Στροφή από την επιθετική ρητορική εναντίον του Ιράν έχει κάνει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπονοώντας ότι η οικονομική δυσπραγία θα ασκήσει πίεση στη χώρα.
«Δεν δίνουμε μεγάλη σημασία στο θέμα» είπε ο Τραμπ, «Δεν κάνουμε παρά μόνο ημι-διαπραγματεύσεις μαζί τους. Απλώς παρακολουθούμε το Ιράν, με τον τεράστιο πληθωρισμό του και το γεγονός ότι δεν έχει χρήματα».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δημοσίευσε επίσης ένα διάγραμμα στο Truth Social που δείχνει την υποχώρηση της αξίας του ιρανικού ριάλ από το 2025 μέχρι σήμερα με τον τίτλο «Το Ιράν δεν έχει χρήματα» και «το νόμισμα είναι σκουπίδι» στο κείμενο.
Τα σχόλια του προέδρου σηματοδοτούν μια μετατόπιση από τις επανειλημμένες απειλές του για κλιμάκωση της εκστρατείας βομβαρδισμών κατά του Ιράν και έρχονται εν μέσω παρατεταμένων συνομιλιών μεταξύ της Ισλαμικής Δημοκρατίας και του Ομάν για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη έχει δηλώσει ότι πλησιάζει σε συμφωνία για την πλωτή οδό, ενώ παράλληλα παρουσιάζει μια μακρά λίστα απαιτήσεων προς την Ουάσινγκτον πριν από την επανέναρξη της ναυτιλίας, συμπεριλαμβανομένης της άρσης των κυρώσεων και του τερματισμού των επιθέσεων σε ομάδες που υποστηρίζονται από το Ιράν σε όλη τη Μέση Ανατολή. Η Τεχεράνη προήγαγε επίσης έναν σκληροπυρηνικό πρώην διοικητή στην ανώτατη θέση ασφαλείας της το Σαββατοκύριακο.
Ο στρατιωτικός σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, Μοχσέν Ρεζάι, πρώην αρχηγός του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, διορίστηκε νέος ηγέτης του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, όπως μετέδωσε αργά την Κυριακή το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Αντικαθιστά τον Μοχάμεντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, έναν άλλον σκληροπυρηνικό που αποδέχτηκε μια νέα θέση ως πολιτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη.
Ο Ρεζάι έχει υποστηρίξει τον πλήρη ιρανικό έλεγχο του Ορμούζ. Το συμβούλιο του οποίου θα ηγηθεί είναι το σημείο όπου οι ηγέτες του Ιράν συντονίζουν τις αποφάσεις για τον πόλεμο και τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του.
Το Σαββατοκύριακο, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υπογράμμισε ότι η συμφωνία με το Ομάν είναι «πολύ κοντά», χωρίς να δώσει λεπτομέρειες επί της ουσίας.
Απέκλεισε προς το παρόν άμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ, επικαλούμενος αυτό που χαρακτήρισε ως επανειλημμένες παραβιάσεις της βραχύβιας ενδιάμεσης ειρηνευτικής συμφωνίας που υπογράφηκε τον Ιούνιο και πρόσθεσε ότι οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν μηνύματα μέσω μεσαζόντων. Την Κυριακή ο Αρακτσί είπε ότι η συμφωνία με το Ομάν βρίσκεται στο «τελικό της στάδιο» αλλά τόνισε ότι η Τεχεράνη δεν θα ανοίξει ξανά τη διώρυγα εκτός εάν οι ΗΠΑ ικανοποιήσουν ορισμένα αιτήματα που έχει θέσει η Τεχεράνη.
Η αγορά πετρελαίου
Οι εξελίξεις αποτυπώνονται άμεσα στην αγορά πετρελαίου με τις τιμές του μαύρου χρυσού να κινούνται ανοδικά.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου Brent αυξήθηκαν κατά 1,4% στα 84,70 δολάρια το βαρέλι. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αμερικανικού πετρελαίου West Texas Intermediate αυξήθηκαν κατά 1,4% στα 79,31 δολάρια το βαρέλι.
«Δεν φαίνεται να υπάρχει ιδιαίτερος συμβιβασμός, κάτι που τελικά καθιστά πιο δύσκολη την επίτευξη μιας βιώσιμης συμφωνίας» έγραψε σε σημείωμα ο Warren Patterson, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων στην ING Bank.
Η τράπεζα διατήρησε την πρόβλεψή της για το Brent κατά μέσο όρο στα 80 δολάρια το βαρέλι αυτό το τρίμηνο, αναμένοντας ομαλοποίηση των ροών κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου, ενώ παράλληλα επισήμανε σημαντικό «κίνδυνο και αβεβαιότητα» σε αυτή την αρχική εκτίμηση.
Παρά την πρόοδο των τελευταίων ημερών, ο τόνος της ρητορικής και η αυξανόμενη δυσπιστία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης αφήνουν περιθώρια για νέα επιδείνωση, υποστηρίζει ο Patterson. «Τα πράγματα θα μπορούσαν να πάνε από το κακό στο χειρότερο για άλλη μια φορά».
Η ναυτιλιακή κίνηση μέσω του Στενού του Ορμούζ έχει μειωθεί σε μόλις οκτώ επιβεβαιωμένες διελεύσεις την περασμένη Παρασκευή, μειωμένες κατά 33% από την προηγούμενη ημέρα, σύμφωνα με την Kpler.
Τα αιτήματα του Ιράν
Η Τεχεράνη δημοσίευσε το Σάββατο μια λίστα με αιτήματα προς την Ουάσινγκτον ως όρους για το πλήρες άνοιγμα του Ορμούζ, υποδεικνύοντας ότι οποιαδήποτε άμεση ανάκαμψη για τον ενεργειακό εφοδιασμό μπορεί να είναι περιορισμένη. Θέλει οι ΗΠΑ να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, να αποσύρουν δυνάμεις από το Ιράν, να άρουν τις κυρώσεις, να απελευθερώσουν παγωμένα περιουσιακά στοιχεία και να καταβάλουν αποζημιώσεις για τις ζημιές από τον πόλεμο.
Απαίτησε επίσης τον οριστικό τερματισμό των επιθέσεων εναντίον ομάδων που υποστηρίζει στον Λίβανο, το Ιράκ, την Υεμένη και τη Γάζα.
Ορισμένες από αυτές τις απαιτήσεις θα είναι δύσκολο να ικανοποιηθούν από τις ΗΠΑ μόνες τους. Στη Γάζα, η πρόταση μεσολαβητών που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ για τον αφοπλισμό της Χαμάς που υποστηρίζεται από το Ιράν και την εκδίωξη του ισραηλινού στρατού από τον παλαιστινιακό θύλακα απορρίφθηκε από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου την Κυριακή.
Η αδιαλλαξία του Νετανιάχου θέτει σε δοκιμασία τη σύνθετη σχέση του με τον Τραμπ, όχι μόνο επειδή ο πρόεδρος υποστήριξε το σχέδιο, αλλά και επειδή η αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα αποτελεί απαίτηση του Ιράν για να μπορέσει να ανοίξει ξανά το Ορμούζ.
Το Axios ανέφερε τις δηλώσεις αξιωματούχου του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με τις οποίες ο Τραμπ δεν ενοχλείται από την απόρριψη, καθώς κατανοεί τις πολιτικές ανάγκες του Νετανιάχου εν όψει των εκλογών του Οκτωβρίου.
Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι το Ισραήλ εν τω μεταξύ περιορίζει τις επιθέσεις του στη Γάζα.
Στην Υεμένη, οι αντάρτες Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν εντείνει τις μάχες με τις δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη γειτονική Σαουδική Αραβία, έναν άλλο βασικό σύμμαχο των ΗΠΑ. Οι Χούθι ισχυρίστηκαν ότι επιτέθηκαν στο διυλιστήριο της Saudi Aramco στο Τζαζάν την Κυριακή, ενώ οι σαουδικές αρχές ανέφεραν πυρκαγιά που κατασβέστηκε γρήγορα, χωρίς να υπάρξουν τραυματίες.
Το περιστατικό θα σηματοδοτούσε τουλάχιστον τη δεύτερη πυρκαγιά στο συγκρότημα παραγωγής 400.000 βαρελιών την ημέρα μέσα σε ένα μήνα. Δορυφορικές εικόνες στα τέλη Ιουλίου έδειξαν πυρκαγιά σε τανκ μετά από μια άλλη επίθεση που ισχυρίστηκαν οι Χούθι.
