Roland Garros: H ιστορία πίσω από το τρόπαιο

Πριν ακόμη ξεκινήσει η μάχη στο κόκκινο χώμα του Παρισιού, πριν οι κορυφαίοι τενίστες του κόσμου μπουν στο Philippe Chatrier διεκδικώντας τη δόξα, μια άλλη, πιο αθόρυβη μάχη ήταν ήδη σε εξέλιξη λίγα χιλιόμετρα μακριά. Σε ένα ιστορικό εργαστήριο αργυροχοΐας στην Rue de la Paix, στο κέντρο του Παρισιού, έξι τεχνίτες αφιερώνουν περισσότερες από 100 ώρες δουλειάς για να δημιουργήσουν το πιο εμβληματικό τρόπαιο του τένις: την περίφημη Coupe des Mousquetaires, την Κούπα των Σωματοφυλάκων του Roland Garros.

Το τρόπαιο που σηκώνει κάθε χρόνο ο πρωταθλητής του γαλλικού Grand Slam δεν είναι απλώς ένα κύπελλο. Είναι ένα αντικείμενο σχεδόν μυθικό, συνδεδεμένο με την ιστορία του αθλήματος, τη γαλλική αισθητική και τη διαχρονική έννοια της αθλητικής υπέρβασης. Ζυγίζει 14 κιλά – όσα ακριβώς και οι φορές που το σήκωσε ο Ράφα Ναδάλ – και έχει ύψος 21 εκατοστά. Είναι κατασκευασμένο εξ ολοκλήρου από ασήμι και θεωρείται ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τρόπαια στον παγκόσμιο αθλητισμό, δίπλα στο Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου και το τρόπαιο του Champions League.

Η δημιουργία του τροπαίου για το Roland Garros

Πίσω από τη δημιουργία του βρίσκεται ο ιστορικός οίκος Mellerio dits Meller, η αρχαιότερη οικογενειακή εταιρεία κοσμημάτων και αργυροχοΐας στον κόσμο που συνεχίζει να λειτουργεί αδιάκοπα από το 1613. Δεκαπέντε γενιές τεχνιτών έχουν περάσει από το ίδιο εργαστήριο στο Παρίσι, δημιουργώντας αντικείμενα για βασιλικές οικογένειες, ακαδημαϊκά ξίφη, το Ballon d’Or του ποδοσφαίρου και, φυσικά, τα τρόπαια του Roland Garros.

Η σχέση της Mellerio με το τουρνουά ξεκίνησε το 1981, όταν ο τότε πρόεδρος της Γαλλικής Ομοσπονδίας Τένις, Philippe Chatrier, αποφάσισε να επανασχεδιάσει το τρόπαιο του ανδρικού μονού. Το νέο κύπελλο έπρεπε να αποτίει φόρο τιμής στους τέσσερις θρυλικούς «Σωματοφύλακες» του γαλλικού τένις – Jacques Brugnon, Jean Borotra, Henri Cochet και René Lacoste – που κυριάρχησαν στο Davis Cup μεταξύ 1927 και 1932. Ο οίκος Mellerio κέρδισε τον διαγωνισμό παρουσιάζοντας ένα σχέδιο κλασικό και διαχρονικό: μια ασημένια κύλικα διακοσμημένη με φύλλα αμπέλου και δύο λαβές σε σχήμα κύκνου.

Η διαδικασία κατασκευής κάθε αντιγράφου που παραλαμβάνει ο πρωταθλητής μοιάζει περισσότερο με τελετουργία παρά με βιομηχανική παραγωγή. Όλα ξεκινούν από ένα απλό φύλλο ασημιού. Ο πρώτος τεχνίτης το κόβει και το διαμορφώνει με το χέρι πάνω σε ειδικά ξύλινα καλούπια μέχρι να αποκτήσει τη χαρακτηριστική καμπύλη μορφή του τροπαίου. Στη συνέχεια, άλλοι τεχνίτες αναλαμβάνουν να χυτεύσουν τις λαβές σε σχήμα κύκνου και τα διακοσμητικά στοιχεία με φύλλα αμπέλου.

Ακολουθεί η λεπτομερής χάραξη κάθε σχεδίου, η συγκόλληση όλων των επιμέρους κομματιών με ακρίβεια χιλιοστού και τέλος η επίπονη διαδικασία γυαλίσματος που δίνει στην κούπα τη χαρακτηριστική λάμψη της. Το τελευταίο στάδιο είναι ίσως και το πιο συμβολικό: η χάραξη του ονόματος του νέου πρωταθλητή στη βάση του τροπαίου.

Η αυθεντική Κούπα των Σωματοφυλάκων, πάντως, δεν εγκαταλείπει σχεδόν ποτέ το κτίριο της Γαλλικής Ομοσπονδίας Τένις. Ο νικητής σηκώνει το αυθεντικό τρόπαιο μόνο για λίγες ώρες κατά τη διάρκεια της τελετής απονομής και στη συνέχεια παραλαμβάνει ένα πιστό αντίγραφο, το οποίο εκτιμάται ότι κοστίζει μεταξύ 40.000 και 50.000 ευρώ.

Ο οίκος Mellerio δεν δημιουργεί μόνο το ανδρικό τρόπαιο. Από τα εργαστήριά του προέρχονται επίσης η Coupe Suzanne Lenglen για το γυναικείο μονό, τα τρόπαια των διπλών και του μικτού, όλα φτιαγμένα με την ίδια τεχνική ακρίβεια και την ίδια αίσθηση παράδοσης.

Και φυσικά, κανείς δεν συνδέθηκε περισσότερο με αυτό το τρόπαιο από τον Ράφα Ναδάλ. Ο Ισπανός θρύλος του τένις κατέκτησε 14 φορές το Roland Garros μεταξύ 2005 και 2022, δημιουργώντας μια σχέση σχεδόν μυθική με το γαλλικό Grand Slam. Κάθε μία από εκείνες τις νίκες σήμαινε και ένα νέο ασημένιο αντίγραφο φτιαγμένο ειδικά για εκείνον από τα χέρια των τεχνιτών της Mellerio.

Όποιος κι αν σηκώσει όμως φέτος την Κούπα των Σωματοφυλάκων, θα κρατά στα χέρια του κάτι πολύ περισσότερο από ένα αθλητικό τρόπαιο. Θα κρατά ένα κομμάτι ιστορίας, τέχνης και παράδοσης που εδώ και δεκαετίες μετατρέπει τη νίκη στο Roland Garros σε κάτι σχεδόν αιώνιο.

Πηγή: in.gr