Η επικείμενη εισαγωγή της Anthropic στο χρηματιστήριο, με πιθανή αποτίμηση που μπορεί να φτάσει έως και τα 2 τρισ. δολάρια, θα αποτελέσει ένα κρίσιμο τεστ όχι μόνο για την αξία της εταιρείας που δημιούργησε το Claude, αλλά και για ένα ασυνήθιστο μοντέλο εταιρικής διακυβέρνησης.
Για πρώτη φορά, οι δημόσιες αγορές θα κληθούν να αξιολογήσουν μια εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης στην οποία η πλειοψηφία του διοικητικού συμβουλίου ελέγχεται από έναν εξωτερικό θεσμό που έχει ως βασική αποστολή να προστατεύει τη μακροπρόθεσμη ωφέλεια της ανθρωπότητας, σημειώνουν οι Financial Times.
Πρόκειται για το Long-Term Benefit Trust (LTBT), έναν στενό κύκλο συμβούλων που δημιουργήθηκε για να διασφαλίζει ότι η Anthropic δεν θα θυσιάσει την αποστολή της για χάρη των εμπορικών στόχων. Το Trust δεν κατέχει μετοχές της εταιρείας, διαθέτει όμως σημαντική εξουσία: μπορεί να διορίζει ή να απομακρύνει την πλειοψηφία του διοικητικού συμβουλίου της Anthropic. Από τα επτά μέλη του ΔΣ, τα τέσσερα έχουν επιλεγεί από το Trust, μεταξύ των οποίων ο συνιδρυτής του Netflix Ριντ Χέιστινγκς και ο διευθύνων σύμβουλος της Novartis Βας Ναρασιμχάν.
Σήμερα το LTBT αποτελείται από τρία μέλη, με δυνατότητα να φτάσει έως τα πέντε. Πρόεδρός του είναι ο Νιλ Μπάντι Σαχ, επικεφαλής της Clinton Health Access Initiative, ενώ συμμετέχουν επίσης ο πρώην πρόεδρος της Federal Reserve Μπεν Μπερνάνκι και ο Ρίτσαρντ Φοντέιν, διευθύνων σύμβουλος του Center for a New American Security. Ο Μπερνάνκι εντάχθηκε στο Trust τον Ιούλιο, κίνηση που ερμηνεύεται ως προσπάθεια να αποκτήσει ο θεσμός πιο θεσμικό χαρακτήρα.
Μπεν Μπερνάνκι
Μπορεί το μοντέλο διακυβέρνησης της Anthropic να αποτελέσει πρότυπο;
Η Anthropic φιλοδοξεί μάλιστα το μοντέλο αυτό να αποτελέσει πρότυπο για την εταιρική διακυβέρνηση των μελλοντικών επιχειρήσεων τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τον σχεδιασμό της, η εταιρεία θέλει το LTBT να εξελιχθεί σε ένα είδος βιομηχανικού προτύπου, αντίστοιχου με τις λογιστικές αρχές GAAP. Η ιδέα είναι να δημιουργηθεί ένας μόνιμος μηχανισμός που θα λειτουργεί ως αντίβαρο στις πιέσεις των επενδυτών και της αγοράς.
Το Trust έχει δικαίωμα να ενημερώνεται εκ των προτέρων για σημαντικές αποφάσεις της Anthropic, μεταξύ άλλων για την κυκλοφορία νέων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Τα μέλη του συνεδριάζουν μεταξύ τους κάθε εβδομάδα και συναντώνται με τη διοίκηση περίπου ανά δύο εβδομάδες, ενώ συμμετέχουν και στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου. Έχουν ήδη εμπλακεί σε κρίσιμα ζητήματα, όπως το κυβερνοασφαλές μοντέλο Mythos και η διαμάχη της Anthropic με την αμερικανική κυβέρνηση για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε αυτοματοποιημένα οπλικά συστήματα.
Μέχρι σήμερα, πάντως, η ισορροπία αυτή δεν έχει δοκιμαστεί πραγματικά. Το LTBT έχει λειτουργήσει κυρίως συμβουλευτικά και δεν έχει χρειαστεί να επιβάλει μια δύσκολη επιλογή που θα έβαζε την κερδοφορία απέναντι στην αποστολή της εταιρείας. Αυτό ακριβώς είναι που ανησυχεί τους ειδικούς εταιρικής διακυβέρνησης.
Ο καθηγητής της Νομικής του Χάρβαρντ Τζέσι Φριντ μιλώντας στους FT χαρακτηρίζει τη δομή μια «ενσωματωμένη σύγκρουση». Οι επενδυτές τοποθετούν κεφάλαια με στόχο την απόδοση, ενώ άτομα που δεν έχουν απαραίτητα οικονομική συμμετοχή στην εταιρεία μπορούν να αποφασίζουν πόσο κέρδος είναι διατεθειμένη να θυσιάσει η Anthropic προκειμένου να υπηρετήσει τον ευρύτερο σκοπό της.
Ζητούμενο η δημιουργία κερδών
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο επειδή η Anthropic παραμένει ζημιογόνος και δραστηριοποιείται σε έναν από τους πιο ακριβούς τεχνολογικούς ανταγωνισμούς της ιστορίας. Η ανάπτυξη προηγμένων μοντέλων απαιτεί τεράστιες επενδύσεις σε υπολογιστική ισχύ, chips, data centers και ανθρώπινο δυναμικό. Οι επενδυτές που έχουν χρηματοδοτήσει την εταιρεία γνωρίζουν ότι, για να επιτύχει την αποστολή της, θα πρέπει παράλληλα να εξελιχθεί σε έναν εξαιρετικά ισχυρό εμπορικό οργανισμό.
Η είσοδος στο χρηματιστήριο, ωστόσο, αλλάζει δραματικά την εξίσωση. Οι ιδιώτες επενδυτές που μέχρι σήμερα αποδέχονταν τη φιλοσοφία της Anthropic θα αντικατασταθούν εν μέρει από μια πολύ ευρύτερη βάση μετόχων, η οποία θα απαιτεί ανάπτυξη εσόδων, βελτίωση περιθωρίων και τελικά κερδοφορία. Η πίεση αυτή μπορεί να γίνει ιδιαίτερα έντονη εάν η αποτίμηση πλησιάσει τα 2 τρισ. δολάρια.
Η καθηγήτρια Νομικής του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια Ελίζαμπεθ Πόλμαν, ειδική στην εταιρική διακυβέρνηση, προειδοποιεί ότι είναι σχεδόν αδύνατο να προβλεφθούν συμβατικά όλες οι μελλοντικές συγκρούσεις μεταξύ εμπορικών και κοινωνικών στόχων. Στην περίπτωση της AI, μάλιστα, ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός και η ταχύτητα των τεχνολογικών εξελίξεων κάνουν το εγχείρημα ακόμη δυσκολότερο.
Η Anthropic έχει διδαχθεί και από την εμπειρία της OpenAI. Η προσπάθεια του διοικητικού συμβουλίου της OpenAI να απομακρύνει τον διευθύνοντα σύμβουλο Σαμ Άλτμαν το 2023 κατέληξε σε κρίση εταιρικής διακυβέρνησης, καθώς επενδυτές και εργαζόμενοι τάχθηκαν ουσιαστικά εναντίον του ΔΣ. Η Anthropic θεωρείται λιγότερο ευάλωτη, καθώς οι μέτοχοι μπορούν, με πλειοψηφία 85% των δικαιωμάτων ψήφου, να απομακρύνουν τους trustees του LTBT.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν αυτή η προστασία της αποστολής μπορεί να επιβιώσει στις δημόσιες αγορές. Η Anthropic επιχειρεί να αποδείξει ότι μια εταιρεία μπορεί να αντλεί τεράστια κεφάλαια, να ανταγωνίζεται για την τεχνολογική πρωτοπορία και ταυτόχρονα να διατηρεί μηχανισμούς που περιορίζουν την απόλυτη εξουσία των μετόχων. Η IPO θα δείξει αν οι επενδυτές είναι πραγματικά διατεθειμένοι να πληρώσουν για αυτή την ισορροπία — ή αν, τελικά, η οικονομική λογική της αγοράς θα αποδειχθεί ισχυρότερη από την αποστολή.
