Την αύξηση του βασικού επιτοκίου διευκόλυνσης καταθέσεων στο 2,5% αναμένεται ευρέως ότι θα αποφασίσει η ΕΚΤ στη σημερινή της συνεδρίαση.
Η αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης είναι η δεύτερη για το 2026 και έχει προεξοφληθεί πλήρως από τους επενδυτές, καθώς τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη ανέκαμψε στο 3,3% τον Αύγουστο, λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας.
«Αναμένουμε ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης. Πρόκειται για μια ακόμη προληπτική αύξηση των επιτοκίων», εξηγεί στο Reuters ο Carsten Brzeski, παγκόσμιος επικεφαλής μακροοικονομικών αναλύσεων της ING. «Ή, για όσους δεν προτιμούν αυτόν τον όρο: μια “μετριοπαθής” αύξηση των επιτοκίων».
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις επόμενες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και αν θα προχωρήσει σε τρίτη αύξηση μέσα στο 2026.
Αγορές και οικονομολόγοι διαφωνούν. Σε πρόσφατη έρευνα του Bloomberg σε οικονομολόγους η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων αναμένει ότι η σημερινή αύξηση θα είναι η τελευταία. Αυτή η συναίνεση δείχνει σημάδια μετατόπισης, ωστόσο, με τους αναλυτές της JPMorgan, της Societe Generale και της BNP Paribas να αλλάζουν τις εκτιμήσεις τους τις τελευταίες ημέρες για να προβλέψουν ένα τέτοιο βήμα.
Οι περισσότεροι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι το περιθώριο για περαιτέρω αυξήσεις είναι περιορισμένο, καθώς αυτό θα μπορούσε να βλάψει την οικονομική ανάπτυξη, ενώ οι ερωτηθέντες από το Reuters πιστεύουν ότι η ΕΚΤ θα ολοκληρώσει τον κύκλο αυξήσεων σε αυτή την συνεδρίαση.
Προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο πληθωρισμός που οφείλεται στην ενέργεια επεκτείνεται, αναφέρουν οι οικονομολόγοι. Ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες, για παράδειγμα, μειώθηκε παρά τη συνολική άνοδο της αύξησης των τιμών τον Αύγουστο.
Ακόμη πιο κρίσιμο είναι το γεγονός ότι η αγορά εργασίας παρουσιάζει αδυναμία και η αύξηση των μισθών εξακολουθεί να επιβραδύνεται.
«Τα καυτά θέματα για τους επενδυτές θα είναι οι παρατηρήσεις σχετικά με τις έμμεσες επιπτώσεις (του πληθωρισμού) και τις δευτερογενείς επιπτώσεις, καθώς και το πόσο έντονα και με ποια χρονική καθυστέρηση οι τιμές της ενέργειας θα μεταφραστούν τελικά σε βασικό πληθωρισμό» σημειώνει ο οικονομολόγος της Commerzbank, Marco Wagner.
«Υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα γύρω από αυτό το θέμα.»
Οι traders, από την άλλη πλευρά, προεξοφλούν περίπου τρεις ακόμη αυξήσεις μέχρι τα μέσα του επόμενου έτους.
Οι προκλήσεις της ΕΚΤ
Η απόκλιση αναδεικνύει τη δυσκολία που αντιμετωπίζει η ΕΚΤ στη διαμόρφωση της νομισματικής πολιτικής, καθώς η αναζωπύρωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή προκαλεί εκ νέου αναταράξεις στις αγορές ενέργειας. Οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ το φυσικό αέριο εκτινάσσεται σε επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί για τελευταία φορά το 2023. Παρά το γεγονός ότι ο αυξημένος πληθωρισμός δεν δείχνει σημάδια εδραίωσης, οι κίνδυνοι είναι πολλοί.
Γεράκια vs Περιστέρια
Γεράκια και περιστέρια θα αναμετρήσουν τα επιχειρήματα τους για την τρίτη αύξηση και προς το παρόν δεν φαίνεται να έχει κάποιο στρατόπεδο το προβάδισμα.
«Με μια αύξηση να έχει ήδη ανακοινωθεί ευρέως από το διοικητικό συμβούλιο, οι υποδείξεις του για την επόμενη κίνηση μπορεί να τραβήξουν την μεγαλύτερη προσοχή.» υποστηρίζουν οι οικονομολόγοι του Bloomberg Economics David Powell and Simona Delle και προσθέτουν: «Εν μέσω της ανανεωμένης αστάθειας στις αγορές πετρελαίου και των αυξανόμενων τιμών του φυσικού αερίου, τα «γεράκια» αναμφίβολα θα πιέσουν για μια ακόμη αύξηση τον Δεκέμβριο. Ωστόσο, η αυστηροποίηση των χρηματοοικονομικών συνθηκών και οι περιορισμένες ενδείξεις έμμεσων επιπτώσεων από το ενεργειακό σοκ δημιουργούν σημαντικά εμπόδια για αυτούς».
Οι εκτιμήσεις της Citi
Η Citi σε έκθεση της διαβλέπει διαφοροποιήσεις στο δ.σ. της ΕΚΤ και υψηλές πιθανότητες να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια μετά τη σημερινή συνεδρίαση μέχρι το τέλος του 2026.
Αναγνωρίζει τρία σενάρια στα οποία η ΕΚΤ θα μπορούσε να επιστρέψει σε αυξήσεις επιτοκίων. Το πρώτο θα ήταν η πρόεδρος της ΕΚΤ να έχει ισχυρή πεποίθηση υπέρ μιας τέτοιας κίνησης και να επιλέξει να κατευθύνει αποφασιστικά το Διοικητικό Συμβούλιο προς αυτή την κατεύθυνση. Η Citi θεωρεί, ωστόσο, το ενδεχόμενο αυτό μάλλον απίθανο.
Το δεύτερο θα ήταν να υπάρξουν σαφείς ενδείξεις ότι οι εξωγενείς πληθωριστικές πιέσεις μετατρέπονται σε ενδογενή πληθωριστική δυναμική. Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, η Citi δεν βλέπει μέχρι στιγμής τέτοια σημάδια και δεν αναμένει σημαντικές δευτερογενείς επιπτώσεις από τα υφιστάμενα εξωγενή σοκ στις τιμές.
Το τρίτο ενδεχόμενο αφορά τη στάση των πιο «ήπιων» κεντρικών τραπεζιτών. Εάν ο ορίζοντας στον οποίο αξιολογούν την πολιτική τους είναι πολύ μικρός, κάτω από δύο χρόνια, τότε το επιτόκιο πάνω από το οποίο θα αντιδρούσαν σε περαιτέρω σύσφιγξη ενδέχεται να είναι υψηλότερο από το άνω όριο της ουδέτερης ζώνης του 2,50%. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα υπήρχε μεγαλύτερο περιθώριο για νέες αυξήσεις.
Οι εκτιμήσεις για τις νέες προβλέψεις
Οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι οι νέες προβλέψεις που θα δημοσιευθούν σήμερα για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη θα παραμείνουν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες, αν και ορισμένοι εκτιμούν ότι οι εκτιμήσεις για το ΑΕΠ ενδέχεται να αναθεωρηθούν ελαφρώς προς τα πάνω.
Ενώ οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου ασκούν ανοδική πίεση στον πληθωρισμό, πρόσφατα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η οικονομία έχει αντεπεξέλθει καλύτερα από ό,τι αναμενόταν.
Η επιχειρηματική δραστηριότητα στην ευρωζώνη συνεχίζει να καταγράφει σταθερή ανάπτυξη, όπως έδειξαν τα στοιχεία της S&P Global για τον Αύγουστο, διατηρώντας τον ρυθμό του Ιουλίου, ο οποίος ήταν ο ταχύτερος φέτος.
«Αυτοί (η ΕΚΤ) πιθανότατα θα αναθεωρήσουν ελαφρώς προς τα πάνω την πρόβλεψή τους για την ανάπτυξη το 2026» ανέφερε στο Reuters η μακροοικονομολόγος της SEB, Πία Φρόμλετ.
