο για να τις πουλήσουν λίγες ημέρες αργότερα, επιδιώκοντας γρήγορα κέρδη. Παράλληλα, προειδοποιούν ότι ορισμένες από τις τεχνολογίες που χρηματοδοτούνται δεν έχουν ακόμη αποδείξει την εμπορική ή τεχνική τους βιωσιμότητα.
Όπως συνοψίζουν οι ειδικοί, οι εταιρείες που διαθέτουν ήδη λειτουργικά προϊόντα, πραγματικά έσοδα και σαφές επιχειρηματικό μοντέλο έχουν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των επενδυτών. Αντίθετα, όσες βασίζονται αποκλειστικά σε υποσχέσεις για μελλοντικές τεχνολογικές ανακαλύψεις κινδυνεύουν να μετατραπούν σε ακόμη ένα ακριβό πείραμα της αγοράς.
