Κατάρ: Ποιος ήταν ο πρώην εμίρης Χαμάντ μπιν Χαλίφα Αλ-Θάνι

Τον θάνατο του σεΐχη Χαμάντ μπιν Χαλίφα Αλ-Θάνι, πρώην εμίρη του Κατάρ, σε ηλικία 74 ετών, ανακοίνωσε το κυβερνητικό όργανο Amiri Diwan.

Διεθνή μέσα τον χαρακτηρίζουν ριζοσπάστη εκσυγχρονιστή, δυναμική και ανεξάρτητη προσωπικότητα, που ανέλαβε την εξουσία το 1995 και έσπασε την παράδοση παραδίδοντάς την στον γιο του 18 χρόνια αργότερα.

Το Κατάρ που κληρονόμησε ο σημερινός Εμίρης, ο Σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ-Θάνι, βρισκόταν ήδη σε προχωρημένο στάδιο αναδιαμόρφωσης από τον πατέρα του.

Ο Σεΐχης Χαμάντ ηγήθηκε μιας από τις πιο καθοριστικές περιόδους στην ιστορία της χώρας, προωθώντας μια ραγδαία μεταμόρφωση του μικρού κράτους της ερήμου, η οποία αναδιαμόρφωσε την οικονομία, το διεθνές προφίλ και τις πολιτικές φιλοδοξίες του, γράφει το Reuters.

Ανακοινώνοντας την παραίτησή του το 2013, είπε ότι επιθυμούσε να αναλάβει τα ηνία μια νέα γενιά «με τις καινοτόμες ιδέες και την ενεργητική της δυναμική».

Ο Σεΐχης Χαμάντ ήταν ο αρχιτέκτονας των προσπαθειών του Κατάρ για την ανάπτυξη της υποδομής υγροποιημένου φυσικού αερίου, η οποία του επέτρεψε να διοχετεύσει τα τεράστια αποθέματά στις παγκόσμιες αγορές, μετατρέποντας το κράτος σε έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς στον κόσμο και θέτοντας τα θεμέλια για τον τεράστιο πλούτο του.

Ίδρυσε το δίκτυο ειδήσεων «Al Jazeera», το οποίο έδωσε στο Κατάρ μια δυσανάλογα μεγάλη φωνή στην αραβική πολιτική σκηνή και επέκτεινε την επιρροή του πολύ πέρα από τον Κόλπο.

Επίσης, ηγήθηκε της επιτυχημένης υποψηφιότητας για τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου του 2022, μια κίνηση που έφερε το Κατάρ σταθερά στο παγκόσμιο προσκήνιο και επιτάχυνε μια δεκαετία κατασκευής υποδομών που αναμόρφωσαν την πρωτεύουσα Ντόχα.

Κατέστησε το Κατάρ ειδηνευτικό μεσολαβητή

Η εξωτερική πολιτική του Σεΐχη Χαμάντ καθιέρωσε το Κατάρ ως μεσολαβητή στις συνομιλίες από τον Λίβανο έως την Υεμένη και το Νταρφούρ, διατηρώντας παράλληλα σχέσεις με τις ΗΠΑ, καθώς και με το Ιράν και ομάδες που ευθυγραμμίζονται με αυτό.

Το Κατάρ υπό τον Σεΐχη Χαμάντ διαδραμάτισε έναν εξέχοντα και την ίδια στιγμή αμφιλεγόμενο ρόλο κατά τη διάρκεια των εξεγέρσεων της Αραβικής Άνοιξης του 2011, χρησιμοποιώντας τους πόρους και τη δυσανάλογη επιρροή του για να υποστηρίξει επαναστατικά κινήματα και ισλαμιστικές ομάδες σε ολόκληρη την περιοχή.

Ενώ η Ντόχα παρουσίαζε την πολιτική της ως υποστήριξη των λαϊκών αιτημάτων για πολιτική αλλαγή, οι επικριτές κατηγόρησαν τη χώρα -και τον Σεΐχη Χαμάντ- ότι υποστήριζαν επιλεκτικά φατρίες που συνάδουν με τα συμφέροντά της, ιδίως ομάδες που συνδέονται με την Μουσουλμανική Αδελφότητα.

Αυτό έφερε τον Σεΐχη Χαμάντ σε σύγκρουση με τους άλλους μονάρχες του Κόλπου στη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι οποίοι θεωρούσαν πολλά από αυτά τα κινήματα ως απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα και τη μοναρχική διακυβέρνηση.

Ο ακτιβισμός αυτός ανέδειξε το περιφερειακό προφίλ του Κατάρ, αλλά επίσης ενέτεινε τις εντάσεις με τους γείτονές του και άφησε μια κληρονομιά που συνεχίζει να διαμορφώνει την πολιτική του Κόλπου.

Πραξικόπημα

Η παραίτηση του Σεΐχη Χαμάντ είχε ως στόχο να εξασφαλίσει μια ομαλή διαδοχή και να περιορίσει στο ελάχιστο τις διαφωνίες εντός μιας κυβερνώσας οικογένειας με μακρά κακή ιστορία γεμάτη ίντριγκες.

Ο ίδιος είχε αναλάβει την εξουσία από τον πατέρα του με ένα αναίμακτο πραξικόπημα το 1995. Ένα χρόνο αργότερα, επέζησε μιας απόπειρας αντιπραξικοπήματος που οι αναλυτές απέδωσαν στον πατέρα του, ο οποίος είχε αναλάβει την εξουσία με παρόμοιο τρόπο το 1972, εκδιώκοντας τον ξάδελφό του.

Μία από τις πιο σημαντικές συνεργάτιδες του Σεΐχη Χαμάντ στην προσπάθεια εκσυγχρονισμού του Κατάρ ήταν μία από τις συζύγους του, η Σεΐχα Μόζα μπιντ Νάσερ, η οποία καλλιέργησε μια δημόσια εικόνα σπάνια για τη σύζυγο ενός ηγέτη του Κόλπου. Η επιρροή της Σεΐχα Μόζα αυξήθηκε παράλληλα με τις προσπάθειές του να επανατοποθετήσει το κράτος τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

Ενώ ο Σεΐχης Χαμάντ προώθησε πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις που αναδιαμόρφωσαν την πορεία της χώρας, η σύζυγός του προώθησε ένα παράλληλο πρόγραμμα στους τομείς της εκπαίδευσης, της έρευνας και της κοινωνικής ανάπτυξης.

Όταν ο εμίρης ανέλαβε την εξουσία, ήταν ο νεότερος ηγέτης της περιοχής, σε ηλικία 44 ετών. Θεωρούνταν λιγότερο απόμακρος από άλλους ηγέτες των αραβικών χωρών του Κόλπου και συχνά τον έβλεπαν στο αγαπημένο του καφέ στο παζάρι της Ντόχα, να συνομιλεί με τους θαμώνες.