Το ένα τέταρτο των αποφοίτων του Ηνωμένου Βασιλείου αναμένεται ότι θα βρεθούν σε χειρότερη οικονομική κατάσταση μετά την αποφοίτησή τους από το πανεπιστήμιο, ειδικά όσοι πρόκειται να λάβουν πτυχίο σε εικαστικά ή παραστατικές τέχνες, σύμφωνα νέα μελέτη του Institute for Fiscal Studies (IFS) για την πανεπιστημιακή παιδεία.
Η έρευνα βασίζεται στις οικονομικές αποδοχές των ατόμων που αποφοίτησαν εν μέσω της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2008.
Αφενός, το IFS προβλέπει ότι η πλειοψηφία θα ευνοηθεί κατά 100.000 λίρες κατά τη διάρκεια της ζωής της, και αυτό χάρη στην πανεπιστημιακή παιδεία της.
Αφετέρου, αν αθροιστούν οι πιθανές αποδοχές, τα φοιτητικά δάνεια και οι φόροι τους, περίπου το 25% των φοιτητών θα μπορούσε να τα είχε πάει καλύτερα από οικονομική άποψη αν δεν είχε εισαχθεί στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Στο φόντο βρίσκεται η αντιπαράθεση για τη χρηματοδότηση των πανεπιστημίων και τα φοιτητικά δάνεια, αφότου η κυβέρνηση αύξησε το ποσό που θα πρέπει να αποπληρώσουν οι μελλοντικοί φοιτητές.
Ο Natan Ornadel, ερευνητής οικονομολόγος στο IFS και συντάκτης της έκθεσης, δήλωσε ότι το πτυχίο δίνει μια σημαντική οικονομική «ώθηση» στους περισσότερους αποφοίτους, σε σύγκριση με τις αποδοχές όσων έχουν παρόμοιες μαθητικές επιδόσεις αλλά δεν έχουν αποκτήσει πανεπιστημιακό τίτλο σπουδών. Υπάρχει όμως ένα «αλλά».
«Αυτό δεν σημαίνει ότι όσοι πηγαίνουν στο πανεπιστήμιο θα βρεθούν σε καλύτερη οικονομική κατάσταση. Εκτιμούμε ότι περίπου το ένα τέταρτο των αποφοίτων – και το 40% των ανδρών με χαμηλές ακαδημαϊκές επιδόσεις – καταλήγουν σε χειρότερη κατάσταση από ό,τι αν δεν είχαν φοιτήσει σε πανεπιστήμιο», δήλωσε στον Guardian ο Ornadel.
Στο επίκεντρο οι χαμηλές αποδοχές
Μεγάλο μέρος της απόκλισης στις αποδοχές προήλθε από τις σταδιοδρομίες που επιλέγουν οι φοιτητές μετά την αποφοίτηση, αφού όσοι σπουδάζουν οικονομικά ή ιατρική είναι πιο πιθανό να συνεχίσουν σε καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Η εν λόγω έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το βρετανικό υπουργείο παιδείας, το οποίο δήλωσε ότι η κυβέρνηση είχε σκιαγραφήσει νομοθετικές επιλογές για τον περιορισμό του αριθμού των εισακτέων σε προγράμματα σπουδών που συνδέονται με χαμηλές αποδοχές.
Παράλληλα, η βρετανική κυβέρνηση επανεξετάζει επίσης τις ελάχιστες απαιτήσεις για τους εγχώριους φοιτητές που δίνουν πρόσβαση σε δάνεια, όπως είναι ο προβιβάσιμος βαθμός στις εξετάσεις GCSE (Γενικό Πιστοποιητικό Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης).
Παιδεία: Ποιος είναι ο ρόλος του πτυχίου σήμερα;
Ο Nick Harrison, διευθύνων σύμβουλος του Sutton Trust, ενός ΜΚΟ που προωθεί την κοινωνική κινητικότητα μέσα από την παιδεία, δήλωσε ότι η έκθεση του IFS και η απάντηση της κυβέρνησης φέρνουν σε δύσκολη θέση άτομα από οικογένειες χαμηλού εισοδήματος, για τα οποία το πτυχίο είναι «η πιο αξιόπιστη οδός» για την ανοδική κοινωνική κινητικότητα.
«Η αξία του πανεπιστημίου υπερβαίνει κατά πολύ τις αποδοχές. Το πανεπιστήμιο μπορεί να αποτελέσει μια εμπειρία που μπορεί να αλλάξει τη ζωή, βοηθώντας τους νέους να χτίσουν κοινωνικά δίκτυα, δεξιότητες, όνειρα και φιλοδοξίες για το μέλλον. Έχουμε επίσης διαπιστώσει ότι οι απόφοιτοι αναφέρουν υψηλότερη ευημερία και ευτυχία από τους μη απόφοιτους, ανεξάρτητα από το υπόβαθρο ή τον επαγγελματικό τους προορισμό», δήλωσε ο ίδιος.
Έπειτα, ο Harrison αναρωτήθηκε: «Η παρούσα έκθεση εγείρει ένα ανησυχητικό ερώτημα. Αν λέμε στους νέους να μην πάνε στο πανεπιστήμιο, τι ακριβώς τους λέμε να κάνουν αντ’ αυτού;», συμπληρώνοντας: «Η κριτική για τα λεγόμενα πτυχία χαμηλής αξίας είναι μεν άφθονη, ωστόσο υπάρχει και μια χρόνια έλλειψη σε εναλλακτικές λύσεις υψηλής ποιότητας. Οι μαθητείες και οι τεχνικές κατευθύνσεις μπορούν να προσφέρουν σημαντικές προοπτικές για εξέλιξη και επιτυχία, όμως δεν υπάρχουν αρκετές διαθέσιμες θέσεις που θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια βιώσιμη εναλλακτική λύση για τους περισσότερους νέους».
Από την άλλη πλευρά, η Rachel Hewitt, διευθύνουσα σύμβουλος του ομίλου πανεπιστημίων MillionPlus, δήλωσε ότι «η έρευνα υπενθυμίζει ξεκάθαρα ότι, από οικονομική άποψη, για τη συντριπτική πλειοψηφία των φοιτητών οι σπουδές στο πανεπιστήμιο αποδίδουν».
Ο παράγοντας της πολιτιστικής βιομηχανίας
Η Vivienne Stern, διευθύνουσα σύμβουλος των Universities UK, υπερασπίστηκε τους αποφοίτους εικαστικών και καλών τεχνών, οι οποίοι μπορεί και να μην είχαν ως κίνητρο τα χρήματα.
«Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι αυτά τα μαθήματα τροφοδοτούν επίσης τις δημιουργικές βιομηχανίες, οι οποίες αποτελούν μια τεράστια οικονομική κινητήρια δύναμη για το Ηνωμένο Βασίλειο», είπε, συμπληρώνοντας: «Και ως απόφοιτος ανθρωπιστικών επιστημών, στοιχηματίζω ότι, στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, θα εκτιμούμε περισσότερο, και όχι λιγότερο, την κατανόηση του πώς σκέφτονται και ενεργούν οι άνθρωποι».
Μειώνεται το «μισθολογικό πλεονέκτημα»
Παράλληλα, η έρευνα του IFS έδειξε και μια θετική αλλαγή ως προς την ψαλίδα στο μισθολογικό προβάδισμα (graduate premium).
Ειδικότερα, τα στοιχεία δείχνουν ότι, σε σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα του το 2020, οι προβλέψεις για την πιο πρόσφατη σειρά εξεταζόμενων φοιτητών δείχνουν ότι το χάσμα των αποδοχών μεταξύ αποφοίτων και μη αποφοίτων, μειώθηκε κατά 30%, εν μέρει χάρη στις υψηλότερες αποπληρωμές των φοιτητικών δανείων.
