Οι επιπτώσεις της αύξησης των επιτοκίων

Η παρατεταμένη περίοδος υψηλών επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, παρά τις πρόσφατες σταδιακές μειώσεις, έχει αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις αυτές, αποτελούν σχεδόν το σύνολο των ελληνικών επιχειρήσεων και απασχολούν τη μεγάλη πλειονότητα των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα, βρίσκονται τα τελευταία χρόνια αντιμέτωπες με ένα σημαντικά ακριβότερο κόστος χρηματοδότησης.

Η νέα αύξηση των επιτοκίων κατά 0,25% από την ΕΚΤ επηρεάζει πρωτίστως την πρόσβαση σε νέο δανεισμό. Πολλές μικρές επιχειρήσεις που σχεδίαζαν επενδύσεις σε εξοπλισμό, ψηφιακό μετασχηματισμό, ενεργειακή αναβάθμιση ή επέκταση δραστηριοτήτων θα αναβάλουν ή θα περιορίσουν τα επενδυτικά τους σχέδια. Το αυξημένο κόστος εξυπηρέτησης ενός δανείου μειώνει την αναμενόμενη απόδοση των επενδύσεων, οδηγώντας πολλές επιχειρήσεις σε στάση αναμονής.

Παράλληλα, σημαντική επιβάρυνση θα υποστούν οι επιχειρήσεις με υφιστάμενα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου. Οι αυξήσεις των δόσεων περιορίζουν τη διαθέσιμη ρευστότητα, σε μια περίοδο που οι επιχειρήσεις είχαν ήδη να διαχειριστούν υψηλό ενεργειακό κόστος, αυξημένες τιμές πρώτων υλών και πληθωριστικές πιέσεις. Για πολλές εμπορικές και μεταποιητικές επιχειρήσεις, η χρηματοδότηση του κεφαλαίου κίνησης γίνεται ακριβότερη, επηρεάζοντας την καθημερινή λειτουργία τους.

Οι αγορές έχουν πλέον σχεδόν προεξοφλήσει πως μετά τη νέα αύξηση των επιτοκίων τον Ιούνιο, θα ακολουθήσει και άλλη μέχρι τέλος του έτους, αφού τα περιθώρια για μια πιο ήπια στάση φαίνονται περιορισμένα. Η ΕΚΤ, επεσημαίνει ότι οι νέες μακροοικονομικές προβλέψεις πιθανότατα θα ενσωματώνουν υψηλότερο πληθωρισμό, ενώ οι λεγόμενες δευτερογενείς επιδράσεις στις τιμές και στη ρευστότητα αναμένεται να διαρκέσουν περισσότερο, ακόμη και όταν οι αρχικές ενεργειακές πιέσεις αρχίσουν να υποχωρούν.

Οι επιπτώσεις λοιπόν, ενόψει της τάσης αύξησης του euribor, θα είναι ιδιαίτερα έντονες για τις επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν ισχυρή πιστοληπτική εικόνα και επαρκείς εξασφαλίσεις. Οι τράπεζες, εφαρμόζοντας αυστηρότερα κριτήρια αξιολόγησης, ίσως περιορίσουν τη χορήγηση νέων δανείων, δημιουργώντας ένα χρηματοδοτικό κενό για χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις. Ως αποτέλεσμα, πολλές δεν θα έχουν εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης ή ίδιους πόρους για να καλύψουν τις ανάγκες τους.

Επιπλέον, τα αυξημένα επιτόκια επηρεάζουν έμμεσα και τη ζήτηση στην αγορά. Η αύξηση του κόστους δανεισμού για τα νοικοκυριά θα περιορίσει την κατανάλωση, ιδιαίτερα σε διαρκή αγαθά και υπηρεσίες, επηρεάζοντας τον κύκλο εργασιών πολλών μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Έτσι, οι ΜμΕ θα βρεθούν αντιμέτωπες με εντονότερη διπλή πίεση από το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης και την ασθενέστερη καταναλωτική ζήτηση.

Για τον επιχειρηματικό κόσμο, το ζητούμενο δεν είναι η μείωση του πληθωρισμού με την αύξηση των επιτοκίων, αλλά η δημιουργία αποτελεσματικών χρηματοδοτικών εργαλείων που θα διευκολύνουν την πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε κεφάλαια κίνησης. Η ενίσχυση της ρευστότητας στην ελληνική,αγορά μπορεί να πραγματοποιηθεί με την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και τη διεύρυνση των εγγυοδοτικών προγραμμάτων της Αναπτυξιακής Τράπεζας, ώστε να λειτουργήσει ως καταλύτης αποκατάστασης της ρευστότητας για νέες επενδύσεις στην ελληνική οικονομία.