Η αγορά του Venture Capital ήταν ανέκαθεν ένας κλάδος υψηλού ρίσκου, στον οποίο το μεγαλύτερο μέρος των αποδόσεων προέρχεται από μια μικρή ομάδα επενδύσεων και, τελικά, από ελάχιστα funds.
Η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, όμως, φαίνεται να οδηγεί αυτή τη δυναμική στα άκρα, δημιουργώντας εταιρείες με αποτιμήσεις που ξεπερνούν σε μέγεθος ολόκληρες γενιές τεχνολογικών IPOs, αναφέρουν οι Financial Times.
Το μέγεθος της σημερινής συγκυρίας αποτυπώνεται στις επικείμενες εισαγωγές στο χρηματιστήριο. Οι επενδυτές της Anthropic προσδοκούν ότι η εταιρεία θα φτάσει σε αποτίμηση περίπου 2 τρισ. δολαρίων όταν εισαχθεί στο χρηματιστήριο. Η SpaceX ξεκίνησε να διαπραγματεύεται τον Ιούνιο με αποτίμηση 2 τρισ. δολαρίων, ενώ η OpenAI εξετάζει νέα ιδιωτική χρηματοδότηση με αποτίμηση περίπου 1,2 τρισ. δολαρίων, ενόψει πιθανής δημόσιας εγγραφής το επόμενο έτος.
Μόνο αυτές οι τρεις εταιρείες θα μπορούσαν, επομένως, να έχουν συνολική αξία άνω των 5 τρισ. δολαρίων. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, οι 3.365 τεχνολογικές εταιρείες που εισήχθησαν στο χρηματιστήριο των ΗΠΑ από το 1980 έως το 2025 είχαν συνολική αξία περίπου 4,1 τρισ. δολαρίων κατά την έναρξη της διαπραγμάτευσής τους, σύμφωνα με στοιχεία του καθηγητή Τζέι Ρίτερ του University of Florida.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια δύσκολη περίοδο για το Venture Capital. Η άνοδος των αμερικανικών επιτοκίων από τα τέλη του 2021 έπληξε μια ολόκληρη γενιά «μονόκερων», δηλαδή ιδιωτικών τεχνολογικών εταιρειών αξίας άνω του 1 δισ. δολαρίων. Καθώς οι χρηματιστηριακές αγορές περιόρισαν την προθυμία τους να πληρώνουν υψηλές αποτιμήσεις για εταιρείες ταχείας ανάπτυξης, εκτός από μια μικρή ομάδα επιχειρήσεων που συνδέονται με την AI, πολλές εταιρείες απέφυγαν να προχωρήσουν σε IPO με χαμηλότερη αποτίμηση.
Σύμφωνα με την PitchBook, η συνολική αξία των ιδιωτικών «μονόκερων», με βάση τους τελευταίους γύρους χρηματοδότησης, έχει φτάσει τα 5,3 τρισ. δολάρια. Το ερώτημα είναι πόσο από αυτό το ποσό θα μετατραπεί τελικά σε πραγματικές αποδόσεις για τους επενδυτές.
Ο Ρίτερ επισημαίνει, παράλληλα, ένα δομικό πρόβλημα: τα venture funds διαθέτουν σημαντικό περιθώριο στον τρόπο με τον οποίο αποτιμούν τις συμμετοχές τους. Εταιρείες που έχουν υποχωρήσει μπορούν να εμφανίζονται στα βιβλία σε παλαιότερες αποτιμήσεις, ενώ οι επιτυχημένες επενδύσεις αναπροσαρμόζονται ταχύτερα στην αγορά.
Πώς μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο το Venture Capital
Η επιτυχία των mega-IPOs της AI έχει ήδη ενισχύσει το επιχείρημα ότι το venture capital μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο σε σχέση με τα private equity funds. Η Τζεν Κχα, managing partner στην Andreessen Horowitz, είπε στους FT ότι οι αποδόσεις από τις επενδύσεις στην τεχνολογία αλλάζουν τα δεδομένα μεταξύ Venture Capital και buyouts.
Την ίδια στιγμή, ορισμένες στρατηγικές του private equity αντιμετωπίζουν πιέσεις. Η προσπάθεια εξαγοράς και ενοποίησης εταιρειών λογισμικού, που στο παρελθόν βασιζόταν σε προβλέψιμες ταμειακές ροές, απειλείται από την ταχεία διάδοση της AI.
Παρά την εκρηκτική άνοδο των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, ωστόσο, τα νέα κεφάλαια που κατευθύνονται συνολικά προς το venture capital έχουν μειωθεί από το 2021. Οι επενδυτές έχουν ήδη σημαντικά ποσά δεσμευμένα σε παλαιότερες εταιρείες και συχνά δεν διαθέτουν επαρκή ρευστότητα για νέες τοποθετήσεις.
Εξαίρεση αποτελούν λίγα μεγάλα funds. Μόνο οι Andreessen Horowitz, Founders Fund και Thrive Capital άντλησαν περίπου 25 δισ. δολάρια στο πρώτο εξάμηνο του έτους, σχεδόν το ένα τρίτο των νέων κεφαλαίων που κατευθύνθηκαν στο venture capital στις ΗΠΑ.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η AI θα ενισχύσει μόνιμα τη συγκέντρωση κεφαλαίων σε λίγους μεγάλους διαχειριστές ή αν τα οφέλη θα διαχυθούν σε ολόκληρο το οικοσύστημα. Μέχρι στιγμής, οι κατασκευαστές chips, τα μοντέλα AI και οι μεγάλες cloud πλατφόρμες έχουν απορροφήσει δυσανάλογο μέρος της αξίας. Η επόμενη φάση, όμως, μπορεί να δημιουργήσει χώρο για χιλιάδες startups που αναπτύσσουν εφαρμογές και υποδομές γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.
