Shein – Temu: Η ΕΕ περνά στην αντεπίθεση – Ο πόλεμος κλιμακώνεται

Την τελική έγκριση έδωσε η ΕΕ για τους νέους κανόνες τελωνειακών δασμών σε Shein, Temu και κάθε φθηνή εισαγωγή, κυρίως από το κινεζικό ηλεκτρονικό εμπόριο. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, θα επιβάλλεται τελωνειακός δασμός 3 ευρώ σε όλα τα είδη που εισέρχονται στην Ένωση και η αξία τους δεν υπερβαίνει τα 150 ευρώ.

Η ΕΕ ανακοίνωσε ότι το τέλος των 3 ευρώ θα τεθεί σε ισχύ τον Ιούλιο με στόχο να θέσει τέλος στον αθέμιτο ανταγωνισμό για τους λιανοπωλητές της ΕΕ, οι οποίοι έχουν υποστεί ζημίες από τα φθηνά προϊόντα που εισάγονται στην Ευρώπη από κινεζικούς γίγαντες του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Ο φόρος θα επιβάλλεται σε όλα τα εμπορεύματα που εισέρχονται στην ΕΕ για τα οποία οι πωλητές εκτός ΕΕ είναι εγγεγραμμένοι στο ενιαίο κατάστημα εισαγωγών IOSS της ΕΕ για πληρωμή ΦΠΑ, καλύπτοντας το 93% των ροών ηλεκτρονικού εμπορίου προς τις ευρωπαϊκές χώρες.

Μόνο το 2025, 5,8 δισεκατομμύρια μικροδέματα εισήλθαν στην ΕΕ – αριθμός που αναμένεται να φθάσει τα έξι δισεκατομμύρια το 2025, με πάνω από το 90 % να προέρχεται από την Κίνα

Παράθυρο ευκαιρίας για Shein – Temu

Η κίνηση αυτή προκλήθηκε από την πλημμύρα της ευρωπαϊκής αγοράς με φθηνά δέματα τα τελευταία χρόνια και ύστερα από χρόνια απαίτηση των εθνικών συνομοσπονδιών λιανικού εμπορίου, που μιλούσαν και βίωναν τον αθέμιτο ανταγωνισμό.

Οι αριθμοί και τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκαλούν σοκ, καθώς αποκαλύπτουν το μέγεθος της διείσδυσης: μόνο πέρυσι εισήχθησαν στα κράτη μέλη της ΕΕ συνολικά 5,8 δισεκατομμύρια δέματα αξίας έως 150 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 26% σε ετήσια βάση.

Η απότομη αύξηση του όγκου των δεμάτων – που ισοδυναμεί με περίπου ένα δέμα ανά πολίτη της ΕΕ ανά μήνα – οφείλεται κυρίως στους κινεζικούς κολοσσούς του ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως οι AliExpress, Shein και Temu, που μετά την πλάτη που «γύρισαν» οι ΗΠΑ, είδαν σημαντικό παράθυρο ευκαιρίας επί ευρωπαϊκού εδάφους.

Η ροή των φθηνών δεμάτων κατέστη δυνατή σε μεγάλο βαθμό χάρη στον κανόνα «de minimis» της ΕΕ, ο οποίος επέτρεπε την είσοδο στην ΕΕ δεμάτων αξίας κάτω των 150 ευρώ χωρίς την επιβολή τελωνειακών δασμών.

Η ΕΕ σχεδιάζει να καταργήσει την εξαίρεση «de minimis» έως το 2028, με τον δασμό των 3 ευρώ να λειτουργεί εν τω μεταξύ ως αποτρεπτικός παράγοντας.

Τι σημαίνει για τους καταναλωτές στην Ελλάδα

Η εξειδίκευση της τελικής έγκρισης στο τέλος των 3 ευρώ, αποκαλύπτει συγκεκριμένες διακρίσεις των ειδών που περιλαμβάνονται σε ένα τέτοιο δέμα, αλλάζοντας την πρώτη εντύπωση για όλα τα πακέτα, καθώς ο κάθε δασμός που επιβάλλεται έχει διαφορετικό τρόπο υπολογισμού ανά δασμολογική κατηγορία.

Ειδικότερα, εάν μια παραγγελία αφορά για παράδειγμα, μία μεταξωτή μπλούζα (Δασμολογική Κατηγορία 1) και δύο μάλλινες μπλούζες (Δασμολογική Κατηγορία 2), ο αμός που επιβάλλεται είναι διαφορετικός.

Δηλαδή παρά το γεγονός πως πρόκειται για ένα ενιαίο δέμα προς παράδοση, τελωνειακά αναγνωρίζονται δύο διακριτά είδη. Συνεπώς επιβάλλεται δασμός 6 ευρώ συνολικά, από 3 ευρώ για κάθε είδος: δηλαδή δασμός 3 ευρώ για το μεταξωτό είδος και άλλα 3 ευρώ για τα μάλλινα είδη.

Εάν το δέμα περιείχε τρεις ή τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, ο δασμός θα εκτινασσόταν στα 9 ή και 12 ευρώ, καθιστώντας τις φθηνές αγορέςαπό Κίνα μέσω διαδικτύου ουσιαστικά ασύμφορες.

Σχεδιάζεται να προστεθεί και επιπλέον χρέωση ως «τέλος διεκπεραίωσης» ανά εισερχόμενο δέμα από Κίνα

Τα ορόσημα για την αγορά

Από 1η Ιουλίου 2026 έως 1η Ιουλίου 2028 (Μεταβατική περίοδος): Παύει η ατέλεια και ενεργοποιείται «προσωρινός» πάγιος δασμός 3 ευρώ ανά κατηγορία, για είδη αξίας κάτω των 150 ευρώ.

Κατά τη μεταβατική αυτή περίοδο, στον προσωρινό δασμό σχεδιάζεται να προστεθεί και επιπλέον χρέωση ως «τέλος διεκπεραίωσης» ανά εισερχόμενο δέμα από Κίνα. Το Τέλος είναι διακριτό από τον δασμό των 3 ευρώ, αλλά επί του παρόντος δεν έχει οριστικοποιηθεί πότε και πώς θα εφαρμοστεί. Συζητείται όμως στο πλαίσιο της δέσμης για την τελωνειακή μεταρρύθμιση και αναμένεται σύντομα να μπει σε εφαρμογή, μέσα στο 2026 πιθανότατα.

Από το 2028 (Μόνιμο Σύστημα): Ο προσωρινός δασμός καταργείται και αντικαθίσταται από πλήρεις, κανονικούς τελωνειακούς δασμούς. Τότε θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία ο νέος Τελωνειακός Κόμβος Δεδομένων της ΕΕ (EU Customs Data Hub), μια ψηφιακή πλατφόρμα δηλαδή που θα επιτρέπει τον μαζικό και αυτοματοποιημένο εκτελωνισμό σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Αντιδράσεις για τέλος σε Shein – Temu

«Η επίδραση της απόφασης θα είναι περιορισμένη και τα μικροδέματα θα συνεχίσουν και το 2026 με ανοδική τάση», σημείωσε ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης. «Τα 3 ευρώ δεν αρκούν γιατί η συμπεριφορά του καταναλωτήδεν κάμπτεται εύκολα, ενώ το μοντέλο των logistics παραμένει άθικτο, αφού δεν πρόκειται για δασμό, αλλά πάγιο τέλος. Ερωτηματικά μάλιστα εγείρει η χρονική καθυστέρηση 6 μηνών για την υλοποίηση της πολιτικής δέσμευσης του Νοεμβρίου. Με το μέτρο αυτό η Ευρώπη δεν απαντά πλήρως στο γεγονός ότι τα μικροδέματα από τις γνωστές πλατφόρμες που εισέρχονται προς το παρόν αδασμολόγητα, οδηγεί σε αθέμιτο ανταγωνισμό, αλλά και κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών, καθώς και υψηλά επίπεδα απάτης».

Ερωτημάτικα δε, εγείρει το εάν το μέτρο ευνοεί τις μεγάλες πλατφόρμες που έχουν επενδύσει σε αποθηκευτικούς χώρους σε χώρες της Ευρωζώνης, παρά το γεγονός πως προβλέπεται η Επιτροπή να αξιολογεί τακτικά εάν ο συντελεστής πρέπει να επεκταθεί σε εμπορεύματα που εισέρχονται και πωλούνται από εμπόρους μη εγγεγραμμένους στο IOSS. Επισημαίνεται πως οι επιχειρήσεις για να εισάγουν τα ίδια είδη επιβαρύνονται με δασμούς, ΦΠΑ, έξοδα εκτελωνισμού και τηρούν τις απαιτήσεις συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές.

Όπως εξάλλου, έχει επισημάνει η ΕΣΕΕ και ο πρόεδρος Σταύρος Καφούνης «τα νέα επίσημα ευρωπαϊκά στοιχεία αποκαλύπτουν μια άνευ προηγουμένου πίεση στο ευρωπαϊκό και ελληνικό εμπόριο, με σοβαρές επιπτώσεις τόσο στην ανταγωνιστικότητα όσο και στην ασφάλεια των καταναλωτών. Με το δεδομένο πως το 84% των ελεγχθέντων παιχνιδιών και μικρώ ηλεκτρονικών συσκευών κρίθηκαν επικίνδυα, αλλά και το ότι γίνεται προώθηση βάσει αλγορίθμου σε προϊόντα χαμηλής αξίας μέσω social media, το ζητούμενο είναι όλα τα μεμονωμένα δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ να υπόκεινται σε δασμούς από το πρώτο ευρώ, όπως άλλωστε ισχύει για τις εισαγωγικές επιχειρήσεις».