Κάθε χρόνο, αυτές τις ημέρες, όλοι οι δημοσιογράφοι αναζητούμε μέσα από το ρεπορτάζ τι θα πει ο πρωθυπουργός, στην προκειμένη περίπτωση ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Είθισται να ακούμε εξαγγελίες, δεσμεύσεις και ποσά που κάποια από αυτά αφορούν πολλούς, άλλα λίγους και μερικά κανέναν. Αυτή τη φορά, όμως, οι πολίτες δεν πρέπει να περιμένουν έναν ακόμη κατάλογο παροχών. Πρέπει να ακούσουν ένα πειστικό σχέδιο που θα απαντά στα προβλήματα της καθημερινότητάς τους (και είναι πολλά είναι η αλήθεια) και θα εξηγεί με σαφήνεια ποιος ωφελείται, πόσο, πότε και με ποιο δημοσιονομικό κόστος.
Πρώτο και μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει η ακρίβεια. Δεν περιορίζεται στα ράφια των σουπερμάρκετ. Βρίσκεται στους λογαριασμούς ρεύματος, στις αντλίες των καυσίμων, στα ενοίκια, στις μεταφορές, στην υγεία, στις υπηρεσίες. Τι πρέπει να ακούσει ο μισθωτός που βλέπει τον μισθό του να τελειώνει πριν κλείσει ο μήνας; Τι πρέπει να ειπωθεί στον συνταξιούχο που περικόπτει ακόμη και βασικές ανάγκες ή χρηματοδοτεί μέσω της σύνταξής του το παιδί και το εγγόνι του; Απαιτούνται προτάσεις που φέρνουν μόνιμες λύσεις στην αύξηση των εισοδημάτων και τον περιορισμό της ακρίβειας, μέτρα που προάγουν τον υγιή ανταγωνισμό και φυσικά μηχανισμούς αποτελεσματικών ελέγχων στην αγορά για να μην είναι ασύδοτη και λειτουργεί εις βάρος των καταναλωτών και όχι προσωρινά επιδόματα που απλώς μεταθέτουν το πρόβλημα.
Αναμφισβήτητα ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στο στεγαστικό. Νέα ζευγάρια, φοιτητές και μονογονεϊκές οικογένειες δυσκολεύονται να βρουν αξιοπρεπή κατοικία σε λογική τιμή. Απαιτούνται περισσότερα διαθέσιμα σπίτια, κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις, αξιοποίηση κλειστών ακινήτων και οργανωμένη κοινωνική κατοικία. Χωρίς προσιτή στέγη, κάθε συζήτηση για την υπογεννητικότητα και το δημογραφικό είναι λειψή.
Οι οικογένειες χρειάζονται σταθερή στήριξη: περισσότερες φορολογικές ελαφρύνσεις ανά παιδί, επαρκείς βρεφονηπιακούς σταθμούς και ουσιαστική προστασία της εργαζόμενης μητέρας και του πατέρα. Ακόμη μεγαλύτερη πρέπει να είναι η μέριμνα για όσους μεγαλώνουν μόνοι τους παιδιά. Η ενίσχυσή τους δεν μπορεί να εξαντλείται σε ένα έκτακτο βοήθημα που είναι βέβαιο ότι και αυτή τη φορά θα εξαγγελθεί.
Απαντήσεις περιμένουν και οι ελεύθεροι επαγγελματίες. Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα επιβαρύνει άπαντες, έντιμους και μη, συνεπείς και όχι. Η τεχνολογία, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές και οι στοχευμένες διασταυρώσεις επιτρέπουν πλέον τον εντοπισμό της πραγματικής φοροδιαφυγής. Γιατί να συνεχίζεται μια οριζόντια αντιμετώπιση που γεννά αδικίες; Παράλληλα, η φορολογική κλίμακα πρέπει να τιμαριθμοποιηθεί επί τέλους, ώστε οι αυξήσεις μισθών και συντάξεων να μην καταλήγουν αυτομάτως στην εφορία.
Πρέπει επίσης να ανοίξει σοβαρά η συζήτηση για τους έμμεσους φόρους. Ο ΦΠΑ και οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης επιβαρύνουν δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα. Αν αποφασιστούν μειώσεις, η κυβέρνηση οφείλει να διασφαλίσει ότι θα περάσουν στις τελικές τιμές και δεν θα χαθούν στη διαδρομή. Πολύ φοβάμαι όμως ότι στο μέτωπο αυτό ελάχιστα θα ακούσουμε.
Οι συνταξιούχοι με κομμένες δύο συντάξεις, οι υπερχρεωμένοι πολίτες που κάνουν προσπάθεια να ενταχθούν σε διάφορες ρυθμίσεις και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που ασφυκτιούν από το αυξημένο κόστος περιμένουν συγκεκριμένες λύσεις. Χρειάζονται βιώσιμες και αποτελεσματικές ρυθμίσεις, διαγραφή των αποδεδειγμένα ανεπίδεκτων είσπραξης οφειλών και αυστηρή αντιμετώπιση όσων συστηματικά αποφεύγουν να πληρώσουν ενώ μπορούν και κίνητρα στους συνεπείς φορολογούμενους που κάποιοι όχι άδικα τους χαρακτηρίζουν «κορόιδα».
Περιμένω καθαρές απαντήσεις για τη διαφθορά, το «Πόθεν Έσχες» και τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος. Η κοινωνία δεν αντέχει άλλες υποσχέσεις χωρίς λογοδοσία. Και κάθε μέτρο πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, συγκεκριμένους στόχους και δημόσιο απολογισμό, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει τελικά τι υλοποιήθηκε και ποιο ήταν το πραγματικό αποτέλεσμα.
Από τη ΔΕΘ, λοιπόν, περιμένω να ακούσω λιγότερα συνθήματα και περισσότερες μετρήσιμες και υλοποιήσιμες δεσμεύσεις. Η οικονομία δεν κρίνεται μόνο από τους δείκτες, αλλά και από όσα μένουν στην τσέπη του πολίτη και από το αν ο μισθωτός, ο συνταξιούχος, ο επαγγελματίας, ο αγρότης μπορεί να σχεδιάσει το αύριο με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και φυσικά προοπτική.
