Με τη Ρωσία να έχει πατήσει «γκάζι» στην Αρκτική, κλιμακώνοντας τη συνεργασία της με την Κίνα (και) στην εμπορική εκμετάλλευση της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού, το ΝΑΤΟ προσπαθεί να κερδίσει το χαμένο έδαφος, «ζυμώνοντας» την ιδέα της φερόμενης «απειλής» από τη Μόσχα, στους πληθυσμούς των χωρών της ευρύτερης περιοχής.
Η «ρωσική αρκούδα» κόβει βόλτες ήδη στο Σβάλμπαρντ
Στο επίκεντρο της προσοχής, εκ μέρους της Δύσης τουλάχιστον, βρίσκεται το Σβάλμπαρντ, το εκτεταμένο νορβηγικό, αρκτικό αρχιπέλαγος, το οποίο προς το παρόν «απειλείται» μόνο από τις πολικές αρκούδες.
Εσχάτως, όμως, η Δύση εμφανίζεται να «φοβάται», ότι ακριβώς εκεί η Ρωσία θα «δοκιμάσει» στρατιωτικά το ΝΑΤΟ.
Το οξύμωρο της υπόθεσης είναι, ότι η Ρωσία βρίσκεται ήδη στο Σβάλμπαρντ και το εκμεταλλεύεται ενεργειακά, βάσει διεθνούς συνθήκης.
Μάλιστα, το Politico, αν και παρουσιάζει τις δυτικές «ανησυχίες», σχολιάζει το προφανές:
Ότι η Μόσχα δεν έχει κίνητρο να ανατρέψει τη συνθήκη, καθώς αυτό θα συμβεί, ευλόγως, μόνο σε βάρος της.
Παρόλ’ αυτά, σύμφωνα με το Politico, οι νατοϊκοί σύμμαχοι «υποψιάζονται»(sic) ότι η Ρωσία έχει στο «στόχαστρο» κρίσιμα υποθαλάσσια καλώδια στα ανοιχτά του Σβάλμπαρντ, με αποτέλεσμα, το Όσλο να προσπαθεί να ενισχύσει τις ναυτικές δυνατότητές του, ενώ οι τοπικές αρχές στο Σβάλμπαρντ επενδύουν σε κρίσιμες υποδομές και καταρτίζουν σχέδια εκκένωσης.
«Υπάρχει μεγαλύτερη ένταση στην Αρκτική και στο βορρά, και φυσικά και το Σβάλμπαρντ αποτελεί μέρος αυτού», δήλωσε ο Νορβηγός υπουργός Άμυνας Τόρε Σάντβικ στο Politico.
«Γνωρίζουμε ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί πολλούς τρόπους για να προσπαθήσει να προκαλέσει ή να βρει τρόπους να δημιουργήσει υβριδικές απειλές».
Παρά το γεγονός ότι αποτελεί νορβηγικό έδαφος, το κύριο νησί του αρχιπελάγους, η Σπιτσβέργη, φιλοξενεί και ρωσικές υποδομές, στη βάση διεθνούς συμφωνίας.
Η Ρωσία διαθέτει ανθρακωρυχείο στη Σπιτσβέργη και οι Ρώσοι ναυτικοί ψαρεύουν στην υφαλοκρηπίδα, γεγονός που αποτελεί αιτία συγκρούσεων με τη Νορβηγία, η οποία, λέει το Politico, «θέλει να εκτοπίσει άλλες χώρες από το αρχιπέλαγος».
Ένας από τους λόγους είναι ότι υπάρχουν υποψίες για την παρουσία πετρελαίου και φυσικού αερίου στην υφαλοκρηπίδα του νησιού.
Το νησί φιλοξενεί το αεροδρόμιο Longyearbyen, το οποίο χρησιμοποιείται για τη μεταφορά προσωπικού στο ρωσικό ανθρακωρυχείο.
Ο πληθυσμός αυτού του αραιοκατοικημένου νησιού απασχολείται κυρίως σε επιστημονικά προγράμματα στον τουρισμό και στην εξόρυξη άνθρακα.
Για δεκαετίες, η Μόσχα και το Όσλο είχαν σε μεγάλο βαθμό αποτρέψει την υπερθέρμανση των εντάσεων, αλλά αυτή η ευαίσθητη ισορροπία βρίσκεται τώρα υπό αυξανόμενη πίεση.
Οι δυτικές χώρες χρεώνουν στη Μόσχα υβριδικές επιθέσεις στην Ευρώπη, με τη Ρωσία να το αρνείται ρητώς, και προειδοποιούν ότι το Κρεμλίνο «θα μπορούσε» να επιχειρήσει μια περιορισμένη εισβολή εναντίον ενός μέλους του ΝΑΤΟ μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
«Η ρωσική ηγεσία είναι εξαιρετικά απρόβλεπτη και όλο και πιο επιρρεπής σε κινδύνους», δήλωσε η Κάρι Άγκα Μίκλεμποστ, καθηγήτρια ιστορίας και ειδικός στο Σβάλμπαρντ στο Αρκτικό Πανεπιστήμιο της Νορβηγίας.
«Δεν θα απέκλεια κανένα σενάριο όσον αφορά τη βούληση του Κρεμλίνου να αντιμετωπίσει το ΝΑΤΟ».
Για δεκαετίες, το Σβάλμπαρντ συμβόλιζε το νορβηγικό ρητό «απώτερος Βορράς, χαμηλή ένταση», το οποίο αποτύπωνε τη βούληση και τις προσπάθειες για την οικοδόμηση συνεργασίας μεταξύ των χωρών της Αρκτικής, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας.
Πέρα από την απόστασή του – άνω των 900 χιλιομέτρων από την ηπειρωτική Νορβηγία – και τις αρκτικές θερμοκρασίες του, αυτό οφειλόταν στο μοναδικό καθεστώς του αρχιπελάγους.
Σύμφωνα με μια διεθνή συνθήκη του 1920, οι χώρες αναγνώρισαν την κυριαρχία του Όσλο επί των νησιών και σε αντάλλαγμα απέκτησαν δικαιώματα εκμετάλλευσης πόρων, με τους Σοβιετικούς να αγοράζουν την πόλη Μπάρεντσμπουργκ για να εξορύσσουν άνθρακα.
Η συνθήκη απαγόρευε επίσης σε οποιοδήποτε έθνος να χρησιμοποιεί το Σβάλμπαρντ για «πολεμικούς σκοπούς», συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής ναυτικών βάσεων και οχυρώσεων, αλλά η Νορβηγία «επισκέπτεται» το αρχιπέλαγος με ακτοφυλακή και στρατιωτικά σκάφη.
Μέχρι στιγμής, λοιπόν, αυτό που προκύπτει από ένα δυτικό μέσο επιρροής, όπως είναι το Politico, αυτός που ουσιαστικά αμφισβητεί το καθεστώς του Σβάλμπαρντ είναι η Νορβηγία, με τη Ρωσία να εμφανίζεται ως επίδοξος «κατακτητής» εδάφους… στο οποίο ήδη βρίσκεται.
Στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, 2.400 Σοβιετικοί πολίτες ζούσαν στο Σπιτσβέργη, το μόνο κατοικημένο νησί, αποτελώντας περίπου το 70% του πληθυσμού του.
Μάλιστα, η ίδια η Μίκλεμποστ σημειώνει, ότι με τη βορειοδυτική χερσόνησο Κόλα της Ρωσίας – όπου βρίσκονται τα δύο τρίτα των πυρηνικών υποβρυχίων «δεύτερης επίθεσης» – να βρίσκεται περίπου 1.000 χιλιόμετρα μακριά, «η Ρωσία ήταν προσεκτική ώστε να αποφύγει κάθε είδους κλιμάκωση».
Συνεπώς, λέει το Politico, το Σβάλμπαρντ προκύπτει στρατηγικό σημείο για το ίδιο το ΝΑΤΟ.
Διότι, σύμφωνα με το δυτικό αφήγημα όπως το συνοψίζει η Μίκλεμποστ, «σε μια στρατιωτική σύγκρουση εδώ είναι που τα ρωσικά υποβρύχια θα μπορούσαν να εισέλθουν στον Βόρειο Ατλαντικό, να κρυφτούν σε μεγαλύτερα βάθη και να αποτελέσουν απειλή για το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ», υποστήριξε.
«Εντάσεις»
Ωστόσο, λέει το Politico οι εντάσεις έχουν αυξηθεί μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Τι εννοείται, όμως, με τον όρο;
Από το 2022, οι τοπικοί Ρώσοι αξιωματούχοι φέρεται, σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, να έχουν φιλοξενήσει μια οργάνωση νεολαίας που συνδέεται έμμεσα με το ναυτικό, να διεξάγουν ετήσιες παρελάσεις με στρατιωτικά διακριτικά και να ενημερώνουν τον κόσμο για τις ρωσικές ναυτικές ασκήσεις στα ανοιχτά.
Η Μόσχα ξεκίνησε επίσης απευθείας δρομολόγια με πλοίο από τη Ρωσία το 2024 και πέρυσι ίδρυσε ένα παράρτημα της Ρωσικής Γεωγραφικής Εταιρείας, της οποίας ηγείται ο πρώην υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού.
«Τις ονομάζουμε προκλήσεις γκρίζων ζωνών», δήλωσε η Μίκλεμποστ. «Είναι ένας πολύ οικονομικά αποδοτικός τρόπος για να επιβεβαιωθεί η ρωσική παρουσία και να αμφισβητηθεί η δικαιοδοσία της Νορβηγίας».
Αν και παραμένει αδιευκρίνιστο πώς μπορεί ένα παράρτημα μια γεωγραφικής υπηρεσίας και μερικές εκδρομές να αμφισβητήσουν τη δικαιοδοσία της Νορβηγίας, ωστόσο, οι υπηρεσίες πληροφοριών του Όσλο προειδοποίησαν φέτος ότι το Κρεμλίνο «στοχεύει να αυξήσει το ρωσικό πεδίο δράσης στο Σβάλμπαρντ».
Μάλιστα, βρετανικές, αμερικανικές και νορβηγικές δυνάμεις φέρονται να «έπιασαν» ρωσικά πλοία να δοκιμάζουν ένα «μυστικό όπλο» κοπής υποθαλάσσιων καλωδίων στα ανοικτά των ακτών του Σβάλμπαρντ.
Αν και τα αποθέματα άνθρακα του Μπάρεντσμπουργκ μειώνονται, η Μόσχα δεν εγκαταλείπει την πόλη.
Αντίθετα, χρηματοδότησε την κρατική εταιρεία Trust Arktikugol, η οποία διαχειρίζεται το Μπάρεντσμπουργκ, με 20 εκατομμύρια ευρώ σε ομοσπονδιακές επιδοτήσεις το 2025.
Ο πρέσβης της Ρωσίας στη Νορβηγία, Νικολάι Κορτσούνοφ, δήλωσε στο Politico ότι θα ήθελε να δει έναν «μετασχηματισμό των οικονομικών δραστηριοτήτων» από τον άνθρακα στις υπηρεσίες στο Μπάρεντσμπουργκ και είπε ότι το Arktikugol επενδύει στη συντήρηση της πόλης.
Αλλά «δεν αμφισβητούμε καμία κυριαρχία της Νορβηγίας», επέμεινε ο Κορτσούνοφ.
«Τονίζουμε την αναγκαιότητα και τη σημασία της εκπλήρωσης όλων των όρων της Συνθήκης του Σβάλμπαρντ», είπε, κατηγορώντας το Όσλο ότι συμβάλλει σε μια «αρνητική τάση προς τη στρατιωτικοποίηση του ΝΑΤΟ ολόκληρης της περιοχής της Βαλτικής – Αρκτικής».
Σε λεπτό πάγο
Ο Αντιναύαρχος Ρούνε Άντερσεν, επικεφαλής του Νορβηγικού Κοινού Στρατηγείου, δήλωσε ότι προτεραιότητά του ήταν «η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ αποτροπής αλλά και διατήρησης της σταθερότητας» στο Σβάλμπαρντ, της «ψυχραιμίας και συγκέντρωσης» απέναντι στις «υβριδικές απειλές».
Ωστόσο, δεδομένων των «κινδύνων» κλιμάκωσης, ο στρατός επενδύει για να ενισχύσει τις δυνατότητες επιτήρησής του, είπε, συμπεριλαμβανομένης της εκτόξευσης τριών νέων δορυφόρων θαλάσσιας χαρτογράφησης τον επόμενο χρόνο, παράλληλα με «μια ανανέωση του ναυτικού και της ακτοφυλακής… για να έχουν συνεχή παρουσία» κοντά.
Επιπλέον, την ώρα που στο νησί η Ρώσοι στέλνουν γεωγράφους, η Νορβηγία αγοράζει πέντε φρεγάτες ανθυποβρυχιακών Type-26 από τη Βρετανία και έξι υποβρύχια Type 212CD από τη Γερμανία.
Το Όσλο εμβαθύνει επίσης τη στρατιωτική ολοκλήρωση με τους συμμάχους του, συμπεριλαμβανομένου του Λονδίνου και του Βερολίνου, και αυτόν τον μήνα διεξήγαγε κοινές ασκήσεις γύρω από το βόρειο νορβηγικό νησί Γιαν Μάγεν.
Οι χώρες του ΝΑΤΟ «βρίσκονται συχνότερα στα ύδατά μας», δήλωσε ο υπουργός Σάντβικ. Η υπεράσπιση του Σβάλμπαρντ αποτελεί επίσης μέρος της διαδικασίας σχεδιασμού του ΝΑΤΟ, είπε.
Οι ντόπιοι
Σε τοπικό επίπεδο, η στρατηγική είναι να περιοριστούν οι εντάσεις. Η Αναπληρώτρια Κυβερνήτης του Σβάλμπαρντ, Καταρίνα Ράιζ, δήλωσε ότι το γραφείο της συναντάται με το τοπικό προξενείο της Ρωσίας τέσσερις φορές το χρόνο. «Έχουμε καλό και εποικοδομητικό διάλογο», είπε. «Είναι δική μας ευθύνη να διασφαλίσουμε τη σταθερότητα και… χαμηλή ένταση εδώ».
Ο Τέργιε Άουνεβικ, δήμαρχος του Λονγκιαρμπίεν, της κύριας νορβηγικής πόλης στη Σπιτσβέργη, δήλωσε ότι οι αρχές έχουν σχέδια για την ταχεία εκκένωση του οικισμού σε περίπτωση κλιμάκωσης των εντάσεων.
Με μόνο δύο υποθαλάσσια καλώδια διαδικτύου, ένα αεροδρόμιο, μία δεξαμενή νερού και έναν σταθμό παραγωγής ενέργειας που λειτουργεί με ντίζελ στο Λονγκιαρμπίεν, ο οποίος εξαρτάται από τις εισαγωγές, ο Άουνεβικ δήλωσε ότι «μεγάλες επενδύσεις» βρίσκονται σε εξέλιξη, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής δύο νέων δεξαμενών νερού μέχρι το 2029 περίπου. «Είμαστε αρκετά ευάλωτοι από αυτή την άποψη», είπε.
Πάντως, όπως αναφέρει το δημοσίευμα, μέχρι στιγμής, το ΝΑΤΟ δεν έχει δημόσια σχέδια για την ενίσχυση της ναυτικής ή αεροπορικής παρουσίας του γύρω από τα νησιά.
Πιέζει για την Αρκτική η ΕΕ
Στο μεταξύ, στα μέσα Σεπτεμβρίου, η υπουργός Εξωτερικών της ΕΕ Κάγια Κάλας δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Ένωση πρέπει να παραμείνει «σε εγρήγορση» εν μέσω της αυξανόμενης στρατιωτικής δραστηριότητας της Ρωσίας στην Αρκτική και του αυξανόμενου ενδιαφέροντος της Κίνας για την περιοχή.
Ταυτόχρονα, δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την παρουσία της στην Αρκτική.
«Καλούμε την Ευρωπαϊκή Ένωση να υιοθετήσει μια πιο στρατηγική και προληπτική στάση στην ευρωπαϊκή Αρκτική», ανέφεραν οι χώρες σε κοινή δήλωση μετά τη Σύνοδο Κορυφής της Ευρώπης για την Αρκτική στο Ροβανιέμι, στη βόρεια Φινλανδία.
Στη σύνοδο παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν και ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
Σύμφωνα με αυτήν, τον Οκτώβριο η ΕΕ θα παρουσιάσει μια νέα στρατηγική για την Αρκτική, η οποία θα επικεντρωθεί σε ζητήματα ασφάλειας.
«Είναι σαφές ότι αυτό αποτελεί μέρος της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης», δήλωσε ο Κάλλας.
Η σύνοδος κορυφής στο Ροβανιέμι ακολούθησε την επίσκεψη της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη Γροιλανδία νωρίτερα τον Σεπτέμβριο, υποσχόμενη αύξηση των ευρωπαϊκών επενδύσεων.
Η άλλη όψη
Δεν έχουν όμως όλοι στη Δύση την ίδια άποψη σε σχέση με τη Ρωσία.
Το πρακτορείο TASS μετέδωσε τις δηλώσεις του Glenn Diesen, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Νοτιοανατολικής Νορβηγίας, σε δημοσιογράφους στο περιθώριο της 23ης ετήσιας συνάντησης του Διεθνούς Ομίλου Συζήτησης Valdai, ένα διεθνές οικονομικό και γεωπολιτικό φόρουμ που συγκεντρώνει ειδικούς από όλο τον κόσμο στην απίστευτη φυσική ομορφιά του Νόβγκοροντ, μεταξύ Μόσχας και Αγίας Πετρούπολης.
Οι ευρωπαϊκές χώρες αρνούνται σκόπιμα να συνεργαστούν με τη Ρωσία στην Αρκτική, παρόλο που αυτό θα μπορούσε να είναι ωφέλιμο για όλους, είπε ο Diesen
«Αυτή είναι μια μεγάλη τραγωδία. Η Αρκτική ήταν πάντα σε μεγάλο βαθμό εκτός της σφαίρας της γεωπολιτικής. Οι διαφωνίες δεν την επηρέαζαν, η συνεργασία ήταν δυνατή και όλοι μπορούσαν να ωφεληθούν. Αλλά αυτό δεν ισχύει πλέον. Αυτό δείχνει πόσο μακριά είναι διατεθειμένα να φτάσουν τα εμπλεκόμενα μέρη στην κλιμάκωση των εντάσεων. Παρόλο που όλοι καταλαβαίνουν ότι αυτό δεν ωφελεί κανέναν», είπε.
Σύμφωνα με τον Ντίζεν, καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν επωφελείται από την εγκατάλειψη της συνεργασίας με τη Ρωσία στην Αρκτική. «Αλλά αν η Ρωσία υποφέρει περισσότερο, είναι πρόθυμη να το κάνει. Αυτή είναι μια πολύ καταστροφική σκέψη», εξήγησε.
«Υπάρχει μεγάλη αστάθεια στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή. Δεν είναι σαφές τι θα συμβεί στις ΗΠΑ. Αλλά ταυτόχρονα, αρνούνται εντελώς να συμμετάσχουν σε διάλογο (σσ: με τη Ρωσία), ούτε καν προσπαθούν να ακούσουν τα επιχειρήματα της άλλης πλευράς», πρόσθεσε ο ειδικός.
Σύμφωνα με τον αναλυτή, τομείς συνεργασίας όπως η Αρκτική «θα μπορούσαν να αποφέρουν οφέλη και στις δύο πλευρές».
«Μία από τις κρίσεις της εποχής μας είναι η κατάρρευση του πανευρωπαϊκού συστήματος ασφαλείας.
Πρέπει να το αντιμετωπίσουμε αυτό για να λύσουμε και άλλα προβλήματα», κατέληξε ο αναλυτής.
«Υβριδικό πόλεμο» εναντίον της βλέπει και η Ρωσία
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάντρ Γκρουσκό δήλωσε, ότι οι δυτικές χώρες έχουν κηρύξει την Αρκτική, ζώνη γεωπολιτικού ανταγωνισμού και επιδιώκουν να επιτύχουν στρατιωτική υπεροχή στην περιοχή.
«Φυσικά, σήμερα δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το προφανές: οι δυτικές χώρες έχουν κηρύξει τον Βορρά, συμπεριλαμβανομένης της Αρκτικής περιοχής, ζώνη γεωπολιτικού ανταγωνισμού», είπε, μιλώντας στο Ανατολικό Οικονομικό Φόρουμ.
Όπως σημείωσε ο Γκρουσκό, «για να είναι ανταγωνιστική η Δύση σε αυτά τα υψηλά γεωγραφικά πλάτη, πρέπει να επιτύχει στρατιωτική υπεροχή».
«Βλέπουμε πόσο επιτυχημένη μπορεί να είναι η Δύση σε αυτές τις φιλοδοξίες και προθέσεις στο παράδειγμα της περιοχής της Βαλτικής Θάλασσας, η οποία, μέσα σε λίγα μόνο χρόνια, χάρη στις προσπάθειες της Δύσης, του ΝΑΤΟ, της ΕΕ και των ΗΠΑ, μετατράπηκε από την πιο ειρηνική περιοχή, όπου δεν υπήρχε καθόλου τέτοια στρατιωτική ατζέντα, σε στρατιωτικοποιημένη ζώνη.
»Μιλούσαμε για τα πάντα εκτός από στρατιωτική αντιπαράθεση», επεσήμανε ο Γκρουσκό, σημειώνοντας ότι σήμερα η περιοχή της Βαλτικής είναι «στην πραγματικότητα μια ζώνη όχι μόνο στρατιωτικής αντιπαλότητας, αλλά και στρατιωτικής αντιπαράθεσης, με τεράστιο κίνδυνο απρόβλεπτων στρατιωτικών περιστατικών, με δυνατότητα κλιμάκωσης, συμπεριλαμβανομένων και ανεξέλεγκτων».
Ο Ρώσος Υφυπουργός Εξωτερικών πρόσθεσε:
«Ένας υβριδικός πόλεμος έχει εξαπολυθεί εναντίον της χώρας μας. Και αν μιλάμε για τον Βορρά, αυτό δεν περιλαμβάνει μόνο στρατιωτική αντίδραση, την επιθυμία για εξασφάλιση ή επίτευξη στρατιωτικής υπεροχής – την οποία δεν θα επιτύχουν ποτέ για πολλούς λόγους – αλλά και τη χρήση άλλων μέσων.
»Αυτά περιλαμβάνουν, πρώτα απ ‘όλα, οικονομικές κυρώσεις, σκοπός των οποίων είναι να στερήσουν από τη Ρωσία τη φυσική δυνατότητα να εξάγει πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ορυκτά, συμπεριλαμβανομένων και σε αυτήν την περιοχή, και να τα πουλάει και να τα εμπορεύεται. Αλλά αυτά είναι τόσο αναγκαία από την παγκόσμια οικονομία που και αυτός είναι ένας μη ρεαλιστικός στόχος».
Ταυτόχρονα, ο Γκρουσκό σημείωσε το «κολοσσιαίο δυναμικό για διεθνή συνεργασία» στην περιοχή της Αρκτικής.
«Θα συνεργαστούμε με όλους όσους είναι έτοιμοι για αυτό, κυρίως την Ινδία, την Κίνα και αρκετές άλλες χώρες. Και αυτή η συνεργασία λαμβάνει ήδη πρακτικές μορφές. Επιπλέον, αναπτύσσεται τόσο δυναμικά που βλέπουμε ένα είδος γεωμετρικής προόδου και είμαι βέβαιος ότι θα συνεχιστεί», δήλωσε ο Ρώσος Υφυπουργός Εξωτερικών.
