Η αναζωπύρωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και η νέα άνοδος των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αναγκάζουν το οικονομικό επιτελείο να επανεξετάσει τις βασικές παραδοχές πάνω στις οποίες θα στηριχθεί το προσχέδιο του Προϋπολογισμού του 2027 και αφορούν την ελληνική οικονομία. Η ενεργειακή αβεβαιότητα επηρεάζει ήδη τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη του 2026, ενώ το τοπίο για το 2027 παραμένει εξαιρετικά ρευστό, καθώς κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει τη διάρκεια της…νέας γεωπολιτικής κρίσης.
Η νέα ενεργειακή κρίση αναμένεται να αποτυπωθεί , μετά τα εκατέρωθεν χτυπήματα ΗΠΑ και Ιράν, στις επίσημες προβλέψεις του ελληνικού προϋπολογισμού, ιδίως εάν τραβήξει σε μάκρος. Σύμφωνα με πληροφορίες, η εκτίμηση για τον πληθωρισμό του 2026 αναμένεται να αυξηθεί από το 3,2% πιο κοντά προς το 4%, ενώ η πρόβλεψη για τον ρυθμό ανάπτυξης εκτιμάται ότι θα «πέσει» πλέον κάτω από το 2%.
Οι εκτιμήσεις για την ελληνική οικονομία
Ούτως ή άλλως, διεθνείς και εγχώριοι οργανισμοί εξακολουθούν να εκτιμούν ότι η Ελλάδα θα παραμείνει αντιμέτωπη με σημαντικά υψηλότερες αυξήσεις τιμών σε σχέση με τον στόχο του 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι προβλέψεις για το 2026 μάλιστα έχουν ήδη αναθεωρηθεί προς προς τα πάνω (και μάλιστα πριν από το ξέσπασμα της νέας σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν), γεγονός που αποτυπώνει τη δυσκολία της ελληνικής οικονομίας να επιστρέψει γρήγορα σε συνθήκες σταθερότητας των τιμών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο από τις τελευταίες εκτιμήσεις εγχώριων και διεθνών οργανισμών, ο ΟΟΣΑ εμφανίζεται ο πλέον απαισιόδοξος για την πορεία του πληθωρισμού το 2026, προβλέποντας ότι θα διαμορφωθεί στο 4,2%. Ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με εκτίμηση 3,7%, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με 3,5%, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει 3,1%. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο τοποθετεί τον πληθωρισμό στο 3,2%.
Μεγάλη αβεβαιότητα
Η εικόνα διαφοροποιείται το 2027, όταν όλοι οι οργανισμοί αναμένουν περαιτέρω αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων. Ωστόσο, οι προβλέψεις εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τον στόχο του 2%. Η Τράπεζα της Ελλάδος, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκλίνουν σε εκτίμηση 2,4%, το ΔΝΤ προβλέπει 2,7%, ενώ ο ΟΟΣΑ παραμένει και πάλι ο πιο επιφυλακτικός, εκτιμώντας ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 2,6%.
Η απόκλιση μεταξύ των προβλέψεων αναδεικνύει τη μεγάλη αβεβαιότητα που εξακολουθεί να επικρατεί γύρω από τις προοπτικές των τιμών. Οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, οι γεωπολιτικές εντάσεις, αλλά και οι δευτερογενείς επιδράσεις στις υπηρεσίες και στα τρόφιμα εξακολουθούν να αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν τις εκτιμήσεις των οργανισμών.
Το γεγονός ότι ακόμη και το 2027 οι περισσότερες προβλέψεις κινούνται αισθητά πάνω από το επίπεδο του 2% υποδηλώνει ότι η επιστροφή σε ένα περιβάλλον χαμηλού πληθωρισμού θα είναι πιο αργή από ό,τι αρχικά αναμενόταν. Αυτό σημαίνει ότι οι πιέσεις στο κόστος ζωής ενδέχεται να συνεχιστούν, επηρεάζοντας τόσο την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών όσο και τις αποφάσεις οικονομικής πολιτικής την επόμενη διετία.
Αναθεωρήσεις
Το δυσμενέστερο οικονομικό περιβάλλον αποτυπώνεται και στις τελευταίες εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στη νέα έκδοση του World Economic Outlook, περιορίζει την πρόβλεψή του για τον ρυθμό ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας στο 3%, επισημαίνοντας ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνουν τους κινδύνους τόσο για την ανάπτυξη όσο και για τον πληθωρισμό. Το Ταμείο εκτιμά ότι οι υψηλές τιμές της ενέργειας ενδέχεται να διατηρηθούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο νέων γεωπολιτικών συγκρούσεων που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν περαιτέρω την παγκόσμια οικονομία.
Ανάλογες προειδοποιήσεις διατυπώνει και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM). Ο ESM προειδοποιεί ότι η αβεβαιότητα μπορεί να οδηγήσει σε νέα αύξηση του δημόσιου χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να ενισχύσει τους κινδύνους επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.
Την ίδια ώρα, στελέχη της ΕΚΤ που υποστηρίζουν πιο αυστηρή στάση στη νομισματική πολιτική εκτιμούν ότι ο πληθωρισμός εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή και ζητούν ταχύτερες παρεμβάσεις.
